MARİAN ÇÖKƏKLİYİ pyes-duet (absurd)
Müəllif: Firuz Mustafa


2017-12-04 20:18:56



Firuz MUSTAFA
MARİAN ÇÖKƏKLİYİ
pyes-duet
(absurd)
İştirakçılar:
Qarapencəkli Kişi.
Ağpencəkli Kişi.

İri bir otaq.
Musiqi səslənir.
Səhnənin dərinliyində əvvəlcə Ağpencəkli Kişi görünür. O, əynindəki yağmurluğu və əlindəki çətiri asılqandan asır.
Onun arxasınca Qarapencəkli Kişi daxil olur. O, əynindəki yağmurluğu soyunub haradansa asmaq istəyir, ora-bura baxır. Amma, deyəsən, burada cəmi bir asılqan var və həmin asılqandan Ağpencəkli Kişinin yağmurluğu ilə çətiri asılıb . Buna görə də Qarapencəkli Kişi yağmurluğunu qolunun üstünə atır.
Ağpencəkli Kişi sağ divardan asılmış güzgüyə yaxınlaşır, özünü səliqəyə salır, bir-iki mimika göstərir, əli ilə üzünü sığallayır, dilini çıxarır.
Qarapencəkli Kişi də eyzən onun hərəkətlərini təkrar edir.
Hiss edilir ki, onlar bir-birinin burada olmasından xəbərsizdir.
Divardan asılmış ekranda (və ya televizorda) orkestr çalır, şən musiqi səslənir.
Nəhəng divar saatındakı əqrəblər səhərin yeni açıldığını “xəbər verir”.
Qarapencəkli Kişi və Ağpencəkli Kişi qollarını yana açıb sanki oynamaq və ya idman etməyə hazırlaşırlar. Elə bu dəm musiqi susur, onlar bir-birini görüb əllərini yanlarına salırlar.
Ağpencəkli Kişi asta, amma inamlı addımlarla Qarapencəkli Kişiyə yaxınlaşır, onlar bir müddət döş-döşə dayanırlar. Sonra Qarapencəkli Kişi yavaş-yavaş dalı-dalı çəkilir və nəhayət divara söykənir.
Ağpencəkli Kişi əlini Qarapencəkli Kişinin çiyninə qoyub bir müddət diqqətlə onun üzünə baxır və sonra səs eşidirmiş kimi ətrafa boylanır.
Qarapencəkli Kişi də onun kimi ətrafa nəzər salır.

Ağpencəkli Kişi. Nədir? Nə olub? Ora-bura niyə boylanırsan? Bəlkə bu otaqda bizdən başqa yenə kimsə var?
Qarapencəkli Kişi. Mən heç nə deyə bilmərəm. Amma hər şey ola bilər.
Ağpencəkli Kişi (ətrafa boylanır). Bəli, hər şey ola bilər.
Qarapencəkli Kişi (ətrafa boylanır). Yox, məncə, heç kəs yoxdur.
Ağpencəkli Kişi. Bura bax, üstündə telefon, maqnitofon yoxdur ki?
Qarapencəkli Kişi. Yox. Necə bəyəm?
Ağpencəkli Kişi. Heç... Qəribə adamlar var.
Qarapencəkli Kişi. Harada?
Ağpencəkli Kişi. Bu dünyada.
Qarapencəkli Kişi. Mən sizinlə razıyam.
Ağpencəkli Kişi. O gün yanımda bir adam gəlmişdi. Ordan-burdan söhbət etdik. Müəyyən suallar verdim. Sən demə, səsimi yazırmış.
Qarapencəkli Kişi. Haraya?
Ağpencəkli Kişi. Maqnitofona.
Qarapencəkli Kişi. Gərək sizi əvvəlcədən xəbərdar edəydi. Düz etməyib.
Ağpencəkli Kişi. Kim?
Qarapencəkli Kişi. Həmin adam.
Ağpencəkli Kişi. Ona görə də mən bundan sonra qəbul etdiyim adamları soyundurmaq qərarına gəlmişəm.
Qarapencəkli Kişi. Kişiləri, ya qadınları?
Ağpencəkli Kişi. Əlbəttə, kişiləri. Qadınları heç soyundurmaq olar?
Oğlan. Düz deyirsiz. Onlar özləri soyunmalıdır.
Ağpencəkli Kişi. Əlbəttə, əgər özləri bunu istəsələr.
Qarapencəkli Kişi. İndi mən nə edim? Bu yağmurluğu haradan asım?
Ağpencəkli Kişi (küncdəki asılqaını göstərir, oradan çətir asılıb). Mənim otağımda cəmi bir asılqan var, o da gördüyün kimi, boş deyil.
Qarapencəkli Kişi. Hə, oradan yağmurluqla çətir asılıb.
Ağpencəkli Kişi. Yaxşı, bəs onda nə etməli? ..
Qarapencəkli Kişi. Mən bununla bağlı bir təklif vermək istəyirəm.
Ağpencəkli Kişi (yaxınlaşıb diqqətlə onu süzür). Buyur. Qısa və konkret.
Qarapencəkli Kişi. Adamları bura dəvət edəndə çağırış vərəqinə bir qeyd də əlavə edin.
Ağpencəkli Kişi. Nə qeyd?
Qarapencəkli Kişi. Orada yazın ki, dəvət olunanlar özləri ilə asılqan da gətirsinlər.
Ağpencəkli Kişi. Ağlabatan təklifdir. Qısa və konkret.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Qısa və konkret.
Ağpencəkli Kişi. Yaxşı, indi de görüm, mən səni hansı məsələ ilə əlaqədar çağırmışam?
Qarapencəkli Kişi. Qətl hadisəsinə görə.
Ağpencəkli Kişi. Meşədə?
Qarapencəkli Kişi. Bəli?
Ağpencəkli Kişi. Xatırladım. Doğrudur, sən adam öldürməkdə şübhəli bilinirsən.
Qarapencəkli Kişi. Mən ötən dəfə demişdim, yenə təkrar edirəm: mənim bu cinayətdə heç bir günahım yoxdur.
Ağpencəkli Kişi. Sən dostunla ova getmisən, hadisə də orada baş verib. Düzdürmü?
Qarapencəkli Kişi. Düzdür.
Ağpencəkli Kişi. Bəs deyirsən ki, bu qətldən xəbərim yoxdur.
Qarapencəkli Kişi. Mən nə vaxt belə söz dedim ki?..
Ağpencəkli Kişi. Elə indicə.
Qarapencəkli Kişi. Mən dedim ki, bu cinayətdə heç bir günahım yoxdur. Vəssalam.
Ağpencəkli Kişi. Sən dostunu qətlə yetirmisən. (Qarapencəkli Kişiyə yaxınlaşır). Bəlkə sən onunla heç dost-zad da olmamısan.
Qarapencəkli Kişi. Biz dost olmuşuq.
Ağpencəkli Kişi. Qoşalülədən atəş açılıb. Silah onun adınadır. Bəs sən niyə silahsız getmisən ova?
Qarapencəkli Kişi (geri-geri addımlayır). İki silaha nə ehtiyac?
Ağpencəkli Kişi (onun üstünə sarı yeriməkdədir). Sənin yerli-dibli silahın olmayıb?
Qarapencəkli Kişi. Mən peşəkar ovçuyam.
Ağpencəkli Kişi. Bəs onda niyə ova silahsız getmisən?
Qarapencəkli Kişi. Bizdə silah var idi.
Ağpencəkli Kişi. Hə, bildim niyə belə etmisən?
Qarapencəkli Kişi. Nəyi?
Ağpencəkli Kişi. Silahsız getməyinin səbəbini bildim. Sən dostunu onun öz silahı ilə vurmusan. Hesab etmisən ki, bunu intihar kimi qələmə vermək olar.
Qarapencəkli Kişi. Yox, o, intihar etməyib.
Ağpencəkli Kişi. Ay sağ ol. Bax, bunu düz dedin. (Gəzişməyə başlayır). Sonacan düz danışsan... Bu, sənin xeyrinə olar.
Qarapencəkli Kişi. Çalışaram.
Ağpencəkli Kişi. Necə bilirsən, silah sənin dostunun nəyinə gərək idi?
Qarapencəkli Kişi. O, bu tüfəngi ov etmək üçün almışdı.
Ağpencəkli Kişi. “Ov etmək üçün”... Maraqlıdır. (Ayaq saxlayıb diqqətlə kişini süzür). Bura bax, get yağmurluğunu oradan as.
Qarapencəkli Kişi. Axı orada asılqan yoxdur.
Ağpencəkli Kişi. Get mənim asılqanımdan as...
Qarapencəkli Kişi. Sizin yağmurluğun üstündən?
Ağpencəkli Kişi. Bəli.
Qarapencəkli Kişi. Bu, böyük şərəfdir.

Qarapencəkli Kişi asılqana yaxınlaşır. Qolunun üstündəki yağmurluğu Ağpencəkli Kişinin yağmurluğunun üstündən asır. Bir müddət hər iki yağmurluğu səliqəyə salıb, sanki onların tozunu alır, sonra geri qayıdır. Onlar üz-üzə dayanırlar.

Ağpencəkli Kişi. Hə, indi hər şeyi təfsilatı ilə danışa bilərsən. Deməli, bir tüfənglə iki nəfər ova gedir.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Elədir.
Ağpencəkli Kişi. Gələcək qatil peşəkar ovçudur.
Qarapencəkli Kişi (bilmək olmur ki, sual, yoxsa hökm verir). Siz də peşəkar ovçusuz.
Ağpencəkli Kişi. Hələlik söhbət məndən yox, səndən gedir.
Qarapencəkli Kişi. Daha doğrusu, mənim dostumdan. Bəli, o, qətlə yetirilib. Bunu heç kəs inkar edə bilməz.
Ağpencəkli Kişi. Məndə hadisə yeri ilə bağlı çoxlu materiallar, fotoşəkillər var.
Qarapencəkli Kişi. Mən də vaxtilə o yerlərdə çoxlu fotoşəkillər çəkmişəm. Gözəl, mənzərəli yerlərdir.
Ağpencəkli Kişi. Mənzərənin bura nə dəxli? Adam ölüb...
Qarapencəkli Kişi. O, özü ölməyib ki. Qətlə yetirilib.
Ağpencəkli Kişi. Hiss olunur ki, bu, qətiyyən, təsadüfi qətl deyil.
Qarapencəkli Kişi. Hər şey ola bilər.

Ağpencəkli Kişi stola yaxınlaşır. Siyirmədən bir dəstə foto-şəkil çıxarır. O, şəkillərlə bağlı danışarkən böyüdülmüş fotolar divardan asılmış ekranda göstərilir. Kişi əlinə götürdüyü çubuqla şəkilləri göstərir.

Ağpencəkli Kişi. Təsəvvür edək ki, biz indi həmin meşədəyik. Bax, hadisə burada baş verib. Mənzərə sənə tanış gəlirmi?
Qarapencəkli Kişi. Bəli.
Ağpencəkli Kişi. Sən burada dayanmışdın, elə deyilmi?
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Amma bir az aşağıda.
Ağpencəkli Kişi. Qoy olsun burada. Razısanmı? O, öz tüfəngini sənə verdi. Doğrudurmu?
Qarapencəkli Kişi. Mən özüm xahiş etdim ki, o, tüfəngi mənə versin.
Ağpencəkli Kişi. Özün xahiş etdin? Məqsədin nə idi?
Qarapencəkli Kişi. Mən atəş açmaq istəyirdim...
Ağpencəkli Kişi. Kimə?
Qarapencəkli Kişi. Heyvana.
Ağpencəkli Kişi. Bəyəm orada heyvan var idi?
Qarapencəkli Kişi. Meşənin dərinliyində əvvəlcə bir xışıltı eşidildi, sonra qaraltı göründü. Bu, çaqqal idi...
Ağpencəkli Kişi. Sonra?
Qarapencəkli Kişi. Mən tüfəngi ondan alıb sinəmə sıxdım.
Ağpencəkli Kişi. Sonra?
Qarapencəkli Kişi. O, bir az irəli yeridi.
Ağpencəkli Kişi. Sonra?
Qarapencəkli Kişi. O, bir az qorxaq adam idi.
Ağpencəkli Kişi. Bəs sən necə? Qorxaq deyilsən ki?
Qarapencəkli Kişi. Nədən qorxmalıyam ki? Çaqqaldan?
Ağpencəkli Kişi. Lap elə olsun çaqqaldan.
Qarapencəkli Kişi. Mən vaxtilə vəhşi ayı ilə üz-üzə gəlmişəm. O ki ola çaqqal... Çaqqal yırtıcı heyvan deyil ki. Meşə çaqqalsız olmaz.
Ağpencəkli Kişi. Çaqqal var ki, gödən yırtır, canavarın adı bədnamdır.
Qarapencəkli Kişi. Hə, düz deyirsiz, çaqqal bəzən çox qorxulu olur. Özü də ac olanda.

Ağpencəkli Kişi gedib seyfdən tüfəngi çıxarır.

Ağpencəkli Kişi. Bu, sənin atəş açdığın silahdır, düzdürmü.
Qarapencəkli Kişi (silaha baxır). Bəli. Deyəsən...
Ağpencəkli Kişi.”Deyəsən” nədir? Bu qundaq, bu lülə, bu çaxmaq...
Qarapencəkli Kişi. Bəli.
Ağpencəkli Kişi. Onda bu şəklə bir də baxaq. Demək, o, səndən arxada dayanmışdı.

Böyüdülmüş foto divardan asılmış ekranda göstərilir.

Qarapencəkli Kişi. Xeyr, o irəlidə, mənsə arxada dayanmışdım.
Ağpencəkli Kişi. Yaxşı. Olsun. Sən onun arxasında dayanmısan. Amma ona öndən atəş açılıb.
Qarapencəkli Kişi. Bəli.
Ağpencəkli Kişi. Yəqin ki, o, üzü sənə tərəf dayanıbmış. Hər halda sən atəş açdığın zaman...
Qarapencəkli Kişi. Xeyr. O, irəlidə idi. Bax burada. (Əli ilə şəkli göstərir). Bəli, bəli, burada. Amma mən bu tərəfi yox, tam əks tərəfi nişan aldım.
Ağpencəkli Kişi. Hansı tərəfi?
Qarapencəkli Kişi. Bax bu yanı. Buranı.
Kişi. Qaraltı o tərəfdə idi?
Qarapencəkli Kişi. Bəli.
Kişi. Güllə qaraltıya dəydimi?
Qarapencəkli Kişi. Mən yalnız nişan aldım.
Ağpencəkli Kişi. Sonra...
Qarapencəkli Kişi. Mən elə bu zaman bir atəş, onun ardınca da bir qışqırtı eşitdim.
Ağpencəkli Kişi. Yəqin onda iki dəfə atəş açmısan.
Qarapencəkli Kişi. Yox. Atəş başqa yerdən açıldı.
Kişi. Boş-boş danışma... İki dəfə atmısan.
Qarapencəkli Kişi. Bura baxın, niyə üstümə şər atırsız? Mən cəmi bir dəfə atmışam.
Ağpencəkli Kişi. Bəlkə sən heç qoşalülə tüfəngin nə olduğunu da bilmirsən hə?..
Qarapencəkli Kişi. Mən?
Ağpencəkli Kişi. Bəli, sən.
Qarapencəkli Kişi. Mən qoşalülənin də nə olduğunu yaxşı bilirəm, güllənin də, qırmanın da. Yəqin ki, bunları siz də bilirsiz.
Ağpencəkli Kişi. Təbii... Bilirəm.
Qarapencəkli Kişi. Ova gedirsiz?
Ağpencəkli Kişi. Arada gedirəm.
Qarapencəkli Kişi. Sonuncu dəfə nə vaxt olmusuz?
Ağpencəkli Kişi. Harada?
Qarapencəkli Kişi. Ovda. Meşədə...
Ağpencəkli Kişi. Bazar günü. Daha doğrusu, ötən bazar.
Qarapencəkli Kişi. Qəribədir, biz də oraya bazar günü getmişdik.
Ağpencəkli Kişi. Ayın on üçündə.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Nəhs gün idi.
Ağpencəkli Kişi. Baxır kiminçün. Mən on üç rəqəmini sevirəm.
Qarapencəkli Kişi. Yəqin ki, siz ova tək gedirsiz.
Ağpencəkli Kişi. Bəli. Sən bunu haradan bilirsən?
Qarapencəkli Kişi (bilmək olmur ki, sual, yoxsa təsdiq mənasında deyir). Siz ova həmişə tək gedirsiz.
Ağpencəkli Kişi. Bəli. Həmişə tək gedirəm. Nə olsun ki?
Qarapencəkli Kişi. Hiss olunur.
Ağpencəkli Kişi. Hiss olunan nədir ki?
Qarapencəkli Kişi. Siz dediniz ki, ova tək gedirsiz.
Ağpencəkli Kişi. Bəli, dedim.
Qarapencəkli Kişi. Mən də dedim ki... “hiss olunur.”.
Ağpencəkli Kişi. Suala cavab ver, de görüm, sən əvvəllər ova kiminlə getmisən?
Qarapencəkli Kişi. Tək getmişəm.
Ağpencəkli Kişi. Bəs indi səni nə məcbur etdi ki, ova dostunla gedəsən?
Qarapencəkli Kişi.Mən dostumun sözündən çıxa bilmədim.
Ağpencəkli Kişi. Tutaq ki, buna da inandım. Onda sən belə bir suala cavab ver: əgər dostun ov etmək istəyirdisə, onda niyə çaqqala məhz sən atəş açmaq qərarına gəlmisən?
Qarapencəkli Kişi. Çünki o vaxt tüfəng mənim əlimdə idi?
Ağpencəkli Kişi. Niyə məhz sənin?
Qarapencəkli Kişi. İkimizin bir silahımız var idi. Həmin vaxt tüfəng ya onun əlində olmalı idi, ya da ki mənim.
Ağpencəkli Kişi. Yox, bu adi bir məsələ deyil. Məncə səbəbi ayrı məsələdə axtarmaq lazımdır.
Qarapencəkli Kişi. Həmin an tüfəng mənim dostumun da əlində ola bilərdi. Bu, həm də bir təsadüf... Yox, görürəm siz bu “təsadüf” sözünü sevmirsiz. Yaxşı, olsun qismət, qəzavü-qədər.
Ağpencəkli Kişi. Sən qismət, qəzavü-qədər deyilən şeyə inanırsan?
Qarapencəkli Kişi. Kim inanmır ki? Bəyəm sən inanmırsan?
Ağpencəkli Kişi. Əlbəttə, inanıram. Qismən.
Qarapencəkli Kişi. Mən isə ürəkdən inanıram. (Əlini tüfəngə sarı uzadır). Özü də necə?..
Ağpencəkli Kişi (tüfəngi qapır). Dayan. Sən nə edirsən?
Qarapencəkli Kişi. Mən tüfəngə baxmaq istəyirəm.
Ağpencəkli Kişi. Bax də. Elə buradan bax. Sənə tüfəng etibar etmək olar?
Qarapencəkli Kişi. Bəyəm onun içində güllə var ki?
Ağpencəkli Kişi. Gərək mütləq güllə olsun?
Qarapencəkli Kişi. Tüfəngsiz güllədən istifadə etmək olur bəyəm?
Ağpencəkli Kişi. Niyə olmur ki? Bunun elə qundağı da silahdır. Hələ dəmir lüləsini demirəm.
Qarapencəkli Kişi. Bilirsiz, nə var? Bu, o gün mənim əlimə götürdüyüm tüfəngə oxşamır.
Ağpencəkli Kişi. Bu, sənin atəş açdığın silahdır.
Qarapencəkli Kişi. Mən bu tüfəngdən atəş açmamışam.
Ağpencəkli Kişi. Yox bir, mən atəş açmışam.
Qarapencəkli Kişi. O gün mən əlimə aldığım silahın qundağı bomboz idi.
Ağpencəkli Kişi. Bəs bu necə, boz deyil?
Qarapencəkli Kişi. Bu, bir az tutqundur. Amma o bomboz idi.
Ağpencəkli Kişi. Sənin üzün kimi.
Qarapencəkli Kişi. Qoy olsun.
Ağpencəkli Kişi. Olsun.
Qarapencəkli Kişi. Mən dəqiq bilirəm ki, bu, həmin silah deyil.
Ağpencəkli Kişi (tutulur). Necə yəni həmin tüfəng deyil? (Seyfə yaxınlaşır. Oradan başqa bir tüfəng çıxarır). Sən bəlkə bunu deyirsən?
Qarapencəkli Kişi (diqqətlə tüfəngə baxır). Hə, bax mənim əlimdəki bu tüfəng olub.
Ağpencəkli Kişi. Bunun bir fərqi var ki? O, yaxud bu. Tüfəng elə tüfəngdir. Hər ikisi odlu silahdır. Fakt budur ki, sən adam öldürmüsən.
Qarapencəkli Kişi. Xeyr. Yalandır.
Ağpencəkli Kişi. Yaxşı, onda belə deyim: sənin açdığın atəşdən adam ölüb.
Qarapencəkli Kişi. Belə şey olmayıb.
Ağpencəkli Kişi.Olmayıb? Adam ölməyib?
Qarapencəkli Kişi. Adam ölüb. Amma o, mənim açdığım atəmdən yox...
Ağpencəkli Kişi. Yadda saxla ki, yalan ifadə vermək cəzanı daha da ağırlaşdırır.
Qarapencəkli Kişi. Mən sizə kömək etmək istəyirəm.
Ağpencəkli Kişi. Necə yəni, “kömək”?
Qarapencəkli Kişi. İstəyirəm ki, həqiqət üzə çıxsın.
Ağpencəkli Kişi. Köməyin nədən ibarət olacaq?
Qarapencəkli Kişi. Həqiqəti danışmaqdan.
Ağpencəkli Kişi. Elə isə etiraf etmək lazımdır.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Doğrudur.
Ağpencəkli Kişi. Atəş bu tüfəngdən açılıb.
Qarapencəkli Kişi. Gəlin əvvəlcə meşənin vəziyyəti ilə tanış olaq.
Ağpencəkli Kişi. “Meşənin vəziyyəti”... (Gülür). Meşə bizə nəyisə deyəcək yəqin...
Qarapencəkli Kişi. Elə həqiqəti meşə deyə bilər. Bax biz burada dayanmışdıq.
Ağpencəkli Kişi. Burada.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Deməli, həmin gün siz də ovda olmusuz.
Ağpencəkli Kişi. Bunun mətləbə nə dəxli?
Qarapencəkli Kişi. Dəxli odur ki, siz ovda olmusuz.
Ağpencəkli Kişi. Olmuşam.
Qarapencəkli Kişi. Biz maşını bu yolda saxlamışdıq.
Ağpencəkli Kişi. Mən isə tam əks tərəfdə olmuşam.
Qarapencəkli Kişi. Əks tərəf buradır. Onda maşını burada saxlamısız.
Ağpencəkli Kişi. Orada yox, burada.
Qarapencəkli Kişi. Qoy olsun bura.
Ağpencəkli Kişi. Sən yenə səhv edirsən. Bax, burada.
Qarapencəkli Kişi. Biz sübh tezdən getmişdik.
Ağpencəkli Kişi. Mən isə günorta getmişdim.
Qarapencəkli Kişi. Biz günortayacan meşədə gəzib-dolaşdıq.
Ağpencəkli Kişi. Elə-belə, boş-boşuna?
Qarapencəkli Kişi. Hə. Mən təbiəti sevirəm.
Ağpencəkli Kişi. Bəs o necə?
Qarapencəkli Kişi. Kimi deyirsiz?
Ağpencəkli Kişi. Mərhumu deyirəm... O da səninlə birlikdə idi?
Qarapencəkli Kişi. Bəli. O, ova ilk dəfə idi ki, gedirdi. Onun vecinə deyildi?
Ağpencəkli Kişi. Nə?
Qarapencəkli Kişi. Deyirəm ki, ətraf aləm onun vecinə deyildi.
Ağpencəkli Kişi. Sənsə təbiəti sevirsən.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Çox.
Ağpencəkli Kişi. Sonra?
Qarapencəkli Kişi. Sonra azacıq yağış çilədi.
Ağpencəkli Kişi. Yağışın məsələyə nə dəxli? Siz özünüz nə etdiniz?
Qarapencəkli Kişi. Hə, sonra biz əyləşib nahar etdik.
Ağpencəkli Kişi. Harada?
Qarapencəkli Kişi. Maşının yanında.
Ağpencəkli Kişi. Deməli, burada.
Qarapencəkli Kişi. Hə, bax burada əyləşdik. Otun üstə.
Ağpencəkli Kişi. Ot yaş deyildi bəyəm?
Qarapencəkli Kişi. Yox.
Ağpencəkli Kişi. Bu, necə ola bilər? Yağışdan sonra yaşıl otun üstündə əyləşib nahar edirsiz. Ot isə yaş deyil. Bu, necə olur?
Qarapencəkli Kişi. Mən haçan dedim ki, yaşıl otun üstə əyləşdik? Bir bura baxın. Bu, nədir?
Ağpencəkli Kişi. Ot tayası. Nə olsun ki?
Qarapencəkli Kişi. Tayadakı ot necə olur. Yaş ya quru?
Ağpencəkli Kişi. Olsun quru.
Qarapencəkli Kişi. Bax, biz o tayadakı otdan bir çəngə qoparıb yerə atdıq, onun üstündə əyləşdik.
Ağpencəkli Kişi. Sonra?
Qarapencəkli Kişi. Sonra süfrə açdıq.
Ağpencəkli Kişi. Yaşıl otun üstündə?
Qarapencəkli Kişi.Yox, qəzetin üstdə.
Ağpencəkli Kişi. Qəzet yaş olmadı bəs? Axı yağış yağmışdı.
Qarapencəkli Kişi. Qəzeti otun üstə sərmişdik.
Ağpencəkli Kişi. Yaş otun?
Qarapencəkli Kişi. Yox, quru otun üstə. Axı burada aydın görünür: yaxınlıqda quru ot tayası vardı.
Ağpencəkli Kişi. Belə çıxır ki, günortayacan yeyib-içmisiz. Yağışın altda...
Qarapencəkli Kişi. Biz enliyarpaq ağacların altında əyləşmişdik. Oraya az qala yağış damcısı düşmürdü.
Ağpencəkli Kişi. Bunu bayaqdan de də... Demək ağac sizi yağışdan qoruyub.
Qarapencəkli Kişi. Bəli.
Ağpencəkli Kişi. Amma həmin gün mən bir az islandım. Yaxşı, bəs nə yediniz?
Qarapencəkli Kişi. Çölçülükdür də. Allahın verdiyindən.
Ağpencəkli Kişi. Bir az dəqiqləşdirin.
Qarapencəkli Kişi. Nəyi?
Ağpencəkli Kişi. Nə yediyinizi.
Qarapencəkli Kişi. Hə. Deyim də. (Əlini alnına qoyub düşünür).Toyuq əti. Salat. Pendir. Üstündən də mineral su içdik.
Ağpencəkli Kişi. Vəssalam?
Qarapencəkli Kişi. Hə. Yox. Adama bir-iki qədəh araq da içdik.
Ağpencəkli Kişi. Həəə... Araq... Aydındır. Səninlə onun arasında düşmənçilik nə vaxtdan başlamışdı.
Qarapencəkli Kişi. Mən onunla dost idim.
Ağpencəkli Kişi. Vaxtilə siz bir-birinizlə yumruq davasına çıxmısız.
Qarapencəkli Kişi. Bu, çoxdanın məsələsidir. Gör aradan neçə il keçib.
Ağpencəkli Kişi. Cavabdan yayıpnma.
Qarapencəkli Kişi. Bəli, biz onunla gəncliyimizdə dalaşmışdıq. Sonra?
Ağpencəkli Kişi. Nə “sonra”? Hə, sonra...
Qarapencəkli Kişi. Sonra hər şeyi unutduq. Yenə dost olduq.
Ağpencəkli Kişi. Yaxşı. Deməli, araq içmisiz?
Qarapencəkli Kişi. Bəli.
Ağpencəkli Kişi. Sonra isə sən onu nişan almısan.
Qarapencəkli Kişi. Sonra?
Ağpencəkli Kişi. Sonra isə sən arxadan atəş açmısan.
Qarapencəkli Kişi. Atəş onun sinəsindən açılıb.
Ağpencəkli Kişi. Nə olsun ki?
Qarapencəkli Kişi. O, irəlidə, bax burada idi.
Ağpencəkli Kişi. Olsun lap burada.
Qarapencəkli Kişi. Burada yox, burada.
Ağpencəkli Kişi. Burada olsun. Sonra?
Qarapencəkli Kişi. Mən isə buranı nişan almışdım. Axı qaraltı burada idi.
Ağpencəkli Kişi. Sən sərxoş olmusan. Bəlkə qaraltı-zad da olmayıb. Sadəcə, gözünə görünüb. İçən adamın gözünə çox şey görünür.
Qarapencəkli Kişi (bilmək olmur ki, sual , ya hökm verir). Siz ova gedəndə içmirsiz.
Ağpencəkli Kişi. Bunu kim deyir?
Qarapencəkli Kişi. Siz, ümumiyyətlə içirsiz?
Ağpencəkli Kişi. Hərdən içirəm.
Qarapencəkli Kişi. Hətta, ovda da.
Ağpencəkli Kişi. Hətta, ovda da. Sizin sualınızı cavablandırmaq üçün deyim ki, bəli, həmin gün içmişdim. Ürəyin soyudu?
Qarapencəkli Kişi (şəkli göstərir). Siz burada dayanmışdınız?
Ağpencəkli Kişi. Əvvəlcə burada, sonra isə burada. Bax bu talada.
Qarapencəkli Kişi. Biz isə burada dayanmışdıq. Mən burada, dostum isə orada.
Ağpencəkli Kişi. Atəş buradan açılıb.
Qarapencəkli Kişi. Bəs siz özünüz haradan atəş açmısız.

(Pauza).

Ağpencəkli Kişi. Mən burada dayanmışdım.
Qarapencəkli Kişi. Atəş açdığınız yer buradır.
Ağpencəkli Kişi. Xeyr, mən burada dayanmışdım. Bax, burada. Aralıda.
Qarapencəkli Kişi. Mən isə burada idim.
Ağpencəkli Kişi. Sən buradan atəş açmısan.
Qarapencəkli Kişi. Doğrudur. Mən burada dayanmışdım. Buradan o tərəfə atəş açdım.
Ağpencəkli Kişi. Bəs bu necə ola bilər?
Qarapencəkli Kişi. Nə “necə ola bilər”?
Ağpencəkli Kişi. Sən bu yana atmısan, amma dostun əks tərəfdə durub.
Qarapencəkli Kişi. Elə söhbət də bundan gedir.
Ağpencəkli Kişi. Və həmin qaraltını vurmusan.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Vurduğum çaqqal da məlumdur
Ağpencəkli Kişi. Çaqqalı vurmusan, amma dostun qətlə yetirilib.
Qarapencəkli Kişi. Bəli, dostum qətlə yetirilib.
Ağpencəkli Kişi. Özü də sinəsindən vurulub.
Qarapencəkli Kişi. Sinəsindən vurulub. Bəli, düzdür.
Ağpencəkli Kişi. Halbuki onun üzü bu tərəfə olub.
Qarapencəkli Kişi. Üzü o tərəfə idi. Bəli, siz haqlısız.
Ağpencəkli Kişi. Məntiqlə güllə onun kürəyindən dəyməli idi.
Qarapencəkli Kişi. Doğrudur, mən atəş açsam güllə onun kürəyinə dəyməli idi.
Ağpencəkli Kişi. Bəs niyə sinəsinə dəyib... güllə?
Qarapencəkli Kişi. Bax, məni də düşündürən elə budur.
Ağpencəkli Kişi. Qətibədir.

Söhbətin bundan sonrakı hissəsi bir qədər sürəkli gedir.

Qarapencəkli Kişi. Siz həmin gün ovda olmusuz.
Ağpencəkli Kişi. Bəli.
Qarapencəkli Kişi. Bax burada dayanmısız.
Ağpencəkli Kişi. Burada yox, orada.
Qarapencəkli Kişi. Elə mən də oranı deyirəm. Bax bu talada.
Ağpencəkli Kişi. Bəli. Ora qismən açıq idi, uzaqda duman görünürdü.
Qarapencəkli Kişi. Duman burada, meşənin üst tərəfində idi.
Ağpencəkli Kişi. Elədir.
Qarapencəkli Kişi. Siz buradan atəş açmısız.
Ağpencəkli Kişi. Bəli.
Qarapencəkli Kişi. Siz burada dayanan qaraltıya atəş açmısız.
Ağpencəkli Kişi. Bəli, qaraltı burada idi... məncə.
Qarapencəkli Kişi. O, çaqqal qaraltısı idi.
Ağpencəkli Kişi. Bəli, çaqqala oxşayırdı.
Qarapencəkli Kişi. Amma güllə çaqqala dəyməyib.
Ağpencəkli Kişi. Yox, güllə çaqqala dəydi. Hətta mən onun ulartısını da eşitdim.
Qarapencəkli Kişi. O, ulamırdı, inildəyirdi.
Ağpencəkli Kişi. Çaqqal inildəyirdi?
Qarapencəkli Kişi. Xeyr, inildəyən mənim dostum idi. Güllə ona dəymişdi.
Ağpencəkli Kişi. Sənin atdığın güllə?
Qarapencəkli Kişi. Xeyr, sizin atdığınız güllə onun düz sinəsinə dəymişdi.
Ağpencəkli Kişi. Mən çaqqala atəş açmışdım. Sən böhtan atırsan. Sənin belə işlərin də var?
Qarapencəkli Kişi. Atəş buradan açılıb. Dostum burada dayanmışdı.
Ağpencəkli Kişi. Bəs bu, necə ola bilər?
Qarapencəkli Kişi. Güllə sizin tüfəngdən atılıb. Mənim dostuma dəyən güllə.
Ağpencəkli Kişi. Xeyr. Elə şey yoxdur. Sən onda sərxoş olmusan.
Qarapencəkli Kişi. Bunu dəqiqləşdirmək elə də çətin məsələ deyil. Bir də ki, elə siz də içmisiz o gün.
Ağpencəkli Kişi. İçmişdim, bəli... Amma hər şeyi olduğu kimi xatırlayıram... (Pauza). Axı mən bu yanda adam görməmişdim.
Qarapencəkli Kişi. Doğrudur. Siz bizi görməmisiz. Bəlkə heç istəsəniz də görə bilməzdiniz.
Ağpencəkli Kişi. Bu, necə ola bilər? Mən görmədiyim adama atəş aça bilmərəm ki.
Qarapencəkli Kişi. Siz, əvvəla, qaçan çaqqala atəş açmısız. İkincisi də biz çökəklikdə idik.
Ağpencəkli Kişi. Mən çaqqala atmışam...
Qarapencəkli Kişi. Amma güllə mənim dostuma dəyib.
Ağpencəkli Kişi. Bəs onda çaqqal...
Qarapencəkli Kişi. Onu mənim gülləm öldürüb.
Ağpencəkli Kişi. Hə, hadisə yerindən bir az aralıda çaqqal ölüsü vardı.
Qarapencəkli Kişi. Həmin çaqqalı mənim gülləm öldürmüşdü. Axı mən dedim ki, çaqqalın bədənindəki gülləni yoxlamaq lazımdır.
Ağpencəkli Kişi. Çaqqalın bədənində yara vardı, amma güllə yox idi.
Qarapencəkli Kişi. Hadisə yerinə bir də baxmaq lazımdır. Güllə haradasa yaxında olacaq.

Pauza.

Ağpencəkli Kişi. Sən bununla nə demək istəyirsən?
Qarapencəkli Kişi. Mən faktı xatırladıram.
Ağpencəkli Kişi. Bunlar, sənin uydurmalarındır, fakt deyil.
Qarapencəkli Kişi. Mən sizə konkret fakt deyirəm. (Səsini ucaldır). Siz... Daha doğrusu, sən, burada, yəni orada dayanmısan. Atəş buradan açılıb. Mənim dostum burada dayanmışdı. O, sinəsindən vurulub. Onu sən öldürmüsən. Sən... Sən.
Ağpencəkli Kişi. Nə? Bu nə danışıqdır belə? Sən nə danışdığının fərqindəsən?
Qarapencəkli Kişi. Əlbəttə. Mən dediyim hər kəlmə üçün məsuliyyət daşıyıram.
Ağpencəkli Kişi. Sən, daha doğrusu, siz, nəyisə səhv deyirsiz. Mən burada dayanmışdım. (Göstərir). Siz isə burada. Mən buradan atəş açmışam. Siz isə bu sıx kolların arasında olmusuz. Lap tutaq ki, sizin dostunuz üzü bu tərəfə, mənim dayandığım talaya sarı olub. Mənim atdığım güllə ona necə dəyə bilər?
Qarapencəkli Kişi. Bax, elə söhbət də bundan gedir. Məhz bu istiqamətdən atılan güllə dəyib ona.
Ağpencəkli Kişi. Bu, bəlkə bir başqasının atdığı güllə olub.
Qarapencəkli Kişi. Xeyr, məhz buradan atılıb həmin güllə. Mən hətta güllənin trayektoriyasını da cıza bilərəm. (Göstərir). Bax, güllə belə hərəkət edib, burada aşağı maillənib, burada hədəfə dəyib.
Ağpencəkli Kişi. Hədəfə?
Qarapencəkli Kişi. Bəli, hədəfə.
Ağpencəkli Kişi. Mən çaqqalı hədəfə almışdım.
Qarapencəkli Kişi. Amma hədəf mənim dostum olub.
Ağpencəkli Kişi. Sizin öz dotunuzla köhnə ədavətiniz olub.
Qarapencəkli Kişi. Bəli, olub. Lap çoxdan. Sonra biz bunu unutmuşuq. Barışmışıq. Axı mən bu barədə bayaq sənə danışdım.
Ağpencəkli Kişi. Siz ondan intiqam almaq istəmisiz.
Qarapencəkli Kişi. Bəli, bir zaman mənim ürəyimdə ona çox böyük kin olub. Hətta, mən onu məhv etmək istəmişəm.
Ağpencəkli Kişi. Və məhv etmisiniz.
Qarapencəkli Kişi. Özün də bilirsən ki, yalan deyirsən.
Ağpencəkli Kişi. Mən faktlarla danışıram.
Qarapencəkli Kişi. Doğrudur, indi etiraf edirəm, mən o vaxt, biz küsülü olanda, bir müddət intiqam hissilə yaşamışam. Amma sonra hər şey unuduldu. Biz bir-birimizi anladıq.
Ağpencəkli Kişi. Və siz təzədən dost oldunuz.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Təzədən dostlaşdıq onunla. Amma bu gün söhbət başqa bir faktdan gedir.
Ağpencəkli Kişi. Hansı faktı deyirsiz?
Qarapencəkli Kişi. Mənim dostumun öldürülməsi faktı...
Ağpencəkli Kişi. Bu faktı kim inkar edə bilər? Bəli, insan öldürülüb.
Qarapencəkli Kişi. Bəs o necə öldürüb?
Ağpencəkli Kişi. O, güllə ilə qətlə yetirilib.
Qarapencəkli Kişi. Ona kim atəş açıb?
Ağpencəkli Kişi. Güllə bu tüfəngdən açılıb. (Tüfəngi əlinə alır). Mən bunu dəqiq bilirəm.

Ağpencəkli Kişi tüfəngi aparıb seyfə qoyur.

Qarapencəkli Kişi (əlini stolun üstündəki tüfəngə uzadır). Xeyr, səhv edirsən. Güllə bax bu tüfəngdən...
Ağpencəkli Kişi. Dayanın, nə edirsiz? (Əlini irəli uzadır). Bu, əşyayi-dəlildir.
Qarapencəkli Kişi. Elə əşyayi-dəlil olduğu üçün göstərmək istəyirəm.

Gərgin musiqi. Ağpencəkli Kişi tüfəngin lüləsindən, Qarapencəkli Kişi isə qundağından yapışıb dartışdırırlar. Tərəflərdən gah biri, gah da o biri güc göstərir. Tüfəng tez-tez əldən-ələ keçir. Hər iki Kişi süpürləşir, bir-birinə güc göstərirlər. Onlar qışqırır, hədələyici səslərlə bir-birini təhdid etməyə çalışır.

Ağpencəkli Kişi. Buraxın.
Qarapencəkli Kişi. Əlini çək.
Ağpencəkli Kişi. Dayanın. Siz nə edirsiz?
Qarapencəkli Kişi. Bura ver tüfəngi.
Ağpencəkli Kişi. Bu kimin tüfəngidir?
Qarapencəkli Kişi. Mənim tüfəngimdir.
Ağpencəkli Kişi. İndi sizin tüfəng yoxdur.
Qarapencəkli Kişi. Sən öz tüfəngini seyfdə gizlədin. Bu tüfəng mənimkidir.
Ağpencəkli Kişi. Bu tüfəng əslində indi heç kəsə məxsus deyil. Qoy elə qalsın burada.
Qarapencəkli Kişi. Qoy olsun. Onda sən də əl vurma.
Ağpencəkli Kişi. Olsun.

Tüfəngin biri qundağından, biri də lüləsindən tutub ehtiyatla stolun üstünə qoyurlar.
Atəş səsi eşidilir. Qaranlıq çökür.

Qarapencəkli Kişi. Bıy, nə oldu?
Ağpencəkli Kişi. Güllə lampaya dəydi.
Qarapencəkli Kişi. İşığı yandırmaq lazımdır.
Ağpencəkli Kişi. Həmin gün meşəyə də qaranlıq çökmüşdü.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Yadımdadır.

Meşədə
Musiqi.
Səhnə işıqlanır.
Quşlar cəh-cəh vurub oxuyur.
Səhnədə tədricən ağaclar peyda olur-sanki bu ağaclar yerin altından baş qaldırır.

Ağpencəkli Kişi. Bax, bu da meşə.
Ağpencəkli Kişi. O isə mənim olduğum taladır.
Qarapencəkli Kişi. Başını aşağı əy.
Ağpencəkli Kişi. Nə üçün?
Qarapencəkli Kişi. Ağacı görmürsən? Gözünə çır-çırpı girər. Ehtiyatlı olmaq lazımdır.
Ağpencəkli Kişi. Təşəkkür edirəm. Çox diqqətli adamsız.
Qarapencəkli Kişi. Hə, çatdıq. Bax, biz burada dayanmışdıq.
Ağpencəkli Kişi. Burada, burada... Mən aparılan təhqiqata əsasən deyirəm bunu.
Qarapencəkli Kişi. Mən öz dostumla əvvəlcə burada dayanmışdım. Sonra dostum bu tərəfə getdi. Mən özüm isə bax burada durmuşdum. Çaqqalın qaraltısını bax bu tərəfdə gördüm.
Ağpencəkli Kişi. Qaraltısını, ya özünü?
Qarapencəkli Kişi. Hər halda, dəqiq bildim ki, o, çaqqaldır. Dedim də, mən peşəkar ovçuyam.
Ağpencəkli Kişi. Deyirlər, tülkü çaqqaldan hiyləgər olur.
Qarapencəkli Kişi. Heç dəxli var? Adam var ki, tülküdən də hiyləgərdir.
Ağpencəkli Kişi. Bəli, belə hiyləgər adamlar var...
Qarapencəkli Kişi. Özü də elə hiyləgər adamlar olur ki, tülkü belələrinin yanına məsləhətə gələ bilər... Bax bu da bizim dayandığımız çökəklik.
Ağpencəkli Kişi. Hə, görürəm. Amma mənə bir şey çatmır..
Qarapencəkli Kişi. Nə?
Ağpencəkli Kişi. Axı güllə bu çökəkliyə necə düşə bilər?
Qarapencəkli Kişi. Çox sadə. Oradan atırsan, bura düşür.
Ağpencəkli Kişi. Axı bura çökəklikdir.
Qarapencəkli Kişi. Bəli, çökəklikdir. Amma bu Marian çökəkliyi deyil ki. Dayaz bir çökəlikdir.
Ağpencəkli Kişi. O nədir elə?
Qarapencəkli Kişi. Marian çökəkliyi? Bu, dünyanın ən dərin çökəkliyidir. Özü də okeanın ortasında.
Ağpencəkli Kişi. Yaman çoxbilmiş adamsan.
Qarapencəkli Kişi. Çoxbilmiş deyiləm, amma çox bilənəm.
Ağpencəkli Kişi. Eşitmisən o məsəli? Deyir, qarğa çoxbildiyindən tələyə düşər.
Qarapencəkli Kişi. Elə çaqqal da tez-tez tələyə düşür.
Ağpencəkli Kişi. Çaqqal?
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Çaqqal. Bilirsən çaqqalın tülküdən fərqi nədir?
Ağpencəkli Kişi. Zahiri fərqi deyirsiz?
Qarapencəkli Kişi. Yox. Nə zahiri, canım? Alimlər demişkən, söhbət daxili fərqdən gedir.
Ağpencəkli Kişi. Mən bilmirəm o nə fərqdir elə.
Qarapencəkli Kişi. İndi izah edim sənə. Çaqqal, adətən, tələdə gördüyü tikəyə tez sahib olmaq üçün çox can atır. Çalışır ki, yemi hamıdan əvvəl qapsın. Amma tülkü kənardan durub onu gözləyir.
Ağpencəkli Kişi. Gözləyir? Niyə?
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Tülkü gözləyir ki, çaqqal tələyə düşsün, yemə o sahib olsun.
Ağpencəkli Kişi. Onda çaqqal lap axmaq heyvandır ki.
Qarapencəkli Kişi. Axmaq, ya ağıllı. Ortada olan fakt budur.
Ağpencəkli Kişi. Hə, mən xatırladım. Orada uçurumun kənarındakı qayanın üstünə bir qartal qonmuşdu.
Qarapencəkli Kişi. Bəli. Qartal oyan-buyana vurnuxurdu.
Ağpencəkli Kişi. Düzdür. O qartalı sən də görmüsən?
Qarapencəkli Kişi. Əlbəttə, gördüm.
Ağpencəkli Kişi. Bəyəm bu çökəklikdən o qartal görünürdü?
Qarapencəkli Kişi. Qartal elə bir quşdur ki, o, hər yerdən aydın görünür... Sən isə bax burada olmusan.
Ağpencəkli Kişi. Burada uçurum var, mən uçurumun üstdə dayana bilmərəm ki.
Qarapencəkli Kişi. Hə, onda bir az bu yana çəkil. Bax burada.
Ağpencəkli Kişi. Hə, çəkildim.
Qarapencəkli Kişi. Sən bax bura qədər gəlmisən.
Ağpencəkli Kişi. Bəli, gəlmişəm.
Qarapencəkli Kişi. Burada səs eşitmisən.
Ağpencəkli Kişi. Eşitmişəm.
Qarapencəkli Kişi. Çaqqalı burada görmüsən.
Ağpencəkli Kişi. Görmüşəm.
Qarapencəkli Kişi. Bax burada yerə sinmisən.
Ağpencəkli Kişi. Bir az bu yanda.
Qarapencəkli Kişi. Hə, olsun bura. Buradan atəş açmısan.
Ağpencəkli Kişi. Bu tərəfə...
Qarapencəkli Kişi. Bəli, bu yana. Çaqqal o tərəfə qaçıb, sənsə bu tərəfə atmısan.
Ağpencəkli Kişi. Sonra ulartı eşitdim.
Qarapencəkli Kişi. Ulartı, ya inilti?
Ağpencəkli Kişi. Bəlkə də inilti səsi idi. Təkcə onu xatırlayıram ki, mən bu səsi eşidəndə vahiməyə düşdüm.
Qarapencəkli Kişi. Aha. Səbəb nə idi?
Ağpencəkli Kişi. Səbəb? Səbəb meşə idi. Düşündüm ki, meşədə vəhşi heyvanlar da ola bilər.
Qarapencəkli Kişi. Sonra?
Ağpencəkli Kişi. Sonra ətrafa göz gəzdirdim. Hər tərəf qaranlıq idi.
Qarapencəkli Kişi. Onda hava hələ işıqlı idi.
Ağpencəkli Kişi. Amma nədənsə mənə elə gəldi ki, birdən-birə hər tərəfə zülmət çöküb.
Qarapencəkli Kişi. Etiraf edim ki, onda mənə də elə gəldi ki, hava birdən-birə tutuldu .
Ağpencəkli Kişi. Mən qaranlığı heç sevmirəm.
Qarapencəkli Kişi. Elə mən də.
Qarapencəkli Kişi. İndi baş verənləri bir daha nəzərdən keçirək. Bax, sən burada dayanmışdın.
Ağpencəkli Kişi. Burada. Yenə deyirəm, orada yox, burada. Ora oradır, bura isə bura...
Qarapencəkli Kişi. Bəli, burada. Yaxşı, onda sən başqa bir atəş səsi eşitmədin?
Ağpencəkli Kişi. Düzünü deyim ki, eşitdim. Elə bildim ki, bu, dərədə əks-səda verən güllə səsidir.
Qarapencəkli Kişi. Qəribədir, mən də atəş açandan sonra güllə səsi eşitdim. Düşündüm ki, bu, əks-sədadır. Amma tezliklə anladım ki, səhv edirəm. Çünki dostum yerə sərilmişdi. Bildim ki, başqa istiqamətdən güllə atılıb.
Qarapencəkli Kişi. Mən bu tərəfə atəş açmışam.
Ağpencəkli Kişi. Bəli. Doğrudur. Bax, mən bu yana atmışam, sən isə bu yana... Mənim atdığım güllə bu yana qaçan çaqqala dəyib. Amma sənin atdığın güllə mənim buradakı dostuma...
Ağpencəkli Kişi. Bəs nə əcəb o güllə sənə dəyməyib?
Qarapencəkli Kişi. Bəli, o güllə mənə də dəyə bilərmiş. Mən çökəkliyin bir az dərinliyində olmuşam.
Ağpencəkli Kişi. Əşi, nə çökəklik-çökəklik salmısan bayaqdan? Elə bil Marian çökəkliyi-zaddır...
Qarapencəkli Kişi. Düz deyirsən. Haqlısan. Bu dayaz bir çökəklikdir. Marian çökəkliyi zad deyil ki... Bax, sənin atdığın güllə mənim dostumu düz burada yaxalayıb.
Ağpencəkli Kişi. Sən dəqiq bilirsən ki, o, məhz həmin güllədən ölüb?
Qarapencəkli Kişi. Əlbəttə. Həmin gün, daha doğrusu, həmin an meşədə iki adam olub: sən və mən.
Ağpencəkli Kişi. Bəs sənin dostun?
Qarapencəkli Kişi. Mən silahsız adamı nəzərdə tuturam.
Ağpencəkli Kişi. Axı silah sənin özünün yox, dostunun olub.
Qarapencəkli Kişi. Həmin an silah mənim əlimdə idi.
Ağpencəkli Kişi. Bəlkə sən səhv edirsən? (Eyhamla). Bəlkə həmin an silah sənin dostunun əlində olub.
Qarapencəkli Kişi. Yox, silah məndə idi. Dəqiq bilirəm.
Ağpencəkli Kişi. Bəlkə silah onun əlində açılıb? Bəlkə o, intihar edib?
Qarapencəkli Kişi. Yox. Belə şey olmayıb. İntihar üçün elə bir əsas da toxdu axı. Onu sən vurmusan. Sən vurmusan, o da ölüb. Vəssalam.
Ağpencəkli Kişi. Mən yaxşı xatırlayıram, lülənin istiqaməti bir qədər bu yana idi. Mən oraya atəş açmamışam. Atəş bu yana açılıb. Bax bura...
Qarapencəkli Kişi. Xeyr. Lülənin istiqaməti bu yana sarı olub. (Əlini uzadıb tüfəng lüləsinin istiqaməti müəyyənləşdirir). Hə, bax belə.
Ağpencəkli Kişi. Mən bu istiqamətə baxırdım.
Qarapencəkli Kişi. Deyəsən, indi hər şeyi xatırlayırsan.
Ağpencəkli Kişi. Əlbəttə, xatırlayıram. Siz bu yanda, bu kiçik çökəklikdə öz dostunuzla olmusuz. Doğrumu? Mən çaqqalı vurmaq istəyirdim. Çaqqal bu səmtə qaçırdı. Mən qundağı sinəmə sıxıb atəş açmaq istədim. Mənə o anlarda elə gəldi ki, bu meşədə məndən başqa yenə kimsə var...
Qarapencəkli Kişi. Aha... Bax indi dəqiq söyləyirsən.
Ağpencəkli Kişi. Mən vahimələnməyə başladım.
Qarapencəkli Kişi. Bayaq deyirdin ki, inilti səsi eşidəndən sonra vahimələnmisən. Amma indi dediyindən belə çıxır ki, bu vahimə hissi səndə elə əvvəldən olub...
Ağpencəkli Kişi. İndi xatırladım ki, elə əvvəldən vahimələnməyə başlamışdım.
Qarapencəkli Kişi. Bax, görürsən, hər şey dəqiqliklə yadına düşür...
Ağpencəkli Kişi. Əlbəttə. İndi mən hər şeyi xatırlamağa başlayıram. Bir də ki, gərək həqiqəti deyəsən.
Qarapencəkli Kişi. Həqiqət hər şeyin meyarıdır.
Ağpencəkli Kişi. Elə vicdan da... Vicdan olmayan yerdə insan da yoxdur.
Qarapencəkli Kişi. Sonra...
Ağpencəkli Kişi. Çaqqal bu tərəfə qaçırdı. Mən isə o yanda, o talada dayanmışdım. Nişan alıb atəç açdım. Mən gülləni çaqqala atdım. Siz isə burada dayanıbmışsız. Düzdürmü? Bax, burada.
Qarapencəkli Kişi. Düzdür.
Ağpencəkli Kişi. Güllə, mənim açdığım atəş...
Qarapencəkli Kişi. ...bu yana istiqamətlənib.
Ağpencəkli Kişi. Hə, bu yana.
Qarapencəkli Kişi. Ətraflı danış. Çəkinmə. Ən böyük qəhrəmanlıq həqiqəti etiraf etməkdir.
Ağpencəkli Kişi. Hımmm... Həqiqət. Artıq biz bu barədə danışdıq. Özü də yetərincə...
Qarapencəkli Kişi. Nə barədə?
Ağpencəkli Kişi. Həqiqəf-filan və sair...
Qarapencəkli Kişi. Həqiqərdən böyük nə var ki, bu dünyada?
Ağpencəkli Kişi. Vicdan. O, hər şeydən üstündür.
Qarapencəkli Kişi. Ömür- ölümün axarı,
Ölüm-ömürün axırı,
Allah hər şeydən yuxarı,
Vicdan Allahdan ucadır.

Ağpencəkli Kişi. Hə, bu, başqa söhbət. Məni vicdan təhrik edir ki, hər şeyi olduğu kimi deyim.
Qarapencəkli Kişi. Doğrudan da vicdandan yuxarı heç nə yoxdur.
Ağpencəkli Kişi. Mən indi özümçün təhlil edib görürəm ki, sizin dediyiniz doğrudur. Mən buradan atəş açmışam. Güllə bu tərəfə istiqamət götürüb. Bu güllə sizə də dəyə bilərdi...
Qarapencəkli Kişi. Əlbəttə, dəyə bilərdi. Amma mənim dostuma dəyib. Kaş mən olaydım orada, o güllə mənə dəyəydi. Mən neçə vaxtdır ki, əzab çəkirəm. Onun ailəsi elə düşünür ki, onu mən qətlə yetirmişəm. Amma... Amma məni Allah qoruyub.
Ağpencəkli Kişi. Allah?
Qarapencəkli Kişi. Əlbəttə, Allah.
Ağpencəkli Kişi. Bəs bayaq deyirdin ki, vicdan Allahdan ucadır.
Qarapencəkli Kişi. Söhbət elə ilahi vicdandan gedir də...
Ağpencəkli Kişi. Sən çox qəliz adama oxşayirsan.
Qarapencəkli Kişi. Bu qəliz dünyada mən necə olmalıyam ki?
Ağpencəkli Kişi. Yaxşı, deyin görüm, dostunuz yaralanandan sonra siz nə etdiniz?
Qarapencəkli Kişi. Güllə düz onun sinəsindən dəymişdi. O, inildəyib yerə sərildi. (Həyəcanla təsvir edir). Mən cəld onun başını dizimin üstünə aldım. Qan sinəsindən bulaq kimi qaynayırdı. Mən onu qucağıma aldım. O, çox ağır idi. Məcbur olub tez-tez ayaq saxlayır, sonra özümü tarazlayıb irəli gedirdim. Axır ki, birtəhər gəlib maşına çatdım. Onu arxa oturacaqda uzatdım.
Ağpencəkli Kişi. O, ölmüşdümü?
Qarapencəkli Kişi. Yox, o, hələ can verirdi.
Ağpencəkli Kişi. Demək, ölməmişdi.
Qarapencəkli Kişi. Onda hələ sağ idi. Bəs sən həmin vaxt nə etdin?
Ağpencəkli Kişi. Mən meşəni tərk etdim. Hər tərəf işığa qərq olmuşdu.
Qarapencəkli Kişi. Qəribədir. Onda mənə də elə gəldi ki, hava birdən-birə açıldı.

Səhnə işıqlanır.
Tala. Yaşılıq.
Ağpencəkli Kişinin əlində tüfəng, Qarapencəkli Kişinin əlində çətir və tüfəng.
Hər ikisi yağmurluqda (plaşda).

Ağpencəkli Kişi. Bax, bu mənim atəş açdığım tala.
Qarapencəkli Kişi. Doğrudur. Sən bax buradan atəş açmısan.
Ağpencəkli Kişi. Siz bunu haradan bilirsiz?
Qarapencəkli Kişi. Bunu faktlar təsdiq edir.
Ağpencəkli Kişi. Fakt çox şeyi təsdiq edə bilər. Axı mən buradan o çökəkliyə necə atəş aça bilərəm? Gəlin bir özünüz də baxın.
Qarapencəkli Kişi. Güllə elə şeydir ki, hər yerə düşə bilər. (Boylanır). Bir bax, çökəklik buradan aydın görünür. Çaqqal o tərəfə qaçırdı...
Ağpencəkli Kişi. Bu tərəfə...
Qarapencəkli Kişi. Sən o tərəfə atəş açmısan.
Ağpencəkli Kişi. Yox, siz düz demirdsiz mən bu tərəfə atəş açmışdım...

Şaqqıltı eşidilir. Onlar diqqətlə ətrafa boylanırlar.

Qarapencəkli Kişi. Bu, nə səs-küydür? Şax-şəvəl səsi gəlir.
Ağpencəkli Kişi. Bəlkə meşədə kimsə var?
Qarapencəkli Kişi. Sakit... Ssssssss...
Ağpencəkli Kişi. O, nə qaraltıdır elə?
Qarapencəkli Kişi. Tülküdür. Görürsən?
Ağpencəkli Kişi. Bəlkə çaqqaldır?
Qarapencəkli Kişi. Yox... Bu, tülküdür. Mən çaqqalı o gün vurdum, cəhənnəmə vasil oldu.
Ağpencəkli Kişi. Tüfəngdə güllə olsaydı indi bunu da göndərərdimm onun dalıyca. (Tüfəngi qaldırır). Gərək güllə götürəydim.
Qarapencəkli Kişi. Hə, indi hansı səmtə atəş açdığını dəqiq göstərə bilərsən. Bura hadisə yeridir.
Ağpencəkli Kişi. Əslində hadisə yeri oradır, dostunun qətlə yetirildiyi çökəklik. Nəydi onun adı?
Qarapencəkli Kişi. Marian çökəkliyi...
Ağpencəkli Kişi. Doğrudur.
Qarapencəkli Kişi. Lüləni belə tut. O gün bu səmtə atmısan. Lüləni bir az yuxarı qaldır.
Ağpencəkli Kişi. Belə?
Qarapencəkli Kişi. Ay sağ ol. Bax belə. Əlbəttə, qundağı da sinənə möhkəm sıxmısan.
Ağpencəkli Kişi. Doğrudur. Qundağı sinəmə sıxıb nişan aldım.
Qarapencəkli Kişi. Lüləni o yana tut.
Ağpencəkli Kişi. Nişan aldım (Qarapencəkli Kişini nişan alır) .Və tətiyi çəkdim. Part, part, part... Vəssalam...

Atəş səsi eşidilir. Qarapencəkli Kişi yerə sərilir.

Qarapencəkli Kişi. Sən nə etdin?
Ağpencəkli Kişi. Sənə nə oldu?.. Deyəsən, zarafat edirsən?
Qarapencəkli Kişi (əlini sinəsinə qoyub yerində qıvrılır). Offf... Ölürəm...
Ağpencəkli Kişi. Bu, nədir belə? Səni kim vurdu?
Qarapencəkli Kişi. Sən... Sən vurdun məni?..
Ağpencəkli Kişi. Axı bu tüfəngdə güllə yox idi? (Diqqətlə əlindəki tüfəngə baxır). Yox, səni mən vurmadım. Bəlkə sən intihar etdin?.. Niyə susursan? Sən niyə belə etdin? Niyə?

Musiqi. Ağpencəkli Kişi əyilib bir kənara düşmüş tüfəngi Qarapencəkli Kişinin sinəsinin üstünə qoyur.
Musiqi dəyişir.
Yənə tamaşanın əvvəlindəki otaq.
Ağpencəkli Kişi görünür. O, əynindəki yağmurluğu və əlindəki tüfənglə çətiri asılqandan asır. Sonra divardan asılmış güzgüyə yaxınlaşır, özünü səliqəyə salır, bir-iki mimika göstərir, əli ilə üzünü sığallayır, dilini çıxarır. Qollarını yana açıb musiqinin ritminə uyğun olaraq rəqs edir.


PƏRDƏ

Oktyabr. 2014.


26 dəfə oxundu

Axtarış