Поэтические ассоциации
Müəllif: Firuz Mustafa


2017-10-24 12:40:56



Firuz Mustafa
Poetik səsləşmələr

Фируз Мустафа
Поэтические ассоциации

Redaktor: Şahlo Kasimova


Firuz Mustafa görkəmli filosof, nasir, dramaturq və tərcüməçidir.
Ədəbi auditoriya onu həm də bir sıra populyar poetik nümunələrin müəllifi kimi tanıyır.
Təqdim olunan kitabda tanınmış qələm adamının xarici dillərə tərcümə olunmuş poetik düşüncələrindən nümunələr toplanıb.
Tərcümələrin əksəriyyəti rus dilindədir.
Müəllif bütün tərcüməçilərə, xüsusən, əksər poetik nümunələri rus və özbək dillərinə çevirən Şahlo Kasımovaya öz dərin təşəkkürünü bildirir.
Kitabda toplanmış poetik nümunələri habelə digər tərcüməçilər- Yelizaveta Qasımova, Eldar Piri, Gülbəniz Qəmərli, Gülbahar Səttarova, Təranə Məmməd, Qüdrət Qulu, Dilbar Haydarova, Kəyumərs, Yodqor Obid və başqaları rus, özbək, fars dillərinə çevirmişlər.
Bakı-2017

Firuz Mustafanın
“DÖRDLÜKLƏR” kitabından
Tərcümə edən Şahlo Kasimova

Из книги Фируза Мустафы
«Четверостишие»
Перевод Шахло Касимовой


**
Saat da, zaman da bir uydurmadır,
Min ilin içində bir an yaşayır.
Zamanın içində yaşamırıq biz,
Bizim içimizdə zaman yaşayır.

Часы, время – миф, заблуждение поверь,
В столетиях живет мгновение, поверь.
Мы внутри времени не живем, мой друг,
В нас живет оно, нет сомнения, поверь…

**
Heç zaman oynama odla-közlə sən,
Nahaqqa baş əymə, haqqı səslə sən.
Bir şey eləyəndən heç şey gözləmə,
Heç şey etməyəndən hər şey gözlə sən.

Никогда не искушай судьбу, друг мой,
Зря челом не бей, за правду стой горой.
Не опасайся тех, кто что-то совершил,
Мой совет, берегись праздных, дорогой.
**
Dosta-dost, düşmənə qənimdi dünya,
Sevincim, həm də ki, qəmimdi dünya.
Əgər zəifsənsə sən dünyanınsan,
Əgər güclüsənsə, sənindi dünya.

Мир – другу друг, а врагу наказание,
Мир моя отрада, мое страдание.
Мир сломит тебя, окажешься слаб,
Коль силен ты, мир твое достояние.

**
Ağrıdır, əzabdır, dözümdü ömrüm,
Qəliz tapmacadır, yozumdur ömrüm.
Desələr qısadır, mən inanmaram,
Dünyanın ömründən uzundur ömrüm.

Печаль, боль, невзгоды, терпенье, моя жизнь,
Сложная задача, сомненье моя жизнь.
Скажут мол, жизнь коротка, не поверю я,
Дольше, чем веков теченье моя жизнь.
**
Daha öz yükümü daşıyammıram,
Verir öz hökmünü yaş aram-aram.
Ağılsız milyon il yaşayaram mən,
Ürəksiz bir gün də yaşayammaram.

Чем дальше идти, тем трудней, наверно,
Берут годы свое тихо, но верно.
Сотни лет я смог бы без ума прожить,
Без души миг побыть тяжко безмерно.

**
Yaşaya bilmirəm ürək dolusu,
Bu ömür qoy mənim qənimim olsun.
Dünyanın nəşəsi gərəyim deyil,
Dünyanın əzabı qoy mənim olsun.

Не сумел жизнь прожить, как хотел бы я,
Так пусть жизнь изводит, тяготит меня.
Мне ни к чему ее блаженство вкушать,
Пусть болью, страданьем станет жизнь моя.
**
Alimsə də ortada bir dənə əsəri yox,
Cümləsinin tutumu, sözünün kəsəri yox.
O, anket dolduranda cinsini “kişi” yazır,
Di gəl ki, kişilikdən zərrəcə əsəri yox.

Хоть он ученый муж, нет ни одного творения,
Нет в словах остроты, ни веса, ни значения.
Пусть твердит всегда, что мужского пола он,
В нем мужества ни крупинки нет, к сожалению.

**
Bu dünya təzadların ağuşunda boğulur,
Dünyanın gərdişini saxlamaq istəyirəm.
Birinin ağlamağı məndə gülüş doğurur,
Birinin gülməyinə ağlamaq istəyirəm.

В омуте раздора захлебнулся мир,
Круговорот его мне бы задержать.
Мне смешно, когда ревмя ревет один,
От смеха другого я готов рыдать.

**
Gedir öz “relsiylə” ömür qatarı,
Nə tərki-dünyayam, nə əhli-halam.
Çoxdur əsərimin variantları,
Özümsə tək nüsxə-orijinalam.

Уходит вдаль по «колее» вереница лет,
Никто, ни жизнелюбец, ни отшельник я.
Вариантов моих творений не счесть,
Но есть один-единственный подлинник – я.
**
Həqiqət əbədi məhək daşıdır,
Fəqət yalanların ömrü az olur.
Dünya ömrümüzün vernisajıdır,
Tanışlar çoxalır, dostlar azalır.

Запомни, истина – испытание вечное,
Лишь только у лжи время быстротечное.
Божий мир – наших деяний вернисаж,
Уходят друзья, чужих число бесконечное.

**
Mən sənsiz nəyəm ki? Ruhsuz bir bədən,
Məndə mən qalmayıb sən gedən gündən.
Daha yaşamağa ümid qalmayıb,
Firuzu sağ ikən sənsən dəfn edən.

Ну, кто я без тебя? Лишь тело без души,
В тот миг себя лишился, и объят тоской.
Нет теперь надежды, веры дальше жить,
Знай, Фируз заживо схоронен тобой.
**
Yox, yox, bu dünyadan nə bac almışam,
Nə kama yetmişəm, nə ucalmışam.
Dərdim dərd əlindən baş alıb gedib,
İndi dərdimə də möhtac olmuşam.

Нет, никогда меня не баловала жизнь,
Не знал ее услады, не вознесся ввысь.
Обошла меня и горесть стороной,
Даже о печали мне суждено грустить.

**
Mən yarıb keçsəm də dumanı-çəni,
Ayıra bilmədim dostu-düşməni.
Sənin nəzərindən düşdüyüm azdır,
İndi öz gözümdən salırsan məni.

Хотя разорвать сумел цепи хмурых дней,
Не в силах отличить я врагов от друзей.
Мне мало впасть в немилость твою, а теперь,
Я себя лишаюсь по милости твоей.
**
Məni arayırsan olsam hayanda,
Sənsən mənə yanan, məni duyan da.
İslat üz-gözümü göz yaşlarınla,
Topraq cana gəlir göy ağlayanda.

Где б я не был, находишь ты одна меня,
Лишь ты горишь мною, в сердце любовь храня.
Слезами своими омой мое лицо,
Когда небо плачет, оживает земля.

**
Bəli, hər adamın bir əmması var,
Hər kəsin öz hüsnü, öz siması var.
Demə ki, bizimdir bu yer, bu səma,
Hər kəsin öz yeri, öz səması var.

Поверь мне, у каждого есть свой порок,
Свой облик, красота – чем наделил бог.
Не скажи, все мое, и небо, и земля,
У каждого под небом есть свой уголок.
**
Kimsəyə qıymaram öz azarımı,
Yaramın üstünə kül qoyasıyam.
Ziyarət eləyib öz məzarımı,
Qəbrimin üstünə gül qoyasıyam.

Болью никогда ни с кем не поделюсь,
На раны безмолвно пепел приложу.
Сам своей могиле тихо поклонюсь,
И цветы на нее я сам возложу.

**
Mənim dərdlərimdən sənə nə hacət?
Nəşəmdən barınsan bu, sənə bəsdi.
Bu dünya səninçün əbədi cənnət,
Mənimçün od tutan dar bir qəfəsdi.

К чему тебе печаль, несчастья мои?
Радостью делюсь, достаточно тебе.
Для тебя вечный рай этот божий мир,
Для меня тесная темница в огне.
**
Gözündə çaxnaşan şimşəyə qurban,
Sinəndə alışan ürəyə qurban.
Desəm ki, qibləsən, haqqım var buna,
Belə Mədinəyə, Məkkəyə qurban.

За искру, огонь в твоих глазах я жизнь отдам,
За твое пылающее сердце жизнь отдам.
Буду прав, коль скажу ты святыня моя,
За Мекке и Медине подобной жизнь отдам.

**
Mənim yaşadığım ada sənindir,
Orda qurduğum oda sənindir.
Söylə, candan əziz dünyada nə var?
Mənim bir canım var, o da sənindir.

Твой тот островок, где обитаю я,
И сени там, что я строил для тебя.
Дороже жизни есть ли что-нибудь, ответь?
У меня одна жизнь, да и та твоя.
**
Həm yanar atəşəm, həm də suyam mən,
Hər nəyəm, hər kəsəm, elə buyam mən.
Dünyanı məhbəsdən azad emişəm,
Fəqət öz eşqimin məhbusuyam mən.

Я жаркий пламень и ледяная вода,
Я тот, и другой, что угодно, вот беда:
Смог бы я от плена весь мир освободить,
Но любовью своей пленен сам навсегда.

**
Bu, sənsən: çadralı, üzü duvaqlı.
Əzəldən beləsən sirli-soraqlı.
Dünyanın qapısı üzümə açıq,
Qəlbinin qapısı üzümə bağlı.

Под чадрой, лик прикрыт вуалью – это ты,
Таинственна извечно, не разгадана.
Врата всего мира предо мной распахнуты,
Лишь дверца души твоей на замке одна.
**
Demədim gəl qurtar zülmdən məni,
Dedim, yaralama könlümdən məni,
İndi tanımırsan məni odumdan,
Ölsəm tanıyarsan külümdən məni.

Просить не посмел я, чтоб ты от мук спасла,
Лишь молил для сердца о толике тепла.
Не признаёшь, когда пламенем горю,
Может быть, узнаешь, когда сгорю дотла.

**
Hər gün neçə dəfə kefimi pozur,
Mənim hər sözümü min yerə yozur.
Diliylə söyləyir: “Nifrət edirəm”,
Amma SMS-lə “Sevirəm”-yazır.

Сколько раз на дню во мне она будит злость,
Безбожно мои слова толкует вкривь и вкось,
Уста ее вторят: «Ненавижу тебя»,
Но ее СМС «Люблю» не счесть мне, небось.
**
Hər löyün xörəyin tamını dadır,
Hər gün badə içir eşqin camında.
Özü katibənin hüzurundadır,
Arvadı şoferin sərəncamında.

Все на свете ему хочется изведать,
Что ни день из чаши любви пьет вино.
Сам секретаршу рвется проведать,
Водитель печется о супруге его.

**
Daha öz sözümdən su içmir gözüm,
Daha dizlərimdə qalmayıb dözüm.
Daim savaşdayam özüm-özümlə,
Qalib də özüməm, məğlub da özüm.

Не доверяю больше я своим словам,
Гонится усталость за мной по пятам.
Длится бесконечно борьба моя с собой,
И победитель я, и павший я сам.
**
Mən qana susayan əllər görmüşəm,
Tikandan gizlənən güllər görmüşəm.
Deyirsən meşənin şahıdı fildir,
Tülküyə baş əyən fillər görmüşəm.

О, сколько я видел крови жаждущих рук,
И цветов сквозь терновники цветущий луг.
Скажешь, в лесу правит живностью слон,
И слонов знал, годных пред лисой шею гнуть.

**
Bəzən dostlar mənə qənim kəsildi,
Düşmənsə gözümün yaşını sildi.
Nə mən dərk elədim gidi dünyanı,
Nə də dünya məni dərk edə bildi.

Порой друг ко мне бывал как враг жесток,
А враг мне облегченно вздохнуть помог.
Я так и не сумел постичь непостижный мир,
Так же мир меня, увы, разгадать не смог.
**
Şair evdən çıxdı bax gülə-gülə,
Qalstuku təzə, qaməti tarım.
Bazardan aldığı bir dəstə güllə
Gedir görüşünə oxucuların.

Вышел поэт из дома, улыбка во весь рот,
Галстук новенький на нем, импозантный вид.
Купил по дороге на лавке букет роз,
И пошел на встречу к читателям своим.

**
Dərd yenə özünü mənə yetirdi,
Köksümdə kök atıb neştər bitirdi.
Məni bihuş edən üzüm-ləblərin
Üzüm şərabından daha betərdi.

Настигло меня снова это бедствие,
В груди его корни взрастили лезвие.
Рубиновых уст твоих сладкий дурман,
Горше вина рубинового последствие.
**
Elə bil sulara qərq olub gəmim,
Didir yelkənləri qasırğa, külək.
Qəm-qüssə üstümə yeriyir mənim,
Yeriyir sunami dalğaları tək.

Словно затонул мой корабль в море,
Его паруса рвут порывы ветров.
Настигли меня несчастия, горе,
Будто волны цунами обрушились вновь.

**
Azadlıq, azadlıq... Taleyə bir bax,
Azadıq... Az qala quş kimi uçaq.
Biz azad deyilik yaşamaq üçün,
Ölmək, öldürməkçün azadıq ancaq.

Свобода, свобода…. На судьбу взор обрати,
Свободны... Словно птицы можем мы парить.
Мы чтобы жить, нисколько не вольны,
А вольны лишь только умирать и губить.
**
Sən bütpərəst kimi qalmısan hələ,
Sitayiş edirsən, torpağa, gilə.
Kimisə özünə Allah sanırsan,
Mənimsə Allahım Allahdır elə.

Чтимы все еще тобой идолы, божества,
Для тебя святые и глина, и листва.
Молишься кому-то, словно тот сам Бог,
А мой Бог – Бог истинный всего существа.

**
Yalan başa keçib- həqiqət budur,
Qara ağa dönüb, rəzalət budur.
Sənə gülürlərsə, incimə bundan,
Sənə ağlasalar – fəlakət budur.

Правда – лжи теперь все почести, знай,
Видеть белым черное бесчестье, знай,
Коль тебе смеются, не тревожься ты,
Тебя жалеют это – несчастье, знай.
**
Üzüm bircə kərə gülməyib hələ,
Kimsə göz yaşımı silməyib hələ.
Deyirsən ki, ömür arxada qaldı,
Yox, Firuzun vaxtı gəlməyib hələ.

Смех не озарял пока мое лицо,
Слезы осушить мне не сумел никто.
Говоришь, осталась позади вся жизнь,
Нет, Фируз дождется часа своего.

**
Mənə deyirlər ki: “Səndə ağıl var?
Sonacan getmirsən tutduğun yolu”.
Deyirəm: “Qardaşlar, bacılar, dostlar,
Axmaq deyiləm ki, ağıllı olum”.

Говорят: «Как ты упрямцем быть нельзя,
Может поумнеть пора, наконец?»
Скажу: «Поймите, о, люди, о, друзья,
Чтоб за ум взяться я ж ведь не глупец».
**
Bu ərlə arvadın təqsiri nədir?
Nə üçün bəs onlar yola getmirlər?
Qadın “Qaraskopda” “Sir” bürcündəndir,
“Oğlaq” bürcündəndir amma yazıq ər.

Странно, отчего эти муж и жена,
Не ладят меж собой, в чем же их вина?
Муж, бедолага «Козерог» по гороскопу,
Жена родилась под созвездием «Льва».

**
Məni öldürəcək bu dərd, bu sitəm,
Gərilmiş bir yayın iti ucuyam.
Ünvanı səhv düşən məktub kimiyəm-
Nə açıb baxan var, nə də oxuyan.

Эта боль меня заставит в землю лечь,
Впредь невыносимо испытанья снесть.
Я письму подобен с адресом неточным,
Вскрыть некому его, некому прочесть.
**
Zaman intəhasız, ömürsə qısa,
Vaxt keçir içimdən bir külək kimi.
Qarğa tək üçyüz il yaşamaqdansa,
Üç həftə bəsimdir – kəpənək kimi.

Время бесконечно, а жизнь столь коротка,
Сквозь меня несется как ветер каждый миг.
Чем триста лет словно ворон обитать,
Лучше три недели как бабочка прожить.

**
O dünya hamıya qismət olası,
Qismətdən qaçmağın bəyəm yeridir?
Gəl bir az dərdləşək, adam balası,
Bu dünya ötəri görüş yeridir.

Участь каждого – в мир иной отойти,
Разве есть возможность от судьбы уйти?
По душам, прошу, поговорим с тобой,
Здесь встречи мимолетны, и нас не найти.
**
Tanrı birisinə gözəllik verir,
Başqa birisinə ağıl, düşüncə.
İnsana bunlardan hansı gərəkdir?
Heç biri. Yetər ki, bəxt olsun məncə.

Одаривает бог кого-то красотой,
Другому дарит ум, рассудительность.
Что дороже людям, поделись со мной?
А по мне лишь счастье, и достаточно.

**
Qiymətini bilək hər ötən anın,
Xoşbəxtlik göyərsin qoy içimizdən.
Ölümlə dil tapmaq asandır, canım,
Çalış ki, həyatla dil tapasan sən.

Спешите дорожить каждым мгновением,
Пусть душа сияет счастья цветением.
Несложно быть в ладах со смертью, мой родной,
Ты рвись с жизнью ладить, жить с упоением.
**
Məhəbbət-inamdır, insana inam,
İnamdan güc alır, boy atır hər kəs.
Əgər inanmırsa insana insan
Heç zaman heç kəsi o, sevə bilməz.

Любовь – доверие, вера в людей,
Она – всем опора, стремление жить.
Если веры нет – нет беды страшней,
Никогда никого невозможно любить.
**
Bütün vəzifələr, tutulan postlar
Bir liftdir; o, qalxır, ya enir müdam.
Qalxanda adamı tanıyır dostlar,
Enəndə dostları tanıyır adam.

Званья и посты это лифт, хочу сказать,
Поднявшись, спустится он непременно.
Поднимешься – друзья начнут узнавать,
Спустишься – узнаешь друзей, несомненно.
**
-Sən zülmət deyəndə nə anlayırsan?
-İnsan ürəyidir ən böyük zülmət.
-Bəs işıq səninçün nədir, ey insan?
–İnsan ürəyidir o işıq, əlbət.

- Скажи, что такое кромешная тьма?
- Сердце людское, темней его нет.
- Что значит свет, мне объясни тогда?
- То самое сердце несомненно свет.

**
Niyə ürək açmır doğmaya, yada?
Öyrən, o qadının istəyi nədir?
Əgər səhv edirsə qadın dünyada
Onun da təqsiri kişilərdədir.

Почему замкнулась женщина в себе?
Постарайся узнать, чем душа больна?
Коль она ошиблась, коль она в беде,
Только на мужчине лежит вся вина.
**
Bu yollar aparır bizi çətinə,
Bu yoldan dönməksə daha çətindir.
“Birgəlik” elmini öyrətdin mənə,
“Ayrılıq” elmini gəl öyrət indi.

Ведут нас дороги к невзгодам напрямик,
Но трудней всего с пути свернуть обратно.
С тобой науку «Вместе» когда-то я постиг,
Помоги, мне теперь «Разлука» не понятна.

**
Deyirsən: ”Dünyada Allahdan qeyri
Heç kəsdən qorxmuram... Güclüdür Allah”.
Mən isə deyirəm: “Allahdan başqa
Hamıdan qorxuram... Qorxuram, Vallah”.


Скажешь: «Бог всемогущ…. Я никого,
Кроме Всевышнего не боюсь».
Я скажу: «Всех боюсь, кроме него,
Мне боязно, друг… Богом клянусь».






“DÖRDLÜKLƏR” kitabından
Tərcüməçi Yelizaveta Qasımova
Из книги «ДЕСЯТИСТИШИЯ»
Перевод Елизаветы Касумовой:











**
Deyəsən qocalıq qapını döyür, -
Postmodernist könlüm belə söyləyir.

Rembrand, Pikasso, Mircavad, Dali,
Servantes, Axundov, Kant, Hemunquey...
İstər ağıllı ol, istərsə dəli -
Həyatın son ucu ölümdür, eheyyy!..

At kimi çapırsan üzü ölümə -
İstər dilənçi ol, istərsə xaqan.
Bir yüngül epitet gəlir dilimə:
Qurd kimi ulayır damarımda qan.

Мое постмодернистское сердце
Чует старость- предвестницу смерти.

Что ж, безумец ты иль гений,
Конец один, в том нет сомнений:
Кант, Рембрант, Пикассо, Дали-
Они ведь тоже все ушли.

Несемся резво мы к могиле,
Все вместе,- нищий и богач.
Кров волком воет в моих жилах,
Из сердца исторгая плач…
**
Mənim gözlərimdən getməyir bir an
O payız səhəri, o çən, o duman.

Hələ mürgüləyir Şimal şəhəri.
Hər tərəfdə sükut. Sənsən, bir də mən.
Səni qucaqlayıb payız səhəri,
Məni quzaqlayan səhərsə- sənsən.

Otaq. İsti yataq. Alaqaranlıq.
Sanki fəzadayıq. Dayanıb zaman.
Səni xatırladım yenə bir anlıq...
İndi yaddaşıma çöküb o duman.

Вновь память мне дарит свой прошлый обман-
Осеннее утро, белесый туман.

Спит северный город во мгле перламутровой,
В нем- тишь и покой. И в нем – ты, рядом- я.
Тебя обнимает осеннее утро,
А ты обнимаешь меня.

В постельном тепле, в полутьме уютной
Чувствую время, что движется вспять.
И снова ты рядом со мною будто,
Но также меня покидаешь опять.
**

Hələ inanıram Məcnun eşqinə,
Hələ Kərəm kimi yanan var - mənəm!
Qara qul olaydım sənə, kaş sənə,
“Öl!” - desən ölərdim, inan, ey sənəm...

Mən səni sevirəm! Bu eşq, bu həvəs
Necə ilahidir, necə müqəddəs.

Mən səni sevirəm! Gəl mənə gülmə!
Mən - əsrin sonuncu məhəbbət Şahı.
Mən sənsiz ölərəm! Deyirsən: “Ölmə”!
Mən necə ölməyim? Ölürəm axı!

Верь, можно любить, подобно Меджнину,
И можно страдать, как Керем. Так и я:
Хочу быть рабом твоим в мире подлунном,
Кумир мой, а скажешь- умру за тебя!

Люблю тебя- я повторю вновь и вновь,
Свята и божественная эта любовь.

Последний, наверное, я во Вселенной,
Кто может любить любовью нетленной.
Не жить без тебя мне. Ты просишь: живи!
Но как? Погибаю от этой любви.

**
Bir zaman ürəyim sevmişdi səni,
Seçmişdi ən gözəl qızlar içindən.
Sənsə oxumaqçün nəğmələrini
Ayrılıb gəlmişdin durna köçündən.

Gülüm, bəxş elədin dünyanı mənə,
Qəlbim tək ağlım da vuruldu sənə.

Ürək də, ağıl da az imiş demə
Sevib-seçmək üçün səntək mələyi.
Bizim sevgimizi yayıb aləmə
Ürəyin ağılı, ağlın ürəyi.

Выбрав из сотен красавиц небесных
Одну лишь тебя, мое сердце влюбилось.
А ты, чтоб со мною петь жизни песню,
Со стаей своей журавлиной простилась.

Цветок мой, весь мир подарила мне сразу!
Всем сердцем люблю тебя и всем разумом.

Коль мог бы, любил бы еще сильнее,
Мой ангел, в счастливый мир моя дверца!
Пусть слух о любви нашей по свету развеют
Сердце разума, разума сердца.

**
Dünən telefonum qəfil zəng çaldı,
Sən demə Tanrıymış arayan məni.
Heyrətdən əllərim üzümdə qaldı,
Elə bil ki, vurdu cərəyan məni.

Kefimi soruşdu, qatdı başımı,
Könül harayıma hay verdi Tanrım.
Daha kasıblığın atdım daşını -
Mənə Günəş verdi, Ay verdi Tanrım.

Telefon dəstəyi düşmür əlimdən -
Yenə Tanrı zəngi gözləyirəm mən.


У меня в квартире зазвонил телефон.
Оказалось, сам Господь меня разыскивает.
Будто бы ударом тока поражен,
Замер я, и руки бессильно повисли.

Господь спросил просто: «Как твои дела?»
Сердце сладко билось, гласу его внемля.
Стал богаче всех я – нет бедности и зла!
Подарил Господь мне и Луну, и Землю.

Я от телефона теперь не отхожу,
И звонка от Господа каждый вечер жду.


**
Bir vахt sеvmisənsəg sеvmisən əlbət.
Yеnə sеvirsənsə, dеməli sаğsаn.
Fəqət ürəyinə çökübsə zülmət
Çətin ki, sən məni аnlаyаcаqsаn.

Burdаkı hər kəlmə, hər söz, hər sətir
Sənindir, sеvilən- sеvən охucum.
Sеvmək də- ölməktək аğır, çətindir
Burаdа nə ilk vаr, nə də sоnuncu.

Охuçum, sənədir bu qısа хitаb;
Sevənlər üçündür bu kiçik kitаb.

Если полюбил ты – значит, полюбил.
Если снова любишь – значит, ты живешь.
Если ж мрак на сердце радости затмил,
Даже не старайся – меня ты не поймешь.

В стихах моих нехитрых каждая строка –
Для тех, что любили и любимы были,
Что знают, как любовь бывает нелегка:
Пред нею все равны – и слабые, и сильные.

Все, что написал я, – скажу без прикрас, –
Влюбленные и любящие, это – для вас.
**
Sevin qadınları, ürəkdən sevin!
Anadır, bacıdır, yardır qadınlar.
Büllur sütunudur onlar hər evin,
Sərvətdir, dövlətdir, vardır qadınlar.

Sevin qadınları, sevin ürəkdən!
Qadınlar zərifdir güldən, cicəkdən.

Sevinci bahardır, kədəri qışdır,
Qadın haqqı təndir Tanrı haqqına.
Qadınlar ilahi heykəltəraşdır,
Ruh verir, can verir yaratdığına.


Любите всем сердцем всех женщин на свете-
Мать это, сестра или ваша любимая.
Живем мы, их силой хрустальной хранимые,
Они- все богатство, что ест на планете.

Любите всем сердцем всех женщин на свете!
Они- как цветы или ласковый ветер.

Они улыбаются- все расцветает,
А плачут- мир сковывает мороз.
Они нас рождают и вдохновляют.
От Бога- желания их, и- от звезд.


(1)
Könlümün gözləri kоr оlub indi.
Оrdа yuvа qurub külü həsrətin.
Kеçmişə qаyıtmаq mənə çətindi,
Kеçmişdən qоpmаqsа оndаn dа çətin.

Məni isitməyir оdlаr, оcаqlаr,
Yаyın оrtаsındа titrəyirəm mən.
Аrхivə gömülüb sеvgili çаğlаr,
İndi kеçmişimin vitriniyəm mən.

İndi pərdə çəkib ruhumа sükut,
Unut, qаdаn аlım, sən məni unut.

Сердце мое от горя ослепло,
Разлука гнездо в нем свила из пепла.
Не хочу я в прошлое возвращаться,
Только не могу с ним никак распрощаться.

Согреть меня не в силах и пламя костра,
Знобит меня, хоть на дворе – летняя жара.
Все мои любови в архивы заброшены,
И сам я – всего лишь витрина для прошлого.

Души опущен занавес. Тишина.
Забудь меня, милая, не вспоминай.


( 2)
Dаhа sаlаmımı аlmаyır vüsаl,
Həsrətin dоlаnbаc yоlu qısаldı.
Nidaya dönübdür belə bir suаl:
Bəlkə bu аyrılıq еlə vüsаldı?

Bəlkə inləmək də yеrsizdi dаhа?-
Bеlə buyurubmuş qəzаvü-qədər.
Bаtmаq istəmirəm yеnə günаhа
İndi аğlаmаq dа hədərdir, hədər.

Tökür göz yаşını ystümə bulud,
Unut, qаdаn аlım, sən məni unut.

Свидания больше не дружат со мной,
Хоть стал и короче путь расставания.
Задаюсь вопросом я, друзья, порой:
Может быть, разлука – она и есть свидание?

Может быть, не стоит былое ворошить?
Может быть, у жизни – такие устои?
И значит, не стоит пред жизнью грешить –
Стенать и страдать о прошлом не стоит.

Плачет надо мною туч пелена.
Забудь меня, милая, не вспоминай.


**
(3)
Оnsuz dа dərdimin dərdi bilinmir,
Sən də bir tərəfdən dərd ələyirsən.
Оnsuz dа gözümün yаşı silinmir,
Sənsə hisslərimi rəndələyirsən.

Həsəd еdənlər vаr bu zillətimə,
Хоşbəхtlər dərdimə “müştəri” оlur.
Gəl sığınmа mənim “fərаsətimə”,
Kirpiyin gözümün nеştəri оlur.

Gəl məni nə охşа, nə də ki, оvut,
Unut, qаdаn аlım, sən məni unut.

В мире нет лекарства от боли моей,
Да и ты страданий добавляешь тоже –
Хоть видишь неизбывный слез моих ручей,
Будто бы рубанком сдираешь с сердца кожу.

Странно, что завидует кто-то моей боли,
Жить им тоже хочется, от любви сгорая.
Не переоценивай силу моей воли,
Ресниц своих стрелы в глаза не посылай мне.

И не приходи ко мне, и не утешай.
Забудь меня милая, не вспоминай.





ONLUQLAR
Tətcüməçi Şahlo Kasimova

ДЕСЯТИСТИШИЯ
Перевод Шахло КАСИМОВОЙ














**
Oxucum! Adın nə, soyadın nədir?
Bilmirəm... Di gəl ki, sözüm sənədir.

Ünvanın necədir? Neçədir yaşın?
Kişisən, ya qadın, ay canım-gözüm?
Bəlkə işin-gücün başından aşır?..
Bilmirəm... Di gəl ki, sənədir sözüm.

Sənə bir sirr açım, mənə qulaq as:
Ağlı olanların baxtı olmayır.
Əgər vaxtın varsa dərdləşək bir az,
İşi olmayanın vaxtı olmayır.

Читатель мой! Кто ты, как тебя зовут?
Не знаю…. Но дай-ка, пару слов скажу.

Где живешь, в каком краю? Сколько тебе лет?
Мужчина иль женщина, кто ты, дорогой?
Может, дел у тебя конца-краю нет?..
Не знаю…. Послушай, что скажу, родной.

Знаешь, открою тебе секрет один,
Сложно в жизни умным счастье обрести,
Коль найдешь время, давай поговорим,
Кому заняться нечем, и время не найти.
**
Guya ki, “feth edib” daqi, zirveni,
Tez-tez aldadirlar dostlarim meni.

Mene durlu-durlu yalan satirlar
Men de inaniram. Neyleyim axi?
Yuxuma ne qeder haram qatirlar;
Bezen hech qaradan sechmirem aqi.

“Herden yalanin da xeyri var, bildin?” -
Mene bele dedi bir tebib bu gun.
Onda dostlarima teshekkur edim
Mene satdiqlari yalanlar uchun.

Словно вершины гор «покорили»,
Друзья мне нередко ложь говорили.

Вздор всевозможный умеют загнать,
Верю я им. Что поделать могу?
Умудряются даже во сне докучать,
Иной раз черный за белого приму.

«Видишь ли, обман спасает порой», –
Сказал мне как-то доктор один.
Тогда благодарю друзей всей душой,
За их лукавства, за их россказни.
**
Mən nələr görmüşəm dünyada, nələr, -
Sən bilsən dərdinin üstə dərd gələr.

Düşmən qazanmışam, dost itirmişəm,
İntiqam almışam özüm özümdən.
Dünyaya özümlə dərd gətirmişəm-
Dünyadan o dərdlə gedəcəyəm mən.

Mənim dərdlərimin kökü dərində,
Budağı buluddan daim nəm çəkir.
Elə dostları da, düşmənləri də
Özüm qazanmışam, Allaha şükür!

Что видел в этой жизни, что я пережил, –
Скажу, тебе станет белый свет не мил.

Лишался друзей, наживал врагов,
Бывал сам жестоко отмщен собой.
Я пришел в этот мир, а со мною боль –
И с болью вдвоем уйду в мир иной.

Как глубоки корни печали моей,
Ветви ее поит влага облаков.
Хвала Господу, что сам завел друзей,
За то, что я сам нажил своих врагов!
**
Deyirsən: “Hər sözə min bir yozum var,
Fəqət bu dünyada bir Firuzum var”.

Sağ ol o sözünçün, o Firuzunçün,
Çiçəyin, gülünçün var ol, ay gözəl.
O gülər gözünçün, o ağ üzünçün,
O sevən könlünçün var ol, ay gözəl.

Sevib sevilməyən heç vaxt ucalmaz,
Demə ki, axırdan əzəl gözəldir.
Gözəllik qocalmaz, gözəl qocalmaz,
Elə hər bir yaşda gözəl, gözəldir.

Сказала: «Смогу постичь всех тайн суть,
И знаю, в мире есть только мой Фируз».

За каждое слово я благодарю,
За Фируз, за доброе сердечко твое.
Ангел мой, я тебя боготворю,
За светлое, лучистое личико твое.

Нет горше на земле безответной любви,
Не скажи, что лучше начало, чем конец.
Никогда годам красавиц не сломить,
Ибо в каждый возраст красы ее венец.
**
Dеyirəm bir аzcа imkаnın оlа,
Bаşını götürüb çıхаsаn yоlа.

Bu bəd əməlləri, sахtа üzləri,
Şişmаn qаrınlаrı görməmək üçün
Zülmət gеcələri, bоz gündüzləri
Dəf еdib, göylərə uçаsаn bir gün.

Yеrin оrbitindən çıхıb, sоnrа dа
Rаhаt yеr sеçəsən göydə özünə.
Kеfin lаp kök оlа, həttа, аrаdа
Оrdаn tüpürəsən bu yеr üzünə.

Скажу, при возможности редкой мой друг,
Отправился бы без оглядки ты в путь.

Чтоб не видеть двуличье, мнимость страстей,
Ожиревших телес, мерзких трясин,
Прочь от темных ночей, сумрачных дней,
Однажды ты вырвешься в небесную синь.

Покинешь орбиту сквозь звездный поток,
Будешь безмерно ты этому рад.
Уютный найдешь в небесах уголок,
И плюнешь с него на землю, на смрад.

**
O qara zurnada bir şən hava çal,
Qoy getsin könlümdən bu dərd, bu məlal.

Qoy dağlar köksümdə versin baş-başa,
Mənsə zirvəlerin əlini sıxım.
Zurna sədasıyla girib savaşa
Düşmənin bashında şimşek tək çaxım.

Bu dünya çəkəmməz mənim qəmimi,
Təşrif gətirmişəm mən hüzuruna.
Qara günlərimin gəl ol qənimi,
Gəl ovut ruhumu, sən, qara zurna.

Друг, сыграй на зурне песнь веселую,
Пусть уносить она печаль и боль мою.

Возвысятся горы пусть в моей душе,
Я пожму кисти заснеженных вершин.
Под славный зов зурны в схватке с недругом,
Слепящей молнией сверкну я над ним.

Тяжек груз в груди печали и тоски,
Пришел к тебе найти утешение.
Мрачные прошу, думы разгони,
Успокой грусть мою, зурна, пением….

**
“Sen de bashlamisan sheir yazmaqa?
Bu fikri bashindan gel chixart, qaqa!”

Bu sozleri deyen shair-redaktor
Mene sheir yazmaqi “yasaq” eleyib.
Menim her misrama qurub neche tor,
Oz qara seyfinde “dustaq” eleyib.

Ay shair-redaktor, redaktor-shair,
Konlunu ne uchun chulqalayir qem?
Ichini ne uchun paxilliq didir?
Qardash, arxayin ol, shair deyilem.

«И тебе захотелось стихи писать?
Выкинь из головы, не смей сочинять!»

Мне поэт-редактор стихи «запретил»,
Сотни преград придумал, сотни сетей,
От зависти для каждой строчки моей,
И в своем сейфе «надежно» «заточил».

Редактор-поэт, за что ты так со мной,
Горесть охватила всю твою суть?
Стоит ли тревожиться? Господь с тобой,
Не поэт я братец, ты спокоен будь.
**
Cahildən aqilə hörmət gözləmə,
Dərdinlə dərddaş ol, həmdərd gözləmə.

Gözünün şəklini gözlərim çəkib,
Gəl mənim gözümdə yat, qadan alım.
Könül gülşənimdə təbəssüm əkib
Nazını sən mənə sat, qadan alım.

Səni məndən başqa kim duyasıdı?
Ruhunu ruhuma qat, qadan alım.
Dünya başdan-başa dərd dünyasıdı,
Dərdini belimə çat, qadan alım.

От невежды ты любезности не жди,
Не ищи участия, боль в себе держи.

Я в глазах сохранил взгляд твоих очей,
Приди, останься в них, прекрасная моя.
Дай мне насладиться улыбкой твоей,
Томи меня капризами, желанная моя.

Разве чувствует другой тебя так, как я?
Свяжем души наши, ранимая моя.
Этот мир полон бед и страдания,
Забудь со мной невзгоды, любимая моя.
**
Sən varsan - deməli, var bu dünya da.
Yoxsan - heç kəs yoxdur sənsiz dünyada.

Əgər sevirsənsə - demək sevgi var,
Nifrət edirsənsə - nifrət də sağdır.
Büdrəmə. Büdrəsən səni dərd tapar.
Sağsansa, ölüm də səndən uzaqdır.

Ən yaxşı günündə döyüb gözünü:
“Bədbəxtəm” - söyləsən bədbəxtsən demək.
Ən pis günündə də əgər özünü
Xoşbəxt sanırsansa - xoşbəxtsən demək.

Есть на свете ты, значит, есть и мир,
Нет в нем без тебя ни единой души.

Если любишь ты – здравствует любовь,
Ненавидишь коль – и ненависть жива.
Только не оступись. Не то настигнет боль,
Ты живи, и смерть не приблизится тогда.

В свой счастливый день, ты бога не боясь,
Скажешь, я несчастен, – несчастней тебя нет.
Если сил найдешь сказать в злосчастный час,
“Я счастлив”. Ты счастлив – сомнения нет.

**
Səadət evimin içində imiş,
Səadət burnumun ucunda imiş.

Fəqət mən qədrini bildimmi sənin,
Duydummu könlündən gəlib keçəni?
Axan göz yaşını sildimmi sənin,
Qovdummu yolundan dumanı, çəni?

Bəzən üstələyir doğru yalanı,
Natəmiz önündə diz çökür təmiz.
Qədrini bilmirik bizim olanın,
Bizim olmayanı axtarırıq biz.

Говорят, что счастье там, где и дом твой,
Протяни лишь руку, оно рядом с тобой.

Милая, смог ли я тобою дорожить,
Смог ли я разгадать, что в твоей душе?
Смог ли я слезы твои осушить,
Смог ли я достойно с тобою прожить?

Порою смеется ложь над истиной
Дороже бесчестие перед честностью.
Иногда не ценя подле ближнего,
Ищем мы кого-то в неизвестности.
**
Birinə deyirlər: çox az yaşadı,
Birinə deyirlər: əsrin yaşıdı.

Allahın əmrindən çıxmaq olmayır,
Hər kəsin ömrünün öz sərhəddi var.
Birinin ömrünün gülü solmayır,
Birinin ömrünə gəlməyir bahar.

Adam var ömrünü veribdir yelə,
Adam var hər ilə bir tarix yazır.
Nə qədər yaşamaq şərt deyil hələ, -
Necə yaşamaqdır ömrün mənası.

О ком-то скажут: как мало он прожил,
О другом: живет век, экий старожил.

Невмочь противиться воле Господа,
Нам жить столько же, сколько он отвел.
Не наступит весна чья-то никогда,
А кто-то встречает весну за весной.

Один без проку проживает жизнь,
У другого без милости не пройдет ни дня.
Не важно, сколько на белом свете жить,
А важней, чтоб жизнь была смысла полна.
**
Səni qısqаnırаm göydə buludа,
Səni qısqаnırаm yеrdə sükutа.

Səni qısqаnırаm оtа, çiçəyə,
Səni qısqаnırаm tikаnа, kоlа,
Gеcələr yаtdığın yоrğаn-döşəyə,
Gündüzlər gəzdiyin cığırа, yоlа.

Mənim üz-gözümdən qısqаnclıq yаğır,
Səni qısqаnmаsаm günаh оlаrdı,
Bir zərrəsi qədər bu qısqаnclığın
Məni qısqаnsаydın - nə dərdim vаrdı….

К облакам на небе ревностью горю,
Я тебя ревную к тиши, безмолвию.

Ревную я тебя к цветкам и траве,
Ревную я тебя к ветвям и тропе.
К постели твоей ревную в час ночной,
К аромату роз с утренней росой.

Ревность сжигает меня в своем огне,
Тебя невозможно, грех не ревновать.
Толика той ревности искрилась бы в тебе,
Счастливым самым я в мире мог бы стать….

**
Nəyinə lаzımdır sənin fəlsəfə?
Fəlsəfə səninçün çürük səfsəfə.

Nəyinə lаzımdır sənin filоsоf?
Bütün idеyаlаr cəfəngiyаtdır.
Səninçün vаrlı vаr, bir də ki, kаsıb-
Оnlаrçün fəlsəfə- еlə həyаtdır.

Söyürsən Hеgеli, Аristоtеli.
Yəqin ахmаq оlub Dеmоkrit, Dеkаrt.
Ах, bədbəхt Bəhmənyаr, Mаkiаvеlli,
Ах, yаzıq Fеyеrbах, ах, yаzıq Sоkrаt...

Зачем тебе, скажи, философия нужна?
Для тебя гнилье, пустословие она.

Ответь, по-твоему, что значит философ?
Идеи все абсурдны, смысла лишены.
Есть богач, есть бедняк – для тебя все просто,
Ибо философия для них сама жизнь.

Упрекаешь Гегеля, Аристотеля,
Глупцы, скорей всего, Демокрит, Декарт.
Ах, несчастный Бахманяр, Макиавелли,
Ах, бедный Фейербах, горемыка Сократ.

**
Xoşbəxt olmaq üçün nə gərəkdi, nə?..
Var-dövlət, şan-şöhrət, bir xoş güzəran?
Əzizim, düzünü deyim ki, sənə -
Səninlə xoşbəxtəm mən bu vaxtacan.

Yollara çıxıram qəmlə qol-qola, -
Xoşbəxtəm dərdimlə, əzablarımla.

Xoşbəxt olmaq üçün hər şeyimiz var -
Xoşbəxt olduğunu biləsən gərək.
Bizim ki, bu sevən ürəyimiz var,
Əzizim, xoşbəxtik, xoşbəxtik demək.

Что важно для счастья, по-твоему, что?
Роскошь, признание, тугой кошелек?
Скажу тебе искренне, что до сих пор,
Лишь с тобой я счастлив, ты – счастье мое.

Нести свой крест я счастлив, я рад жить,
Хотя меня не баловала жизнь.

Оглянись, родная, все для нас с тобой,
Прислушайся, почувствуй счастье душой.
Сердца наши бьются именем любви,
Свет моих очей, мы счастливы, пойми….
**
Mən öz qismətimdən çox yaşamışam,
Bunu mən bilirəm, qismətim bilir.
Sinəmdən ürək yox, mən daş asmışam,
Bununçun özümə yazığım gəlir.

Mənim daş ürəyim, nimdaş ürəyim
Zülmət yollarıma işıq çiləyir.

Özüm mat qalmışam öz ürəyimə -
Taxta saatdarın kəfkiri kimi
Vurur kürəyimə, vurur beynimə...
Fırlanır araba təkəri kimi...

Живу я долго, чем судьбой отведено,
Об этом знаем лишь судьба моя и я.
Стучит в груди не сердце, а камень ледяной,
Оттого мне жаль до слез самого себя.

Мое каменное сердце, измученное,
Путь мне озаряет своим свечением.

Удивляет меня сердце, я им поражен,
Колотит как маятник старинных часов,
То бьет по позвонку, то по груди оно,
Вращаясь словно повозки колесо.

**
Gözümə dik baxmaq mənimçün çətin...
Özümə ağlamaq ondan da betər.
Gördüm cəfasını mən məhəbbətin,
Gördüm səfasını ...bu qədər yetər...

Özümü aldatmaq mənə çətindir.
Bu, mənim talemdir, bu, qismətimdir.

Bu qədər yaşamaq hədərmiş, hədər,
Tale günəş imiş,ömür-yanan şam.
Mən öz qismətimdən çox yaşamışam.
Qəmdə sevinc varmış, sevincdə kədər...

Как тягостно смотреть мне в глаза свои…
А плакаться себе – выше моих сил.
Я до дна испил чашу горькую любви,
И ее услады предостаточно вкусил….

Меня нельзя ввести в заблуждение,
Это мой рок, судьбы предрешение.

Я вдоволь насладился долгоденствием,
Боль сменяет радость, а счастье печаль.
Улови истину в одном сравнении:
Судьба – солнце, жизнь – горящая свеча.
**
Mən səni sevmişəm. Etirafımı
Qəbul et ibadət duası kimi.
Bu qoca dünyada sevibdir hamı, -
Bəs niyə sevibdir - dərk edibdimi?

Sevmişəm, sevirəm əzəlki təki.
Çiynimdə bir ömrün çəkilməz yükü.

Bəs niyə? Nə üçün? Bu suallara
Elə mən özüm də cavab tapmıram.
Sevmişəm. Sevgimlə gedəcəm gora,
Elə dünyada da sevgimlə varam.

Я тебя люблю. Признания мои,
Прошу, как мольбу, как исповедь прими.
Полон влюбленных этот божий мир,
Только смог ли каждый познать суть любви?

Я любил, люблю по-прежнему, хотя,
Целой жизни бремя на моих плечах.

Как? Почему? Я не в силах дать ответ,
Вечному чувству объяснения нет.
Люблю. Умру, любовь в сердце сохранив,
Ибо любовью на этом свете жив.

**
Dünya cavanlaşır, dünya qocalır,
Mənsə dəyişmirəm - bəs bu nə sirdir?
Hər kəs öz sazında bir hava çalır,
Eşqin havası bir, nəvası birdir.

Bu çətin yolları keçdim inamla,
Desəm “sevməmişəm” - mənə inanma.

Qoca libasını geyib əyninə
Uşaq tək ağlayar, gülər bu dünya.
Deyirəm: sevmişəm, sevirəm yenə,
Sevənlər olmasa ölər bu dünya...

Чудится нам мир то древним, то юным,
В чем тайна, почему не меняюсь я?
У каждого свои звучат жизни струны,
У любви песнь одна, мелодия одна.

С верой пройти сумел я пути потерь,
Коль скажу «не любил», прошу, мне не верь.

Облачившись, мир в старческий наряд,
Плачет, смеется как малое дитя.
Говорю: любил, вновь полюбить я рад,
Миру без влюбленных не прожить ни дня.

**
Gəldim ad gününə bir dəstə güllə
Dedim: “Bu güllər tək təravətli ol!”
Baxıb istehzayla, sən gülə-gülə
Dedin: “Mənə gül yox, pul lazımdı, pul!”

Gülləyə çevrildi əlimdə güllər,
Sinəmə sancıldı qızıl güllələr.

Qiymətdən salıbdır gülləri pullar,
Nahaq haqqı əzir, yalan doğrunu.
Hərənin bir zövqü, bir aləmi var -
Sən pul vurğunusan, mən gül vurğunu.

Твой день рожденья. Я с цветами в руках,
Сказал: «Цветущей будь так же как они!»
Ты в ответ, смеясь и с иронией в словах:
«Лучше бы ты деньги дарил вместо них».

В стрелы превратились цветы в тот же миг,
Сердце мне пронзили, и мрачным стал мир.

О вкусах не спорят, скажу я, ну что ж…
Искренность не в пору, правит балом ложь.
Деньги решают все, чувствам грош цена,
Мне милее розы, ты в деньги влюблена.
**
Mənim şeirlərim bal arısı tək
Çəkir şirəsini güldən, çiçəkdən.
Bəzən ürəyimlə qalıb təkbətək
Bir soyuq misramı isidirəm mən.

Bəzən yaxşı “toxum” seçə bilmirəm,
Tale sədlərini keçə bilmirəm.

Şeir də taledir. Tək bircə misra
Səni qaldıra da, yıxa da bilər.
Mən ömrün əlindən gəlsəm də zara, -
Şeirim uşaq tək sevinər, gülər.


Мои стихи подобны пчелам, друг мой,
Над цветущим садом им крылья распахнуть.
Оставаясь с сердцем наедине порой,
Сухой строфе одной сумею жизнь вдохнуть.

Иногда удачный «лад» не нахожу,
По извилистым путям судьбы я брожу.

И стихи судьбе сродни. Одна строка,
Может ввысь вознести, иль погубить тебя.
Хотя нестерпимо жизнь моя горька,
Стихи мои смеются задорно, как дитя.
**
Bu yaşda vurulmaq? Ayıbdır bizə!
Salmayın adımı dilə-ağıza.
...Amma nə deyəsən, axı, düz sözə?
Siz Allah, gülməyin siz mən yazığa.

Məni qınamayın, atam balası,
Zəhəri qənd edər eşqin bəlası.

Gizli istəyimdən yaşım utanır,
Arzu qayıqlarım çırpılır daşa.
Mənim günahımdan keç, Ulu Tanrım,
Bu yaşın sevdası töhmətdi başa.

Любить в таком возрасте? Стыдно же как!
И не хочется быть у всех на устах.
…Бога ради, всего об одном молю,
Не смейтесь, ведь правду жизни говорю.

Слаще мне меда любви горький яд,
Вытерпел бы с нею испытаний град.

От тайных желаний смущены лета,
О скалу упреков разбилась мечта.
Бог мой, Всевышний, прости мои грехи,
Прошу, дай мне сил, от мук обереги.
**
Qocalıq dişini qıcayır mənə
Cavanlıq əl edib “əlvida” deyir.
Arzum illərimə sığışmır yenə,
İllərimsə deyir: - “Axşamın xeyir...”

İllər məni qovur, mənsə illəri,
Mən geri gedirəm, illər irəli.

Ay ömür, hər dərdə, qəmə hazır ol.
Ay illər, nə yaman ağırdı yüküm...
Cavanlıq, gedirsən? - Sənə yaxşı yol!
Qocalıq, gəlirsən? - Salam əleyküm!

Желанья и лета не в ладах теперь,
Молодость машет мне: «Прощай навсегда».
Старость с улыбкой стучится в мою дверь:
«Доброго вечера тебе, старина….»

Как кружится вихрем карусель годов,
Ни догнать, ни удержать – канон таков.

Ох, жизнь, пусть осень и зима впереди,
Лет ноша тяжела, но все же скажу:
Молодость, уходишь? – Доброго пути!
Старость, ты здесь уже? – Милости прошу!

**
Səni göz yaşımla çimizdirim qoy,
Darayım telini kirpiklərimlə.
Sən mənim sinəmi baxışınla ov,
Yene aldat məni kələklərinlə.

Gizlənpaç oynayaq uşaqlar kimi,
Yatmaq istəsək də - almayaq çimir.

...Bir gün başa çatsın bu oyun-kələk,
Illər barışığa səsləsin bizi.
Bu zaman biz rəqib-idmançilartək
Vurub şil-küt edək bir-birimizi.

Слезами своими омою я тебя,
Ресницами разглажу локоны твои.
А ты одним лишь взглядом уничтожь меня,
Вновь в своих уловках, обманах утопи.

С тобой играем в прятки, как дети резвясь,
Нам чуток вздремнуть бы, но сон бежит от глаз.

…Настанет день, отшумят козни-забавы,
Пусть нас к перемирию призовут года.
Словно олимпийцы в битве за лавры,
Мы с тобой друг друга победим тогда.

**
Gözlərimdə yuva qurub yenə qəm,
Ürəyimin gur işığı azalıb.
Mən onsuz da yarımadım ömürdən -
Gəl, az oyna taleyimlə, a zalım.

Biz illəri bax beləcə yaşadıq,
Bizi doğan bir kədərlə yaşıdıq.

Ömür keçdi. Fəqət sevgi keçmədi,
Qoy qalmasın səndə mənim heç nəyim.
İndi dünya mənim üçün heç nədi,
Mən özüm də bu dünyada heç nəyəm.

Свила печаль гнездо в моих ресницах,
В сердце угас неукротимый огонь.
Как ко мне жестока рока десница –
Чуток поиграй с ней и ты, «ирод» мой.

Вот так и кружил нас водоворот лет,
Вместе мы прошли через множество бед.

Все прошло. Сумел лишь любовь я сберечь,
Пусть память обо мне обратится в ничто.
Мир стал ничем для меня теперь,
Так же как я в нем отныне никто.
**
Öyrəndim baharın, qışın dilini,
Əsən küləklərə sinəmi açdım.
Öyrəndim çiçəyin, quşun dilini,
Körpə quzu kimi arxanca qaçdım.

Mən sənin dilini öyrənəmmədim,
Mən səni özümə öyrədəmmədim.

Soyuq baxışındır - soyuq məzarım,
Tabut qapağıdır - göz qapaqların.
Mənə tabut olan qara gözləri
Mismar kirpiyinlə bağlama barı...

Тайны зим и весен разгадать я смог,
Шел навстречу вольным, игривым ветрам.
Познал трель пичуг, о чем шепчет цветок,
Как ягненок скакал по твоим следам.

Но не удалось мне, жаль, тебя постичь,
Не смогла искренней ты со мною быть.

Погибель моя – стылый взгляд зениц,
Камень могильный – веки глаз. Молю,
Только не запирай стрелами ресниц,
Не прячь смоль очей – гробницу мою.
**
Torpağın nə qədər zəlzələsi var!
Şimşək də göylərin zəlzələsidir.
Dünyanın gör necə vahiməsi var!
Zəlzələ - dünyanın haray səsidir...

Dənizin, çayın da zəlzələsi var,
Günəşin, Ayın da zəlzələsi var.

Torpaq usansa da zəlzələlərdən,
Donmuş beyinlərə zəlzələ gərək.
Bir dəli sevdanın zəlzələsindən
Qoy mənim sinəmdə çatlasın ürək.

Грозная сила землетрясение!
И молния – небес сотрясение.
О, сколько в божьем мире зловещего!
Трясется земля – молит о помощи…

Бушует стихия в океанах и морях,
Солнце и луна трепещут в небесах.

Пусть дрожит земля от сил невидимых,
Замирая в жилах, леденеет кровь.
Вздрагивает сердце пусть в моей груди,
Лишь одной стихией с именем любовь.
**
Günahkaram bu illərin önündə,
Yaşamadım mən illəri il kimi.
Günahlarım ayaq açıb bu gündə
Batsın mənim gözlərimə mil kimi.

Ömür keçdi- geri dönməz səd heyif...
İndi keçən o illərə nə deyim?

Tale məndən, mən taledən nigaran,
Hər addımda uçurum var, yoxuş var.
Əllərimdən elə çıxıb şikarım -
Bir də dönməz yalvarışla-yaxışla.

Грешен я, виновен пред годами,
Не смог как подобает дни прожить.
Пусть грехи предстанут перед глазами,
Готовые их как стрелы мне пронзить.

Жизнь прошла, не воротить ее назад,
Где ж найти ответ, летам мне что сказать?

Тернист, суров, томителен мой путь,
Друг за друга опасаемся судьба и я.
Упустил я счастье невзначай из рук,
Не вернут ее ни плач, ни мольба моя.
**
Vaxt gələr dünyanı saran qaranlıq
Sənin də könlünə girər ilan tək.
O zaman arxaya dönüb bir anlıq
Özünlə qalarsan tənha, təkbətək.

Təhnizli baxışlar qovurar səni
Külünü havaya sovurar sənin.

İllər xəlbirindən keçirər bizi,
Üyüdər hamını vaxt dəyirmanı.
Könlümə gözəllik içirən gözüm
Bir zaman boz görər mavi dünyanı.

Наступит день, тот мрак, что окутал мир,
Заползет и в твою душу как змея.
Тогда оглянувшись назад лишь на миг,
Увидишь пред собой ты свои глаза.

Сердце с укоризной взор начнет сжигать,
В пепел беспощадно тебя превращать.

Несемся стремительно по времени реке,
Настанет срок, всем судьба по делам воздаст.
И глаза, что зрели мир во всей его красе,
Увидят, как сумрачным стал он в этот час.

**
Ömrün ətəyindən əlimi üzdüm,
Özüm öz başıma olmuşam qaxınc.
Məni məhv eləyən həyatdan bezdim,
Məni yaşadacaq ölümə alqış.

Bir vaxt yox olacaq bir gün var olan,
Yalan-həqiqətmiş, həqiqət yalan.

Torpağın altında gör kimlər yatır,
Orda- bir yerdədir qış ilə bahar.
Ölüm- bu həyatdan çox vəfalıdır,
Orda əbədiyyət, burda- ölüm var.

Потерял надежду, судьбой сломлен я,
В собственных упреках утонул я весь.
Разочарован, жизнь тяготит меня,
Держусь в ней лишь только восхваляя смерть.

Канет в лету завтра то, что есть сейчас,
Ложь стала истиной, правда – вздор подчас.

Подумай-ка, кто спит вечным сном в земле,
Там – рука об руку с весною зима.
Преданнее смерть, чем жизнь, скажу тебе,
Там – вечность, а здесь – смерть рядом всегда.

**
Ötdü aramızdan illərin seli,
Saxlaya bilmədik gur gələn çayı.
Gəzdi üzümüzdə zamanın əli -
Sən o tayı seçdin, mənsə bu tayı.

İndi dərd əyləşib mənim yerimdə
Dərdin nəbzi vurur şeirlərimdə...

Ey məni yenə də sevən mələyim,
Nə bu yaş mənimdir, nə o yaş sənin.
Yenə əzəlkidir mənim ürəyim
Təzədən sevəydim səni, kaş səni.

Между нами пронеслись потоки лет,
Не смогли остановить бурную реку.
Оставило время на лицах наших след –
Я выбрал этот берег, ты на том берегу.

Надо мною ныне властвует печаль,
Боли на каждой строфе моей печать….

Ангел мой, снова даруешь мне любовь,
Непокорны этим летам ни ты, ни я.
Как прежде стало биться сердце мое вновь,
Снова мне с ума сходить бы от тебя.
**
Deyirsən: “Qəbrimiz qoşa olacaq,
Mən sənsiz bir gün də qala bilmərəm”.
Deyirəm: “Özünü üzmə, ay axmaq,
Neçə ki, sən varsan - ölə bilmərəm”.

Özünü üzürsən, məni üzürsən,
Əlini dünyadan niyə üzürsən?

Gözünün yaşını sıxırsan elə,
Əcəli söyürsən. Yox, belə olmaz.
Sən ölsən... Yox, ölmə, sən yaşa hələ,
Mən ölsəm qəbrimi ürəyində qaz.

Говоришь: «Мне не жить без тебя ни дня,
Умрем только вместе, я всегда с тобой»
Скажу: «Милая, безумная моя,
Я жив на этом свете, пока ты со мной».

Голубка, не плачь, не изводи меня,
Радуйся жизни, к чему терзания?

Снова покатилась по щеке слеза,
Проклинаешь смерть. Но жить так нельзя.
Если ты…. Нет, любимая живи,
Если я, то в сердце меня схорони.
**
Şimalın şaxtası yandırdı məni,
Cənubun istisi dondurdu ancaq.
Bir zaman köksüümə sıxıb sinəni
Deyirdin: “Ürəyin mənlə qalacaq”.

Deyirdin ki, ürək bir yana, hələ
Qar üstə ləpirin qalacaq mənlə.

Şimal da, Cənub da yad oldu mənə,
Sənə yetişməyən sözüm üşüyür.
Çoxdan buz bağlayan sinəm bir yana
Qar üstə ləpirim, izim üşüyür.

Я в северную стужу пылал огня сильней,
Леденил меня нещадно южный зной.
Однажды прильнув ты к груди моей,
Шептала: «Твое сердце останется со мной».

Говорила: «Вместе с сердцем твоим я,
Даже твой след на снегу оставлю у себя».

И север мне чужбина, и не свой мне юг,
Стынет мольба моя, к тебе ей не дойти.
Льды уже давно заковали мою грудь,
И где-то на снегу застыли следы мои.
**
Nə üçün sevmişəm?- demək çətindir.
Amma nifrətimin səbəbi bəlli.
Mənə sual vermək xasiyyətindir,
Amma məsələnin bu deyil həlli.

Bir zaman mən səni sevmişəm, fəqət
Bu günsə mən sənə edirəm nifrət.

Nifrət də, sevgi də sirr içrə sirdir,
Tapılmaz açarı sevincin, qəmin.
Sənə nifrətimin səbəbi birdir,
Sənə sevgiminsə səbəbi min-min.

Почему полюбил? Сложно мне сказать,
Однако, нелюбви очевиден резон.
Всегда тебе любо меня вопрошать,
Но, так задачу не решить нам с тобой.

Когда-то горел я любовью к тебе,
Но, ненависть сжигает сердце теперь.

Глубокая тайна любовь и вражда,
Не раскрыт восторга, печали секрет.
Нелюбви моей причина одна,
За что я люблю тебя, причин не счесть.
**
Allahım, zülmünü çox görmə mənə,
Baxma nə zamana, nə macala sən.
Cəhənnəm oduna yansam da yenə
Mənim əzabıma əzab cala sən.

Mənim bu dünyada od-ocağım yox,
Bu eşqdən savayı umacağım yox.

Sən- ulu Yaradan, mən- bir divanə,
Sənsən qibləgahı külli-aləmin.
Ya Rəbbim, bu eşqi çox görmə mənə,
Bu şirin əzabla qoy ölüm. Amin.

Меня испытаний не лишай, мой бог,
Выпить чашу горькую я готов до дна.
Пусть в адском пламени полыхать мне вновь,
Пусть не кончится страданий череда.

Негде голову мне преклонить на свете,
Только на любовь уповаю всем сердцем.

Ты – великий Господь, лишь безумец – я,
Под твоей властью весь этот дольний мир,
О Всевышний, любви не лишай меня,
Дай с блаженной болью умереть. Аминь.

**
Sən məni yamanca yamanlayırsan,
Hər sözün dağ çəkir mənim sinəmə.
Sənə söz qaytarmaq deyildir asan,
Bir də ki, nə deyim sən tək sənəmə?

Bilirsən könlümdən gəlib keçəni, -
Bəs niyə çarmıxa çəkirsən məni?

Yaman əlləşirsən sən yerlə, göylə,
Çıxırsan özündən, bir söz deyincə.
Gəl öz sevdiyinin adını söylə -
“Firuz Mustafa” - de, “mıs-mıs” deyincə.

Нещадно меня осуждаешь порой,
Ранишь ты больно, до глуби души.
Тяжко возражать чаровнице такой,
Ну что же я скажу, и осмелюсь ли?

Ты, зная прекрасно, чем я живу,
Меня предаешь смерти за что? Почему?

Огнем перестань с полуслова пылать,
Не стоит впустую плести кружева.
Вместо тысяч слов тебе лучше сказать,
Имя любимого – «Фируз Мустафа».
**
“Çaşıb iki dəfə salam vermişəm,
Bir gündə iki yol görüşmüşük biz”-
Sən dedin... Mən dedim: - “Gəl eyləmə qəm,
Hər salam, hər görüş mənimçün əziz”.

Salam, nə deməkdir? - “Sağ ol, gün aydın”!
Gün aydın olmazdı sən olmasaydın...

Sən mənə salam ver gündə min dəfə,
Sənin salamına könlüm həsrətdir.
Bu, maaş deyil ki, ayda bir dəfə
Ola ya olmaya - bu, bəxtəbəxtdir.

«Поздоровалась вновь от смущения,
Хотя с тобою дважды виделись уже».
Я в ответ: «Очень рад, мне милая,
Дорого каждое твое приветствие».

Здороваться, что это?– «Добрый день! Привет!»
День бы добрым не был, если тебя нет....

Приветствуй меня на дню хоть тысяч раз,
Ожиданьем твоих приветов я томлюсь.
Зарплату получают в месяц лишь раз,
А здороваться – счастье, к ней и стремлюсь….

**
Bu ömür nə yaman uzandı belə?
Bu qədər yaşamaq nəyimə gərək?
Deyən, son mənzilə çox qalır hələ,
Nə zaman dincini alacaq ürək?

Bir sual ruhumu qurd tək gəmirir:
Kim deyir qısadır, qısadır ömür?

Məni ağuşuna alsa da axşam -
Məni dərgahına çağırır sabah.
Allahın yadından bəlkə çıxmışam?..
Heç ölən deyiləm... Əstəğfürullah!..

Почему так долго длится моя жизнь?
И к чему мне это долгоденствие?
Похоже, побуду я еще в живых,
Но когда же сердцу обречь спокойствие?

Один вопрос приводит меня в смятение,
Кто сказал, что жизнь лишь мгновение?

Когда меня закат укроет пеленой,
Уже манит рассвет теплою волной.
Может обо мне забыл ты, Господи?..
Вовсе нет, я жив…. Помилуй и прости!..
**
İçmək istəyənçün min bəhanə var:
Pul var - bəhanədir, pul yox - bəhanə.
Bəhanə - quraqlıq, yaxud-yağış, qar...
Təki sən içəsən, nə çox bəhanə...

İzənə sağalmaq, ölmək-bəhanə...
Ağlamaq-bəhanə, gülmək-bəhanə.

Əgər ürəyindən içmək keçirsə,
Bəhanə axtarma- yaxşısı budur.
Biri bəhanəsiz yeyib-içirsə
Əsl yeyib-içən bax elə odur.

Тем, кто жаждет выпить, зацепок пруд пруди:
Безденежье – повод, причина – деньги есть.
Дождь, снег, безводье – мотив как не крути…
Покуда есть желанье причин не счесть….

За здравие, упокой – выпить не грешно,
Плачет, иль смеется – причина все равно.

Коль душа твоя просит наслажденья,
Мой совет – ты лучше не ищи причин.
Честный человек не ищет оправданья,
Волен он без повода веселье учинить.

**
Çətin ki, bu yerdə məndən iz qala,
Çətin ki, bu yerdə qərar tutum mən.
Məhəbbət sütunlu bir altun qalam
Xişdanıb yox oldu bircə sözündən.

Ichimi çölümə çevirdin mənim,
Ömrümü-günümü devirdin mənim.

Didir ürəyimi sirli suallar.
Onsuz da ürəyim – şübhə yuvası.
Nə məndə Məcnunluq iddiası var,
Nə səndə bir azca Leyli vefası.

Вряд ли здесь я смогу след оставить свой,
Вряд ли здесь я смогу обрести покой.
Обратила в прах цветущий сад любви,
Одним-единственным словом своим ты.

Растерзала душу, счастье отняла,
Сгубила жизнь мою, уничтожила.

Любви разорвалась тонкая струна,
Сомнения сердце затуманили.
Нет теперь страсти Меджнуна у меня,
Ни крупинки у тебя верности Лейли.
**
Hələ ki, dünyanın sonu yetməyib,
Durur Ayımız da, Günəşimiz də.
Hələ qış gəlməyib, bahar getməyib,
Şükür, dəyişməyib yerişimiz də...

Durur boz çölümüz, mavi gölümüz,
Durur tikanımız, durur gülümüz.

Orada fəlakət, burda toy-büsat,
Biri dağıdanda, birisi qurur.
Mənim o tərəfdə dostum salamat,
Şükür, bu tərəfdə düşmənim durur.

Жив белый свет еще, течет жизни река,
В небе светит Солнце, красуется Луна,
До зимы далеко, вновь царствует весна,
Слава Всевышнему, все как прежде пока…

Жив еще степей простор, озер синева,
Цветут в полях цветы, зеленеет листва.

Там страдание, печаль, свадьба здесь гудит,
Кто-то превращает в прах, создает другой.
Со мною рядом, к счастью, верный друг стоит,
И, слава богу, где-то враг не дремлет мой.

**
Daha shairleri sevmir gozeller,
Indi tacirlerin zamani gelib.
Dunen var-dovlete aqiz buzenler
Bu gun var-dovletle imana gelib.

Deyishib insanlar, yaman deyishib,
Indi vaxt deyishib, zaman deyishib.

Bu gun-guzerandan sohbet acharaq
Deyirler: “SHeirle qarin doymayir”.
Gozeller yene de severler, ancaq
Sevmeye... duunyanin vari qoymayir.

Красавицы поэтов не жалуют теперь,
Нынче наступили времена дельцов.
Стали перед роскошью благоговеть,
Вчерашние критики полных кошельков.

Другие совершенно нравы у людей,
И черед настал совсем иных дней.

Когда идет речь о сегодняшних днях,
Тебе скажут: «Стихами не будешь сыт».
Полюбить смогли бы чаровницы опять,
Но, пышность и блеск не дают им …любить.

**
Əzəldən dünyanı belə görmüşəm -
Bir üzü işıqdı, bir üzü zülmət.
Dünyada nə qədər ömür sürmüşəm
Məni dara çəkib vüsalla həsrət.

Gah yaxıb-yandıran şimşəkdi dünya,
Gah da ətir saçan çiçəkdi dünya.

Dünya öz-özümlə bir görüş yeri,
Üşüyən ruhuma çətirdi dünya.
Mənim dərdlərimə qol-qanad verir,
Mənim sevincimə qəbirdi dünya.

Издавна я вижу таким божий мир –
Мрак одна сторона, другая яркий блеск.
Рядом неотступно со мною всю жизнь,
Любовь и разлука – терновый мой венец.

Мир подчас сжигает дотла как молния,
Порой ароматом роз дурманит он меня.

Мир – где c собой лицом к лицу я сам,
Пеленой укроет душу стылую.
Мир – это источник моих слез и ран,
Для радости моей стал могилою.
**
Еlə gözümüzün qаbаğındаcа
Çох şеy dəbdən düşür- qаlırıq nаçаr.
Bəzən dəbdən düşür bircə аndаca
Pаltаrlаr, mеbеllər, bаğlаr, bağcаlаr.

Təntənəli аdlаr, çinlər, pаqоnlаr,
Kitаblаr, əsərlər düşürlər dəbdən.
Kаmfоrt təyyаrələr, yollаr, vаqоnlаr,
Sаrаylаr, qəsrlər düşürlər dəbdən.

Dаim dəbdə оlаn bir şеy vаr, о dа
Sеvgidir – qоcаlmır qоcа dünyаdа.

Волшебной трости будто мановением,
Все, что радовало глаз нам вчера.
Окажется ничем в одно мгновение,
Если мода велит, что сменить пора.

Забудутся роскошные имена,
И книги, наряды, погоны, чины.
Дворцов, особняков пройдут времена,
Комфортные лайнеры, увы, не вечны.

Неподвластна моде лишь она одна,
ЛЮБОВЬ в древнем мире вовек молода.
**
Kаsıb kаsıblığın dərdini çəkir,
Vаrlı hər qəpiyi sаnır qənimət.
Hələ də çохlаrı dərk еləmir ki,
Fəlаkət gətirir özüylə sərvət.

Kаsıbı bəd nəzər gətirməz gözə,
О, аz qаzаncа dа “min şükür” dеyir.
Bəzən milyоnlаrdа səаdət gəzən
Bir dəfə ürəkdən gülə bilməyir.

Birisi tохluğа gеdir yохluqdаn,
Birisi аclığа gеdir tохluqdаn.

Бедного заботит его нищета,
Богач над каждой копейкой дрожит.
Многим еще невдомек пока,
Что несчастиями богатство грозит.

Не манит нищего чужое добро,
Тысяч раз восхвалит судьбу за гроши.
Тот, кто нашел в злате счастье свое,
Не может посмеяться хоть раз от души.

Недоедая сыт немногим один,
Другой ненасытен, алчбой изводим.
**
Bахmаq istəyirəm bu yеni filmə,
Kаssir bildirdi ki, bilеt qurtаrıb.
Sеvgi filminə mаrаq vаr hələ,
Аmmа sеvmək üçün limit qurtаrıb.

İndiki sеvgilər еyni ölcüdə,
Еyni dəbdə оlаn pаltаrа dönüb.
Hər şеy hеsаblаnıb pulun içində-
Hər şеy də əvvəldən nəqdlə ödənib.

Həyаt çıха bilmir еyni fоkusdаn,
Filmtək çəkilib еyni rаkursdаn.

Хотел посмотреть я этот новый фильм,
Но билетов нет, – кассир мне говорит.
Жив еще интерес к фильмам о любви,
Полюбить, однако, исчерпан лимит.

Однолика сегодня любовь, страсть,
Будто модный один и тот же фасон.
Плата наперед, цен и денег власть,
Наличность – самый ценный эталон.

Видать, в одном фокусе застряла жизнь,
Словно снятый с одного ракурса фильм.
**
Rеklаm hоvuzundа çimir gеcələr.
Bu dа yеni əsr. Bu dа nеft bumu.
Kəkilli “cücələr”... Sərхоş küçələr..
Sənin gözlədiyin səаdət bumu?

Bumu bəхtəvərlik, bəхtəvər оğlu?
Döngələrdə-bаrlаr, bаrlаrdа-bаrbаr.
İşə bах, dоğruyа “dərs “dеyir оğru.
Bаrvеrməz fərrаşlаr bаğırır bаr-bаr.

Yеni “еşqlə” gəlib bu yеni əsr,
İçimdə yеl vurub yеngələr əsir.

В море рекламы ночи нежатся,
И это новый век. И нефтяной бум.
Петушки с «хохолком», пьянь куражится…
О счастье таком разве грезил твой ум?

Ужель блаженство то, друг благословенный?
Что ни шаг бары, там невежды, там сброд.
Честного «учит» мошенник отменный.
Ироды горланят, губя людской род.

Новый век наступил с новой «страстью»,
Душа опустошена этой напастью.

**
Gəlin tаnış оlаq yаdlаr, uzаqlаr,
Biz niyə uzаğıq bir-birimizdən?
Bizim hаmımızın bir Dünyаmız vаr,
Gəlin аgаh оlаq sirlərimizdən.

Gəlin tаnış оlаq biz təmənnаsız,
Gəlin dörüşməyək diplоmаt kimi.
Birgə işə gеdək, bir dincələk biz,
İşdən birgə dönək yоrğun аt kimi.

Еynidir gеcəmiz sаbаhımız dа.
Ахtаrsаn еynidir Аllаhımız dа.

Начнем знакомиться, люди,
Друг от друга к чему отдаляться?
Этот Мир на всех нас един,
О наболевшем давайте, справляться.

Познакомимся без всякой корысти,
Как дипломаты не станем встречаться.
Созидать и творить будем вместе,
Жизнью всем миром наслаждаться.

Одна Луна у нас и Солнце одно,
А если вдуматься – один и Бог.
**
Bir dаhа gördüm ki, iyrəncdi dünyа,
İyrəncdi təpədən-dırnаğа qədər.
Söyüşə, döyüşə öyrəncdi dünyа,
Mənim ümidlərim hədərmiş, hədərg

Bаlı zəhər imiş, tikаnı çiçək,
Sеvgisi məkirli хəyаnət imiş,
Di bеlə dünyаnın gəl nаzını çək,
Yаlаnı –əlçаtmаz həqiqət imiş,

İçimi qurd kimi pаrçаlаyır qəm.
Mən bаşqа dünyаyа çıхıb gеdirəm.

Убедился вновь, как гадок этот мир,
И мерзостным был с головы до пят.
К раздорам, ссоре, войне он привык,
Напрасно я тешил надеждой себя.

В нем все неправильно, не по-людски,
Коварному предательству имя любовь.
Умом до него если сможешь дойти,
Его недоступная истина – ложь.

Измучено, разбито сердце тоской,
Горю я желаньем уйти в мир иной.
**
Bu gözü, bu qаşı, bu işvə-nаzı
Nеcə təsvir еdim mən оn sətirdə?
Bircə bunu dеyim: zаlımın qızı,
Çiçək görməmişəm mən sən ətirdə.

Sənin gözəlliyin dərdə sаlıbdır
Gündüzlər Günəşi, gеcələr Аyı.
Bu bоydа dünyаdа söylə görüm bir
Bəyəm gözəl yохdur səndən sаvаyı?

Bəli, tək gəlmisən bu yеr üzünə,
Tаnrının özü də vurulаr sənə.

Как же описать мне в десяти строках,
Красоту этих глаз, нежный твой каприз?
Лишь одно тебе скажу, ты мне дорога,
Недотрога моя, хрупкий мой нарцисс.

Солнце и Луна любуются тобой,
Затмила ты их своею красотой.
Не видел я лучше, милая скажи,
Может, во Вселенной нет такой, как ты?

Равных тебе я отыскать не смог,
Мне кажется, в тебя влюблен сам Бог.
**
Dünyаnın ən uzun yоlu, qаdаsı,
Uzаnır dil ilə göz аrаsındа.
Gör bir nə vахtdаndır hаqqın sədаsı
Çırpınır him-cimlə söz аrаsındа.

Mən səssiz- səmİrstz sеvmişdim səni,
Sən mənim ruhumun tilsimi idin;
Gözünlə dеmişdin mənə sеvgini,
Fəqət nifrətini dilinlə dеdin.

Yоllаr qısа imiş sizdən bizəcən,
Uzun bir yоl vаrmış gözdən sözəcən.

Длиннейшая в мире стезя и беда,
Между языком и глазами лежит.
А знаешь ли, голос правды издавна,
Мимолетно меж слов намеками звучит.

Тщетно, безмолвно я тебя любил,
Талисманом души моей ты была.
Очи признавались твои мне в любви,
Ненависть услышал, увы, я в словах.

От меня до тебя лишь рукой подать.
Дороги от глаз до слов конца не видать.
**
Göy üzü qüssədən çəkilib tаrım,
О göylər Günəş yох, bir zülmət dоğur.
Yаrıb tufаnlаrı, fırtınаlаrı,
Üzürəm “sən” аdlı limаnа dоğru.

Niyə görünməyir о limаn niyə?
Bəlkə bir ilğımdır məni аldаdаn.
Niyə çаlхаlаnır bu ümmаn, niyə?
Məni kim çıхаrdаr bu qеylü- qаldаn?

Mənim sоn pənаhım, sоn gümаnım sən.
Mənim sоn limаnım, sоn ünvаnım sən.

Небеса окутал тоски сплошной туман,
Не сияет солнце в царстве темноты.
Разрывая волны, пройдя сквозь ураган,
Я стремлюсь к гавани с названием «ТЫ».

Но где же та гавань, где же тот причал?
Быть может, лишь мираж мне глаза ласкал?
Что ж так бьются волны, штормит океан?
Кто найти поможет мне тот тихий стан?

Ты моя надежда, мое убежище,
Конечный мой причал, мое пристанище.

**
Sənin təbəssümün- sirli, suаllı;
Gülən tаlеyimdir- gülər gözlərin.
Sənin qəzəbinə ürcаh оlаlı
İçimdə həsrətin оdu közərir.

Sənin gülüşündən, təbəssümündən
Ömrümə min ömür cаlаnır mənim.
Könlünün qəzəbli qəhqəhəsində
Sаnki ölüm zəngi çаlınır mənə.

Sən öz qəzəbinlə gəl məni süslə,
Fəqət öldür məni təbəssümünlə.

Твоя улыбка – тайна, очарование,
Блаженство – очей твоих сияние.
Невыносим мне их леденящий взгляд,
Пламенем печали словно я объят.

Ты своей улыбкой жизнь даруешь мне,
Счастьем бесконечным поверь, она полна.
Коль твоей души досадный слышу смех,
Будто смерть звонит во все колокола.

Приди, немилостью томи меня вновь,
За одну улыбку жизнь отдать готов.
**
Dоqulduqu ilin, esrin ferqi yох
SHаirler hаmisi qаrdаshdi еle.
Ozleri аc оlаr, gozlerise tох,
Ureк qizdirаrlаr gule, bulbule.

Аltunlа, servetle feth оlunmаyаn
Qelbleri shаirler sozle feth еder.
Sеvdiyi gozeli ureкden, cаndаn,
Sеvmediyi shаhi- ruhsuz medh еder.

SHimаlli, cenublu, sherqli, qerbli-
SHаirler hаmisi qаrdаshdi, beli.

Знай, все поэты братья на этом свете,
Неважно, где родился, жил в каком веке.
Они довольны, хоть впроголодь живя,
Цветением садов, песней соловья.

Силой слов пленяют сердца вновь и вновь,
Коих не покорит ни злато, ни барство.
Горячо, сердечно воспевают любовь,
А нелюбых царей – холодно, бесстрастно.

С запада, востока, севера, юга…
Знай, все поэты братья друг для друга.
**
Nə yаmаn çохаlıb söz dəllаllаrı,
Qаfiyəpərdаzlаr mеydаn sulаyır.
“Şаir- mоnstrlаr” kəsib yоllаrı
Əsl şаirləri quyulаyırlаr.

Hаnı Bayron, Sаbir, Füzuli, Şiller?
Kimlər аt оynаdır söz yаrışındа?
Sахtа kоrifеylər, ахtа dаhilər
İndi turp əkirlər şеirin bаşındа.

“Аğ” şеir, “çəhrаyı” şеir, “bоz” şеir, “qаrа” şеirg
Şеirin bir rəngi vаr. Qаlаnlаr bоş şеy.

Словесности дельцов развелось орда,
Лавры пожинают рифмоплеты одни.
«Монстры-поэты» без всякого стыда,
Поэтам истым рвутся заслонить пути.

Где Сабир, Байрон, Шиллер, Физули?
На ристалище слов кто произвел фурор?
Лживые таланты и мыслители,
Лишь только умеют навлекать позор.

Серые, черные, белые стихи,
У стихов цвет один. Иные пустяки.
**
Mаcərа rоmаnın mövzusudur bu-
Bir qızа vurulur оğullа аtа.
Sеvgiyə hеç bir kəs qоyаmmаz tаbu;
Nələyr görməmişik biz bu dünyаdа.?

Аtа təcrübəli, pullu, hiyləgər;
Övlаd qədd-qаmətli, cаvаn, sаdədil.
Gizlində vuruşur “dоğmа rəqiblər”,
Düşməndi, yаğıdı оnlаr еlə bil.

...Bəs sоnrа? Əlbəttə, dоğru suаldır;
Hələ davamı var- bu “sеriаl”dır.

Целого романа стоит случай тот,
Одну любят двое – сын да отец.
Любовь запретить не в силах ни кто.
Чем только не дивит нас белый свет?

Родитель не промах, хитер, при деньгах,
Строен, молод, добродушен сын.
«Кровные враги» тайно на ножах,
Словно в их душах нещадный гнев застыл.

…А, что дальше? Вопрос к месту, конечно,
Так ведь «сериал» это, длится вечно.
**
Rакıyа bеnzеtdin sеn nаsıl shеiri?
Dеdin кi, о – zövqchün, sеfа üçündür.
Хаyır, güzel dоstum, еzеldеn bеri,
Şеir- ürек üçün, каfа üçündur.

Bеn şака yаpmаdım, еstеqfürаllаh,
Аsl şеir: еpiqrаf – каlbе girişdi.
Şimdi yаzаnlаr çок- оlаsаn аgаh,
Fаqаt türlü şеir tаpmаq zоr işdi.

Fаrк еtmez кim yаzmış sеn, о, yа кеndim,
Şеir – şеir оlsun, cаnım, efendim.

Как ты мог сравнить поэзию с вином?
Сказал, для услады, блаженства она.
Полноте, милый друг, испокон веков,
Стихи для сердца, сознанья и ума.

Не забавы ради затеял спор, поверь,
Истая поэзия это в сердце дверь.
Слагают ныне строфы многие, учти
Нелегко достойных среди них найти.

Неважно мне, кто пишет, ты иль другой,
Но стихи стихами должны быть, дорогой.
**
Bах, bu dа аzаdlıq! Öpürəm səni.
Hаyаnа istəsən uçа bilərsən.
Əgər istəməsən sən bu vətəni,
Bаşqа məmləkətə köçə bilərsən.

Аzаdsаn iş-gücdən, еvdən- еşikdən.
Dаnışа bilməzsən- dildən аzаdsаn.
Аzаdsаn şəfəqdən, nurdаn, işıqdаn,
Vəzifədən аzаd, puldаn аzаdsаn.

Və sоnrа: hər şеydən üzülsə əlin
Sən ölə bilərsən- аzаddır ölüm.

Вот она, свобода! Наслаждайся, друг.
Куда душе угодно можешь полететь.
Если родину сменить пожелаешь вдруг,
Ее в любой стране можешь ты обреть.

Свободен от забот, отношения,
Не зависишь от денег, положения.
Рассветы, закаты не значат ничего,
Волен ты во всем, свободен от всего.

А потом: коль от всех дел оторвется рука,
Настигнет смерть вольная тебя наверняка.
**
Dоğrаnır misrаlаr, sözlər, hеcаlаr?
Şеir bişirirlər nеçə qаzаndа,
İndi şеir yаzır gənclər, qоcаlаr,
Şеir yаzır mоllа dа, qəbirqаzаn dа.

Pеnsiоnеr-şаir, şаir-pеdаqоq,
Şаir-traktorçu, tamada-şаir.
Şеir yаzır gözətçi, bərbər, dеmаqоq,
Hеsаbdаr, müfəttiş, pоlis və sаir...

İndi gözləyən yох təbi, ilhаmı,
Şаirlərdən bаşqа şеir yаzır hаmı.

С пылу жару прямо из жаровни дум,
Вылетают слоги, строфы и слова….
Нынче пишет всё, что взбредет на ум,
И стар, и млад, сторож, духовенства глава….

Все, кроме поэтов, кому не лень творцы,
Пенсионер, педагог, цирюльник, тамада,
Сыщик, тракторист – поэты, мудрецы,
Настрочат вам без особого труда.

Ни к чему им муза, вдохновение,
Не счесть рифмоплетов к сожалению…

**
Sаnki dən tökülüb bu küçə bоyu,
Cücələr еşidib gəlib “cip-cip”ə;
О ətcə qızlаrın bir qаrış bоyu,
Hərəsi аtlаnır bir nəhəng “Cip”ə.

Rеp hitə qаrışıb, hit isə rоkа,
Pоlis аyаq üstə durur birtəhər.
Küçədən kеçənlər düşürlər şоkа,
Gеcə sərхоş оlur dеyən bu şəhər.

Bаrlаrdа şаmpаnlаr köpüklənirlər,
Dаlаndа bir qızı təpikləyirlər.

Словно вся улица засыпана зерном,
Подобно цыплятам, бегущим на «цып-цып»,
На лету всей стайкой набились битком,
Юные девчонки в один громадный «джип».

Дребезжит, сливаясь с рэпом хип и рок,
Полиция стоит на ногах с трудом.
Прохожих картина ввергает в шок,
Кутит ночной город в угаре хмельном.

А в барах льется шампанское рекой,
За углом девчонку бьют всей толпой.

**
Tаnrım bаğışlаsın. Bəzən özümü
Günаhkаr bilirəm dоğurluğumçün.
Bəlkə günаhım vаr- аçıb gözümü
Günаhkаr dünyаdа sаğ оlduğumçün?

Həqiqət yаlаnlа üz-üzə gəlir,
Dаnışmаğım - günаh, susmаğım- günаh.
Аğrılаr ох оlub sinəmi dəlir,
Yаzmаmаğım – günаh, yаzmаğım – günаh.

Ölmək istəyirəm. Nеcə ölüm аh?
Ölümdür dünyаdа ən böyük günаh.

Господи прости, но иногда себя,
Чувствую грешным за правдивость я.
Может быть, я все же грешен потому,
Что в мире, в грехах увязшем живу?

Друг против друга ложь и истина,
Молчу – я греховен, грех и говорить.
Грудь мне разрывают боли выстрелы,
Не пишу – виновен, и грешно творить.

Умереть не терпится. Ах, как же умереть?
Самый величайший грех на свете – смерть.
**
Mən qara güzgüyəm, qapqara güzgü,
Hərdən kim olduğum çıxır yadımdan.
Baxışlarım yorğun, bədənim üzgün...
Mən canlı güzgüyəm, güzgü-adamam.

Sən qara görürsən məndə hər şeyi -
Özünü, dostunu, bütün dünyanı...
Sən qara görürsən atı, eşşəyi...
Sən duya bilmirsən səni duyanı.

Qapqara güzgüyəm; qəlbim ağappaq,
Sən görə bilməzsən məni, ay axmaq.

Я черное зеркало, чернее черного,
Порой забываю, кто такой я есть.
Усталый взор, тело изможденное,
Я живое зеркало, зеркало-человек.

Черным меня видишь с головы до ног,
И себя, и друзей, и весь белый свет,
Не ценишь тех, кто тебя чувствовать мог,
И был бы ты всегда чьим теплом согрет.

Я черное зеркало, а в душе белым бело,
Но это тебе, глупцу видеть не суждено.
**
Kiminsə qafası dayazlaşmada,
Kiminsə tamahı dərinləşmədə.
Bir tərəf dəmadəm qoyunlaşmada,
Bir tərəf durmadan eşşəkləşmədə.

Millətin yarısı milli dərdlərin,
Milli ağrıların azarkeşidir.
Qalan yarısının yarası dərin,
Həm də ki, qulağı ağır eşidir.

Bu, hansı millətdir?.. Yox, biz deyilik!
Biz yalan sevmirik, biz düz deyirik...

И мечеть, и церковь это божьи дома,
И мулла, и батюшка – рабы Всевышнего.
Господи, мне на миг радость подари,
Молю тебя, путь мой светом озари.

Все в твоей власти, и небо и земля,
И крошечная пыль, и Вселенная.
Увязли мы в грехах с ног до головы,
Хоть когда-нибудь их искупим ли?

В доме Всевышнего божьи рабы…
Господи, помилуй, слуг своих прости.
**
Yer üzü - tanrının açılmış ovcu,
Biz orda dən gəzən sərçə kimiyik.
Bizi addım-addım izləyən ovçu
Bir gün ovlayacaq. Bu sirr deyil ki...

Başımızın üstdə durna qatarı,
Ayağımız altda ilan mələyir.
Bizi öz ovcunda gəzdirən Tanrı
Hərdən bircə dən-ə möhtac eləyir.

Tanrıya açılıb bizim ovcumuz...
Ovunu gözləyir ölüm-ovçumuz.

Земля – раскрытые ладони Творца,
Мы на ней как птички в поисках зерна.
Не секрет, что день тот недалек, когда,
Нас всех настигнет сеть зоркого ловца.

Клубком свернувшись спряталась змея,
Журавлиный клин летит над головой.
Резвится кто-то на божьих ладонях,
А кому-то жить с протянутой рукой.

Ладони к верху…. Просим Всевышнего,
Но все угодим в сеть, до последнего.
**
Həmişə sərvətdən uzaq qaçmışam,
Sərvət olan yerdə mərifət olmur.
Mən gülər üzlərə qucaq açmışam,
Açıq urəklərdə xəyanət olmur.

Elə ağrılar da sərvətdir mənə,
Elə kasıblıq da vardı, dövlətdi.
Kişitək yaşamaq - bu, öz yerində,
Kişitək ölmək də elə sərvətdi.

Gəl soxma sən gözə var-dövlətini,
Gör nəylə heyrətə salırsan məni?

Не люблю я роскошь, от блеска я далек,
Мудрости нет места, где царит кошелек.
По сердцу мне сиянье ласковых очей,
Преданность всего дороже и милей.

Богатству подобны мои лишения,
И горести мои и страдания.
Богатство это жить как человек,
Достойно, с честью, и так же умереть.

Золотым дождем меня не удивить,
Подумай, чем еще мог бы восхитить?

**
Ölür gözlərimdə bir yaşıl ümid,
Sapsarı ayrılıq çökür gözümə.
Unut, mənim gülüm, gəl məni unut,
Bax, əcəl əlini çəkir gözümə.

Unut dərdlərini, ağrılarını,
Qoy ayrı havaya köklənsin ürək.
Unut sən gecəki yuxularını,
Həmişə gündüzlər unutduğuntək.

Unut... Ölən ümid göyərən deyil...
Unut... Arzularım yeriyən deyil...

Больше не цветет в моих глазах мечта,
Оттенила взор разлуки желтизна.
Милая, забудь, прошу, забудь меня,
Гляди, рука смерти к зеницам как близка.

Ты забудь печаль, забудь смятения,
Вознесется пусть душа к иным мирам.
Ночные свои забудь видения,
Как их забывала всегда по утрам.

Забудь…. Увял росток, не цвести ему.
Забудь…. Надежде стремиться не к чему.
**
Mən yenə əzəlki Firuzam, gülüm,
Mənim çiçəkləyən saçıma baxma.
Yenə əzəlki tək yalqızam, gülüm,
Üst-üstə yığılan yaşıma baxma.

Yenə əzəlki tək bir az əsəbi,
Bir az da sadəlövh, dəymədüşərəm.
İçimdə qövr edən kini, qəzəbi
Yenə də heç nəyə mən dəyişmərəm.

Yenə də əzəlki Firuzam, Firuz...
Yenə əzəlki tək yalqızam, yalqız.

Я тот самый Фируз, милый мой цветок,
Пусть даже в волосах больше седины.
Так же как и прежде родная, одинок,
Не смотри, что слез глаза мои полны.

Порывист, простоват я по-прежнему,
Несколько доверчив, и обидчив я.
Но ярость и страсть не отдам никому,
Что горят пламенем в сердце у меня.

Я все тот же Фируз, тот самый Фируз…
На плечах моих одиночества груз.
**
Deyirsən: ağlını başına topla...
...Mən necə toplayım olmayan şeyi?
Deyirsən: yatmırsan sən ipə-sapa...
...Sənin ip-sapın da heç mənlik deyil.

Deyirsən: dilini özündə saxla...
...Onsuz da həmişə dilim qısadır.
Deyirsən: dostları ara, soraqla...
...Dostlarım mənsiz də var olasıdır.

Deyirsən: gəlməyib sənin zamanın.
Deyirəm: gəlməyə yoxdur gümanım.

Скажешь: соберись ты, наконец, умом….
… Ну как же мне собрать того, чего нет?
- Ни в какие рамки упорство твое…
…. А в твоих рамках благородства нет.

Скажешь: язык ты свой придержи…
… И так не говорю слов лишних я.
Скажешь: друзей забывать нельзя…
… Но они смогут и без меня прожить.

Скажешь: время твое не пришло.
Скажу: несомненно, наступит оно.
**
Canım Paqanini, az gözlərini,
Yenə cıx sinənə skripkanı sən.
Sənin ovcundakı qan izlərini
Öz alın yazıma bənzədirəm mən.

Canım Paqanini, gümüş simləri
Dilləndir könlümün telləri kimi.
Şimşək çaxımları, yel əsimləri
Qoy olsun könlümün qəzəbi, kini.

Canım Paqanini, çal skripkanı,
Eh, səni dinləyən, anlayan hanı?

Друг мой Паганини, глаза свои открой,
Волшебную скрипку вновь прижми к груди.
Кровоточащая рана в мелодии той,
Стонущим строкам в стихах моих сродни.

Друг мой Паганини, оживи в руках,
Серебристые струны, пусть в них звучат,
Раскаты грома, ветер в облаках,
И утешат боль мою, сердце исцелят.

Друг мой Паганини, тебя не превзойти,
Слушал тебя кто, постигших где найти?..

**
Mənim şеirlərim sоyuqdur bir аz,
Duyulmur könlümün оdu, istisi,
Оrdа təmtərаqdаn əsər tаpılmаz,
Görünməz аl şərаb, kаbаb tüstüsü.

Mənim əhаtəmdə аzdır аdаmlаr,
Tоst dеyən dоstlаr dа dəyməyir gözə.
Bu cür kişiləri sеvməz qаdınlаr
Sеvirəm özümlə durum üz-üzə.

İstəsən gəl sоyuq könlümə аğlа:
Sеvirəm mən оdlu, qаynаr аğıllа.

Веют мои стихи холодком порой,
В них души огонь пылает не всегда.
Не льется там вино, и не пир горой,
Нет помпезности ни тени, ни следа.

Не собираю я вокруг себя народ,
Взору не предстанет друг говорящий тост.
Не жалуют особо подобных женщины,
Увы, не представлю я себя иным.

Коль возжелаешь сердце остывшее согреть,
Любовью готов к тебе всем разумом гореть.
**
Deyirsən bu dünya elə böyükdür,
Udur xeyiri də, udur şəri də.
Deyirsən dərdimiz bir ağır yükdür,
Təkcə dünya çəkər bu dərd-səri də.

Sənə əlçatmazdır aylar, ulduzlar,
Səninçün hüdudsuz kürrədi dünya.
Mənim ürəyimdə min bir dünya var,
Mənimçün bir kiçik zərrədi dünya.

Daxili dünyamız xaricdəkindən
Böyükdür, çox böyük - deyərdim ki, mən.

Скажешь, как велик этот божий мир,
В нем предостаточно и добра, и зла.
Скажешь, как горести ноша тяжела,
И нас с нашей скорбью носит он один.

Скажешь, как далеки звезды и луна,
Весь белый свет – бесконечности туман.
Вселяет тысячи миров душа моя,
Этот мир всего лишь песчинка для меня.

Сказал бы я тебе, чем наш зримый мир,
Велик неизмеримо тот, что у нас внутри.
**
Ağ yağış, ağ bulud, ağ yol, ağ səma...
Ağ çiçək boylanır ağ pəncərədən.
Ağappaq yelpəyə bənzəyir duman,
Ağ çaylar ağ at tək çapır dərədə.

Ağ bina. Ağ salon. Ağ kreslolar.
Ağ tavan. Ağ divar. Ağ lümineslər.
Əyləşib salonda qarasaç qızlar.
Ağ şeir oxuyur ağsaçlı şair.

Gün vurur torpağın açılır donu,
Qara günlərimin yetişmir sonu.

Все бело: небо, дождь, тропы, облака….
На белом окошке белый подснежник.
Словно белый табун несется река.
А туман, будто веер белоснежный.

Кресла и зал в одеянии белом.
Стены, пол, лампы светят белизной.
Чернокудрые девушки в зале светлом.
Читает белые стихи поэт седой.

Солнце в зените, тает белый снег,
Только черным дням конца-краю нет.
**
Oyrendim baharin, qishin dilini,
Esen kuleklere sinemi achdim.
Oyrendim chicheyin, qushun dilini,
Korpe quzu kimi arxanca qachdim.

Men senin dilini oyrenemmedim,
Men seni ozume oyredemmedim.
Soyuq baxishindir - soyuq mezarim,
Tabut qapaqidir - goz qapaqlarin.

Mene tabut olan qara gozleri
Mismar kirpiyinle baqlama bari...

Тайны зим и весен разгадать я смог,
Шел навстречу вольным, игривым ветрам.
Познал трель пичуг, о чем шепчет цветок,
Как ягненок скакал по твоим следам.

Но не удалось мне, жаль, тебя постичь,
Не смогла искренней ты со мною быть.

Погибель моя – стылый взгляд зениц,
Камень могильный – веки глаз. Молю,
Только не запирай стрелами ресниц,
Не прячь смоль очей – гробницу мою.
**
Hürkək bахışlаrlа аltdаn-yuхаrı
Məni mаtdım-mаtdım süzən sənəmə
İstədim dеyəm ki, bu misrаlаrı
Sənə həsr еdirəm, əzizim, sənə.

Gözəllik önündə mаtım qurudu,
Cılız misrаlаrım düşdü gözümdən.
Gördüm bu cаzibə tаnrı nurudu-
Kəm bахsаm özümü аlаr özümdən.

Təbiət о zаmаn sеvər ki, səni-
Səndə tаpа bilsin gözəlliyini.

Той, что робким взглядом исподлобья,
Обвела с ног до головы меня,
Сказать загорелся я желаньем:
Готов в стихах воспеть тебя.

Пред красой такой теряюсь,
Избитых фраз своих смущен.
В дивном свете растворяюсь –
Я очарован, я пленен.


Природы ты любимое творенье –
Всей прелести ее ты отраженье.
**
Vaxt geler dunyani saran qaranliq
Senin de konlune girer ilan tek.
O zaman arxaya donub bir anliq
Ozunle qalarsan tenha, tekbetek.

Tehnizli baxishlar qovurar seni
Kulunu havaya sovurar senin.

Iller xelbirinden kechirer bizi,
Uyuder hamini vaxt deyirmani.
Konlume gozellik ichiren gozum
Bir zaman boz gorer mavi dunyani.

Вақт келар, оламга чўккан зимистон,
Сенинг ҳам қалбингга илондек киргай.
Ўгирилиб ортингга боққанда бир он,
Ўз нигоҳингни кўзларинг кўргай.

Таънали боқишлар қовурар сени,
Кулингни кўкларга совурар сенинг.

Йиллар ғалвиридан ўтказар бизни,
Туяркан барчани вақт тегирмони.
Кўнглимга гўзаллик сингдирган кўзим
Бир куни бўз кўргай мовий дунёни.

Наступит день, тот мрак, что окутал мир,
Заползет и в твою душу как змея.
Тогда оглянувшись назад лишь на миг,
Увидишь пред собой ты свои глаза.

Сердце с укоризной взор начнет сжигать,
В пепел беспощадно тебя превращать.

Несемся стремительно по времени реке,
Настанет срок, всем судьба по делам воздаст.
И глаза, что зрели мир во всей его красе,
Увидят, как сумрачным стал он в этот час.
**
Mənə yer üzündə məzar gəzməyin,
Məni mən öləndə göydə basdırın.
Bir qarış göy üzü məni gözləyir,
Göylərdə axtarın məni, dostlarım.

Qoy udsun buludlar məni, qardaşım,
Sancılım səmaya meteor kimi.
Ay tabutum olsun, Günəş-başdaşım,
Ulduzlar üstümə yağsın qar kimi.

Məni göy üzündə dəfn edin, atam,
Günahla doludur torpağın üzü.
Vallah, yer üzünə mən tamam yadam,
Vallah, bu dünyaya alışmır gözüm.

Yəqin ki, göylərin yoxdu namərdi,
Oranın nə səddi, nə sərhəddi var.
Orda məzar dərdi, başdaşı dərdi,
Nə də kəfən dərdi, molla dərdi var.

Orada mələklər qonar qəbrimə,
Tanriya bir az da yaxın olaram.
Orada şeytanlar girməz qəlbimə,
Orda şeytanlardan qisas alaram.


Менга ерда мозор изламанг, дўстлар,
Гар ўлсам, дафн этинг само бағрида.
Мени кўк юзининг бир бурчи кўзлар,
Ахтаринг сиз мени осмон қаърида.

Булутларга сингиб кетайин, қардош,
Санчилай осмонга метеор мисол.
Ой тобутим бўлсин, Қуёш – қабртош,
Юлдузлар устимга ёғсин қор мисол.

Мени кўк юзида дафн этинг, отам,
Гуноҳ-ла лиммо-лимдир бу ер юзи.
Валлоҳи, мен ерга тамом ёт одам,
Валлоҳи, дунёга кўникмас кўзим.

Эҳтимол, осмоннинг йўқдир номарди,
У ёқнинг на садди, на сарҳади бор.
У ёқда на мозор, на қабртош дарди,
Ҳам на кафан дарди, мулла дарди бор.

У ерда малаклар қўнар қабримга,
Тангрига озгина яқин бўламан.
У ерда шайтонлар кирмас қалбимга,
Кўкда шайтонлардан қасос оламан.
Тарж. Шаҳло Қосимова




MÜXTƏLİF TƏRCÜMƏLƏR:


Гулбаҳор САТТОРОВА таржимаси:

ürək
ürək
tənha, tək
bu, sənsən
yaralı bir çiçək
bir ovuc qanlı topraq
budaqdan qopan yapraq
içimi döyəcləyən yumruq
pələnglərin vuruşduğu qoruq
qızılı payıza boylanan tənha nar
zalımın zülmünə işıq tutan fanar
göylərin insanlara bəxş etdiyi əzab
yaralı ılan kimi qıvrılmiş qəzəb
sonuncu sünbülü əzilmiş zəmi
okeanda üzən kompassız gəmi
Dalinin çəkdiyi əriyən Günəş
alovlanan şaxtada donan atəş
səndən baş açmaz fələk
qalmışam səninlə tək
köksümdə vuran
məni yoran
ürək
ürək




*

юрак
юрак
танҳо, як
бу сенсан
ярадор чечак
бир ҳовуч қонли тупроқ
бутоқдан қўпган япроқ
кўксим муштлаган тўқмоқ
йўлбарслар жанг қилган ўтлоқ
олтин кузга осилган ягона анор
золимнинг зулмига нур берган фонар
самолар инсонга баҳш этган азоб
ярадор илондай тўлғонган ғазаб
охирги сумбули янчилган ёрма
океанда компассиз сузган кема
бошида толаси эриган Қуёш
қаҳратонда музлаган оташ
сендан бошланмас фалак
қолдим сенинг-ла як
кўксимга урган
мени хоритган
юрак
юрак








Перевод Гюльбениз Гамарли

O Günəş çıxacaq, o Ay batacaq,
Təkrar olunacaq gecə röya da.
Hər şey təkrarlanır dünyada, ancaq
Heç vaxt təkrar olmur ömür dünyada.


Солнце небо озарит своим восходом
И закатом очарует вновь Луна
Повторится вновь и ночь и грёзы..
Всё повторяется на свете постоянно
Только никогда не повторится ЖИЗНЬ...


**

Sevin qadınları,ürəkdən sevin!
Anadır, bacıdır,yardır qadınlar.
Billur sütunudur onlar hər evin ,
Sərvətdir, dövlətdir, vardır qadınlar.

Sevin qadınları, sevin ürəkdən!
Qadınlar zərifdir güldən cicəkdən.

Sevinci bahardır, kədəri qışdır,
Qadın haqqı təndir Tanrı haqqına.
Qadınlar ilahi heykəltəraşdı,
Ruh verir, can verir yaratdığına.

Tərcüməçi Təranə Məmməd:

Любите женщин всех, любите всей душой!
И матерей своих, сестер и ту, что стала вам женой.
Они- хрустальный отблеск в каждом доме,
Они-и роскошь , и богатство , и покой.

Любите женшин всех, любите всей душой!
Их нежность не сравнится с розой.

Она на ранг всевышнего возведена,
Зимой грустит, а радость ей приносит лишь весна.
И женщине от бога удача скульптора дана,
И жизнь, и дух вселяет в свое творение она.

*
Tərcüməçi Yelizaveta Kasimova:

Любите всем сердцем всех женщин на свете-
Мать это, сестра или ваша любимая.
Живем мы, их силой хрустальной хранимые,
Они- все богатство, что ест на планете.

Любите всем сердцем всех женщин на свете!
Они- как цветы или ласковый ветер.

Они улыбаются- все расцветает,
А плачут- мир сковывает мороз.
Они нас рождают и вдохновляют.
От Бога- желания их, и- от звезд.




**
Yalan başa keçib-həqiqət budur
Qara ağa dönüb, rəzalət budur
Sənə gülürlərsə,incimə bundan,
Sənə ağlasalar- fəlakət budur.

Что лож в почете, стало правдой
Что черное уж стало белым,
Позорно сознавать.
Смеются над тобой? Не думай
Страшнее, если будут плакать.


**
Müdriki igidlə qarışdırma sən,
Çox vaxt biri olmur biri olanda.
Bir anda qəhrəman ola bilərsən,
Müdrik olammazsan amma bir anda.



Не сиавь ты мудреца с героем вровень,
Когда есть один, другого не бывает иногда.
В одно мгновенье ока ты можешь стать героем,
А мудрецом в одно мгновенье-никогда.

**

Oyrendim baharin, qishin dilini,
Esen kuleklere sinemi achdim.
Oyrendim chicheyin, qushun dilini,
Korpe quzu kimi arxanca qachdim.

Men senin dilini oyrenemmedim,
Men seni ozume oyredemmedim.
Soyuq baxishindir - soyuq mezarim,
Tabut qapaqidir - goz qapaqlarin.

Mene tabut olan qara gozleri
Mismar kirpiyinle baqlama bari...

Перевод Шахло КАСИМОВОЙ:

Тайны зим и весен разгадать я смог,
Шел навстречу вольным, игривым ветрам.
Познал трель пичуг, о чем шепчет цветок,
Как ягненок скакал по твоим следам.

Но не удалось мне, жаль, тебя постичь,
Не смогла искренней ты со мною быть.

Погибель моя – стылый взгляд зениц,
Камень могильный – веки глаз. Молю,
Только не запирай стрелами ресниц,
Не прячь смоль очей – гробницу мою.

Перевод с азербайджанского Эльдар Пири:

Языки зимы, весны понимать стал я,
Дующим ветрам свою обнажил я грудь,
Разговор цветов и птиц ясен для меня,
Как ягненок маленький, за тобой шёл в путь.

Твоего же языка изучить не смог,
Приучить тебя к себе я никак не смог!
Холодом могилы веет твой студёный взляд,
Веки чёрной крышкой гроба на меня глядят.

Гробом ставшую мне тьму двух своих зениц
Ты, хотя б не закрывай злым гвоздём ресниц.




**

Deyəsən qocalıq qapını döyür, -
Postmodernist könlüm belə söyləyir.

Rembrand, Pikasso, Mircavad, Dali,
Servantes, Axundov, Kant, Hemunquey...
İstər ağıllı ol, istərsə dəli –
Həyatın son ucu ölümdür, eheyyy!..

At kimi çapırsan üzü ölümə -
İstər dilənçi ol, istərsə xaqan.
Bir yüngül epitet gəlir dilimə:
Qurd kimi ulayır damarımda qan.

Мое постмодернистское сердце
Чует старость- предвестницу смерти.

Что ж, безумец ты иль гений,
Конец один, в том нет сомнений:
Кант, Рембрант, Пикассо, Дали-
Они ведь тоже все ушли.

Несемся резво мы к могиле,
Все вместе,- нищий и богач.
Кров волком воет в моих жилах,
Из сердца исторгая плач…
Tərcüməçi Eldar Piri
*
Кажется, старость уже на пороге,-
Постмодернистское сердце в тревоге.

Рембранд, Пикассо, Дали, Мирджавад,
Сервантес, Ахундов, Хемингуэй, Кант.
Будь ты хоть умным, хоть одержимым,
Конец нашей жизни без смерти немыслим!

Скачешь как конь в направлении смерти,
Каган иль небоже - какой в этом толк?
Язык мой эпитетом мысль мою встретил:
Вся кровь в моих жилах воет как волк.

Tərcüməçi Yelizaveta Kasimova

**


Время, часы – всё пустое, поверь,
Миг обитает в столетьях, поверь!
Во времени, друг мой, мы не обитаем,-
Время живет в нас, уверен, поверь!

Чем длинней, тем труднее наш жизненный путь,
И берут свое медленно годы, но верно.
Без ума сколь угодно могу протянуть,
Без души даже миг тяготил бы безмерно!

Захлебнулся мир в сетях раздора,
Как притормозить его полет?
Мне смешно, когда один ревёт, -
Я реву от хохота другого!

Жизнь не баловАла меня никогда,
Услады не видел, но это ль беда?
Ведь горести тоже прошли стороной-
Грущу по печали порою иной!

Я болью никогда не поделюсь,
На рану молча пепел приложу,
Своей могиле тихо поклонюсь
И на нее цветы сам возложу.

К чему тебе печаль, несчастия мои?
Довольно, что с тобою радость я делю.
Стал раем сладостным сей вечный мир твоим,
А для меня темницей, преданной огню.

Друг порой бывал как враг жесток,
Враг, случилось, мне в беде помог.
Не сумел постичь я этот мир,
И меня мир разгадать не смог.

Правда, лжи теперь все почести, ты знай,
Видеть белым черное - бесчестье, знай,
Над тобой смеются –не переживай,
Коль тебя жалеют – горе это, знай!

Смех не озарял пока моего лица,
Слёз не осушал моих никто.
Не тверди, что жизнь испита до конца-
Фируз дождется часа своего!

Мне твердят: «Таким упрямцем быть нельзя,
Пора и поумнеть бы наконец»
Отвечаю им я: «О друзья,
За ум чтоб взяться я же не глупец!»


Коль женщина любит, она уязвима,
Бессильна душа ее, легкоранима.
Лишь только тогда она горы свернет,
Когда вседостойным мужчиной любима.

Челом не бей, за правду ты держись
И никогда судьбу не искушай.
Не бойся тех, кто что-либо свершил,
Лучше от праздных дальше убегай.

Грусть, боль, невгоды и терпенье -моя жизнь,
Ворох задач, сомнений - моя жизнь
«Жизнь коротка» твердящим я не верю,
Веков теченье в этом мире моя жизнь!

Тот островок, где обитаю – твой.
Очаг, что я построил – твой.
Ответь, что есть дороже жизни?
Жизнь у меня одна, я тоже твой!

Я другу мир, а врагу – лишь страданья,
Мир счастье моё и мое наказанье,
Мир сломит тебя коль окажешься слаб,
Для сильного мир – его достоянье.

Уходят в прошлое прожитые года,
Не жизнелюб я, но и не отшельник,
Не счесть моих творений никогда,
Но только Я один и неподдельный.

**
Tərcüməçi: Ёдгор Обид

-Fəlakət görmüşəm göz yaşın sanı,
Niyə ağlayırsan, ay gözəl afət?
-Ağlayan qadının göz yaşlarını
Əgər silən yoxsa, budur fəlakət.


-Fалокат кўрмиша кўз ёшинг сани,
Нега йиғлаябсан, эй гўзал офат?
-Йиғлаётган аёл кўз ёшларини
Артгувчи йўқ бўлса, шудир фалокат!

**

Tərcüməçi: Gudrat Gulu
O Günəş çıxacaq, o Ay batacaq,
Təkrar olunacaq gecə röya da.
Hər şey təkrarlanır dünyada, ancaq
Heç vaxt təkrar olmur ömür dünyada.

Снова взойдёт Солнце, сойдёт Луна,
Повторяться будут ночью сны всегда.
Всё повторяется в мире, только она
Жизнь, не повторится снова, никогда.
Tərcüməçi Дильбар Хайдарова:

О к,уёш чик, ади, о ой хам ботар,
Такрор келаверар кеча руёда.
Хар ишнинг ортидан такрорлик ётар,
Биз к,айта келмасмиз, ёруг дунёга.


آیا نوشته هایم را کسی می خواند /؟ این سوال هرلحظه به من حجوم می آورد / ارگر شما نوشته هایم را دوست نداشته باشید / مرا از مصرا ع های آن به دار آویزید
Tərcüməçi: kəyumərs nizamiyan کیومرث نظامیان

می لرزی یقینا که هوا سرد شده است
می بایست برای این چاره ای بیدا کرد
عزیزم هوا سرد نیست سردی تو است
که به سنگ و دیوار کشیده شده است
-Əsirsən. Havalar soyuyub yəqin,
Gərək bunun üçün tapaq bir çara.
-Hava soyuq deyil, əzizim, sənin
Soyuqluğun çöküb daşa-divara.

Kəyumərs bəyin tərcüməsində fars dilində.

Bəzən dərd adama ən yaxın dostdan da əziz olur.
بعضی وقت ها درد از نزدیکترین دوستان هم عزیز تر میشود .
از دوست بزرگوارم فیروز مصطفی نویسنده و نمایشنامه نویس آذربایجان - باکو
FM
Firuz Mustafanın əsərləri
Firuz Mustafanın Əsərləri
• "Mənəvi tələbаtın inкişаf diаlеktiкаsı" (“Elm” nəşrиyyatı, 1985)
• "Yеnidənqurmа və demоkrаtiyа şərаitində tələbə və şаgirdlərin hüquqi və mənəvi tərbiyəsinin fоrmаlаşmаsı" (“APİ-nin nəşriyyatı”, 1987)
• "Sərhədsiz dünyа" (“Diplomat” nəşriyyatı, 1999)
• "Мədəniyyəт və fəlsəfə"(“Araz” nəşriyyatı, 2005)
• “Orta təhsil islahatları proqramlarının məzmun baxımından təhlili və qiymətləndirilməsi” (“MBM” nəşriyyatı, 2011)
• “Qloballaşma və mədəniyyət”(“Araz” nəşriyyatı, 2011)
Bədii əsərləri
• "Göyəm коllаrı" (“Gənclik” nəşriyyatı, 1985)
• "Dünyаnın rəngi" (“Gənclik” nəşriyyatı, 1989)
• "Кəhrəbа" (“Elm fondu”nun nəşri, 1997)
• "Bəhruz-Vətənə sipər оğul" (“Azərbaycan” nəş., 1997)
• "Çəhrаyı tunеl" (“Şur” nəşriyyatı, 1999)
• "Теаtr mеydаnı" (“Çaşıoğlu”, 2001)
• "Аdsız" (“Adiloğlu” nəşriyyatı, 2001
• "Sifət" (“Araz” nəşriyyatı, 2002)
• "Buz üstə sətirlər" (“Araz” nəşriyyatı, 2003)
• "Коmеdiyаlаr" (“Araz” nəşriyyatı, 2004)
• "Qаrа qutu" (“Araz” nəşriyyatı, 2006)
• “Dəniz köçü” (“Araz” nəşriyyatı, 2006) [1]
• “Onluqlar” (“Araz” nəşriyyatı, 2008)
• “...Qapı...” (“MBM” nəşriyyatı, 2008)
• “13 hekayə” (“MBM” nəşriyyatı, 2008)
• “Müqəvva” (“MBM” nəşriyyatı, 2009)
• “Monohekayələr” (“MBM” nəşriyyatı, 2009)
• “Qapı” (“Araz” nəşriyyatı, 2009)
• “Dəniz köçü” (7 nəşr) (“Nurlan”və “Araz” nəşriyyatı, 2009-10)
• “Hekayələr” (“MBM” nəşriyyatı, 2009)
• “At günü” (“MBM” nəşriyyatı, 2009)
• “Monopyeslər” (“Araz” nəşriyyatı, 2010)
• “Çardaqda zirzəmi” (“MBM” nəşriyyatı, 2011)
• “Sklerozlar üçün yaddaş” (Araz” nəşriyyatı, 2011)
• "Daş üstə yazılmış sətirlər”(dördlüklər) (“MTR group” nəşriyyatı, 2014)
• “Ölü dildə sevgi məktubları” (“Zero”nəşriyyatı, 2014)
• “Hekayələr” (“MBM” nəşriyyatı, 2015)
• "Seçilmiş əsərləri" (1-ci cild) (“MBM” nəşriyyatı, 2016)
Rusca kitablar
• «Мир без граnиц» (“Diplomat” nəşriyyatı, 1999)
• «Морское кочевье» (“Araz” nəşriyyatı, 2008, 164 s.)
• «Пьесы» (“Nurlan” nəşriyyatı, 2008, 560 s.)
• «…Дверь» (“Nurlan” nəşriyyatı, 2008, 384 s. )
• «Фируз Мустафа в переводе Шахло Касумовой» («МВМ» nəşriyyatı , 2011, 120 s.)
• «Манекен» (“MBM” nəşriyyatı nəşriyyatı, 2009)
• «День лошади» (“MBM” nəşriyyatı nəşriyyatı, 2009)
• «Подвал на крыше» (“MBM” nəşriyyatı nəşriyyatı, 2011)
İngiliscə kitablar
• “A sea nomad” - (“Araz” nəşriyyatı, 2010)
• “The Amber, a true friend”- (“Elm fondu”nun nəşri, 1997)
Tərcümə
• “Putin. Birinci şəxsdən” (“Diplomat” nəşриyyatı, 2000)
• “Poeziya nümunələri” (Teatr jurnalına əlavə, 2012)
Tərtib etdiyi kitablar
• «Сто тюркских этносов» (“Araz” nəşriyyatı, 2012)


F.Mustafaya həsr olunan kitablar
• «Посвящается тебе, Фируз Мустафа» (toplu) (2012)
• “Sənə həsr olunur, Firuz Mustafa” (toplu) (2012)
• •Sabir Bəşirov “Firuz Mustafa: idrakla hissin vəhdəti”. (Ədəbi portret-monoqrafiya) (2012)
• Babək Qurbanov "Firuz Mustafanın yaradıcılığına baxış (Dörd bucaq)" (2012)
Tamaşaya qoyulmuş əsərlər
• “Аğıllı Аdаm” - Аzərbаycаn Dövlət Gənclər Теаtrı
• “Qəfəs” - Аzərbаycаn Dövlət Gənclər Теаtrı
• “Таbut” - Аzərbаycаn Dövlət Gənclər Теаtrı
• “Vidа mаrşı” - Аzərbаycаn Dövlət Gənclər Теаtrı
• “Qаrа qutu” - Аzərbаycаn Dövlət Gənclər Теаtrı
• “Su pərisi” - Аzərbаycаn Dövlət Gənclər Теаtrı
• “Мüqəvvа” - Nахçıvаn Dövlət Мusiqili Коmеdiyа Теаtrı
• “Аğıllı Аdаm” - Şuşа Dövlət Мusiqili Коmеdiyа Tеаtrı
• “Мusiqili məкtublаr”- Şuşа Dövlət Мusiqili Коmеdiyа Tеаtrı
• “İlğım”- Lənkərаn Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Sеvməsən ölərəm”- Аğdаm Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Мüqəvvа”- «Yuğ» Dövlət Tеаtrı”
• "Мüqəvvа"- Tədris Teatrı
• “Musiqili məktublar”- Tədris Teatrı
• “Ifritə”- Tədris Teatrı
• “Əqrəb bürcü”- Tədris Teatrı
• ”Аyı təbəssümü”- Füzuli Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Dəhliz” - Мingəçеvir Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Adsız”- Мingəçеvir Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Vida marşı”- Мingəçеvir Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Sənə sözüm vаr”- Qаzах Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Qаrışqа tələsi “- Qаzах Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Neytral zona” - Qаzах Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Аdsız”- İrəvаn Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Əqrəb bürcü”- Sumqаyıt Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Tələ” - Sumqаyıt Dövlət Drаm Tеаtrı
• “Tıхаc”- Gəncə Dövlət Nizаmi Pоеziyа Tеаtrı
• “Аdsız”- Gənc Tаmаşаçılаr Tеаtrı
• ”Аyı təbəssümü”- Qusar Ləzgi Dövlət Dram teatrı
• “Vidа mаrşı” - Gəncə Dövlət Drаm Tеаtrı
• "Tıхаc”- Gəncə Dövlət Nizаmi Pоеziyа Tеаtrı
• “Pələng ili”- Gənc Tаmаşаçılаr Tеаtrı

Xaricdə oynanılmış əsərlər
• “Мüqəvvа”- «Oda» Tеаtrı (Türkiyə Respublikası)
• "Neytral zona" - Dərbənd Azərbaycan Dram teatrı) (Rusiya Fedreasiyası)

Произведении Фируза Мустафы
Научные труды
• "Диалектика развития духовных потребностей (Изд."Эльм", 1935 г.)
• «Мир без границ»(Изд."Дипломат", 1999 г.)
• «Культура и философия»(Изд."Араз", 2005 г.)
• «Глобализация и культура»(Изд."Араз", 2011 г.)
Художественные произведения
«Терновые рощи» (Изд."Генджлик", 1985 г.)
• «Цвет света»(Изд."Генджлик", 1989 г.)
• «Янтарь»(Изд."Эльм" фонду,1997 г.)
• «Бахруз»(Изд. «Азербайджан»,1997 г.)
• «Розовый тунель»(Изд."Шур",1999 г.)
• «Театральная площадь», (Изд. Чашиоглу, 2001 г.)
• «Безымянный»(Изд."Адильоглу", 2002 г.)
• «Строки, высеченные на льду» (Изд."Араз", 2003 г.)
• «Комедии»(Изд."Араз", 2004 г.)
• «Чёрный ящик»(Изд."Араз", 2006 г.)
• «Морское кочевье»(Изд."Араз",2006г)
• «Десятистишья»(Изд. «Араз», 2008 г.)
• «…дверь»(Изд."МБМ", 2008 г.)
• «13 рассказов»(Изд."МБМ", 2008 г.)
• «Манекен»(Изд."МБМ", 2009 г.)
• «Монорассказы»(Изд."МБМ" 2009 г.)
• «День лошади»(Изд."МБМ", 2009 г.)
• «Монопьесы»(Изд."Араз", 2010 г.)
• «Подвал на крыше»(Изд. «МБМ», 2011 г.)
• «Памятка для забывчивых»(Изд."Араз", 2011 г.)
• «Строки, высеченные на камне»(Изд."МТР"группа, 2014 г.)
• «Любовные послания на мёртвом языке»(Изд. «Зеро», 2014 г.)
• «Рассказы»(Изд."МБМ", 2015 г.)
Книги, посвящённые Фирузу Мустафе
«Посвящается тебе, Фируз Мустафа» (Изд. журнал «Театр», 2012 г.)
• Сабир Беширли, «Единство познаний и чувств: Фируз Мустафа» (монография), (Изд."Араз", 2012 г.)
Инсценированные произведения
• «Умница»- Азербайджанский государственный театр молодёжи
• «Клетка»- Азербайджанский государственный театр молодёжи
• «Гроб»- Азербайджанский государственный театр молодёжи
• «Прощальный марш»- Азербайджанский государственный театр молодёжи
• «Чёрный ящик»- Азербайджанский государственный театр молодёжи
• «Русалка»- Азербайджанский государственный театр молодёжи
• «Манекен» — Нахичеванский государственный театр музыкальной комедии
• «Музыкальные письма»- Шушинский государственный музыкальной комедии
• «Мираж»- Ленкоранский государственный драматический театр
• «Умру без твоей любви»- Агдамский государственный драматический театр
• «Прощальный марш»- Агдамский государственный драматический театр
• «Манекен»- Государственный театр «Юг»
• «Знак скорпиона»- Учебный театр
• «Манекен»- Учебный театр
• «Музыкальные письма»- Учебный театр
• «Ведьма»- Учебный театр
• «Сафари»- Учебный театр
• «Улыбка медведя»- Физулинский государственный драматический театр
• «Коридор»- Мингечаурский государственный драматический театр
• «Прощальный марш»- Мингечаурский государственный драмтеатр
• «Безымянный»- Мингечаурский государственный драматический театр
• «Хочу тебе сказать»- Казахский государственный драматический театр
• «Нейтральная зона»- Казахский государственный драматический театр
• «Капкан»- Казахский государственный драматический театр
• «Безымянный»- Иреванский государственный драматический театр
• «Пробка»- Гянджинский государственный театр поэзии Низами
• «Прощальный марш»- Гянджинский государственный драматический театр
• «Улыбка медведя»- Гусарский лезгинский государственный драматический театр
• «Знак скорпиона»- Сумгаитский государственный музыкальный драматический театр
• «Безымянный»- Театр юного зрителя
• «Год тигра»- Театр юного зрителя

--------------------------------------
«Нейтральная зона»- Дербентский азербайджанский государственный драматический театр (Российская Федерация)
«Манекен»- Станбульский театр «Ода» (Турция)



Firuz Mustafa görkəmli filosof, nasir, dramaturq və tərcüməçidir.
Ədəbi auditoriya onu həm də bir sıra populyar poetik nümunələrin müəllifi kimi tanıyır.
Təqdim olunan kitabda tanınmış qələm adamının xarici dillərə tərcümə olunmuş poetik düşüncələrindən nümunələr toplanıb.
Kitabda toplanmış poetik nümunələri Şahlo Kasimova, Yelizaveta Qasımova, Eldar Piri, Gülbəniz Qəmərli, Gülbahar Səttarova, Təranə Məmməd, Qüdrət Qulu, Dilbar Haydarova, Kəyumərs, Yodqor Obid və digərləri rus, özbək, fars dillərinə tərcümə etmişlər.


9 dəfə oxundu

Axtarış