- "Kitabxananın Unudulduğu Şəhər"
- Şümşəd Hüseynova
-
Gənc bir oxucu olaraq deyə bilərəm ki, mütaliə edilməmiş bir həyatı həyat hesab etmirəm. Bu gün də sizə yaşadığım bir anı danışacağam.
Doğulduğum şəhər balaca idi, fəqət çox gözəl şəhər idi. Yaşıl parkları, gözəl binaları, hər şeyi tapa biləcəyiniz marketlər və s. Ancaq bir şey çatışmırdı... Kitabxana... Uşaq vaxtımdan maraqlı gələn kitabxana mənim təsəvvürümdə artıq yox idi. Səbəb? Çünki onu şəhərin mərkəzində deyil, şəhərin ən gözə görünməz yerində inşa etmişdilər. İnsanların daim görə biləcəyi bir yerdə deyildi... bəlkə də buna görə varlığını unutmuşduq...
Bir gün maraqlı gəldi və dedim gedəcəm... bəs harda idi? İnsanlardan soruşanda isə çoxluq heç bilmirdi. Eh mənim cəhalətlər içində yaşayan xalqım, siz axı dedi-qodudan mütaliəyə zaman ayırmırsınız ki? Bəziləriniz sonuncu dəfə orta məktəbdə Sabirin “Əkinçi” şeirini oxumusunuz və Sabir deyən də məhz bu şeiri xatırlayırsınız, çünki bundan artığı yoxdur, fəqət qonşu qızının (oğlunun) həyatını soruşsaq, həmin adamın özündən yaxşı tərcümə-hal yazarsınız. Bəli, mən sizi açıq-açıq tənqid edirəm. Niyə gündəlik həyatda əlində kitab, məqalə olan insanlar deyil də, telefon olanları görürük? Hətta kitab oxuyana qəribə baxırıq və verdiyimiz ilk sual bu olur: “A, kitab oxuyursan?” ya da bəzi “insanların verdiyi sual: “Guya nə işə yarayır? Get dərs oxu. Lazımsız şeylərə vaxt ayırma.” Özümdən uydurmuram, bunları görmüşəm və dəfələrlə bu sözləri mənə deyiblər. Onlar bir şeyi başa düşmürlər ki, “lazımsız” dedikləri şey bəzilərimizin problemlərimizi həll etməyimizə, səhvlərimizdən nəticə çıxarmağımıza, empati qurmağımıza kömək edir. Yox, amma onlar onsuz da həyatın bütün üzlərini görüblər və bizə kömək edə bilərlər. Bunu deyənlər isə bir səhvi edib, bundan nəticə çıxartmadan yenidən eyni səhvi edənlərdir. Səhv etmək onsuz da insana məxsusdur və insan övladı var olduqca da səhvlər edəcək. Səhvlər edəcək ki, düz yolu tapsın.
Kitabxananı zorla tapdıqdan sonra onun necə baxımsız olduğunun şahidi oldum və ürəyim ağrıdı. Sanki ağlayırdı, sanki fəryad edirdi. Axı onun qabağı boş idi. Kitabxananın içinə çöldən nəzər saldıqda isə qaranlıq otaqda tozlu rəflərdə tozlu kitablarla üz-üzə gəldik və həmin an ürəyimdə bir ağrı oldu. Evdə şəxsi rəfimdə olan kitabları necə də səliqə ilə təmiz saxlayırdım. Buradakı kitabların isə bəlkə də bəzilərinə heç əl vurulmayıb. Sizi bilmirəm, amma mənim uşaq vaxtı əlimdən tutub kitabxanaya aparan olmayıb, elə indi ki uşaqların getmədiyi kimi... oradakı kitabların gözləri yollar da qalmışdı. İçəri daxil olduqda nəmişlik və kitab iyi burnuma gəldi. Bu əsil xoşbəxtlik idi. Dəhlizdən üç yol ilə ayrılırdı... ilk öncə sağa, sonra isə sola baxdım. Qarşıya baxdıqda isə iki qadını gördüm. Onları sanki zorla oturtmuşdular. Artıq onlar da qapının açılacağına dair ümidlərini itirmişdilər. Onlara yaxınlaşdıqda isə ilk sual bu oldu:
-Hansı kitab lazımdır?
Mən isə kitablar arasında gəzmək, onlara toxunmaq və o qədim iyləri duymaq istəyirdim. Onları qınayırdımmı? deyə sual versəniz, xeyir. Onlar bəlkə də belə bir istəklə qarşılaşmamışdılar. Hər kəs ehtiyacı olan kitabı götürmüş və getmişdi. Şahid olduğum mənzərə qarşısında çox durğunlaşdım. Niyə marketlərin qarşısında qarın doyurmağa çalışan insanlar ruharı ac gəzirdi? Axı niyə kitabxana boş idi? Axı niyə biz otura bilmirdik kitabxanada? Niyə dostlarla çölə çıxanda kitabxanaya getmək ağlımıza gəlmirdi? Bunu bizə göstərməmişdilər. Uşaqlar da bildiyimiz kimi deyiləni deyil, gördüklərini götürürlər.
Həmin gündən sonra kitabxanaya getmədim... çünki gördüyüm mənzərə məni bərk yaralamışdı. İndi isə düşünürəm ki, durduğum qəbahətdir. Ora uşaq, gənc yığmaq bəlkə də asandı, sadəcə biz buna təşəbbüs etmirik. Kitabxana isə bizi bir ömür gözü yaşlı gözləyəcək...
Ruhunuzu qidalandırın, çünki ruhu ac olan insan həyatdan həzz ala bilməz... - 314
yanvar 2025, Şümşəd H.
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Bir qadın ağlayır içimdə,Allah Boğur gözlərinin yaşı qəlbimi. Alışa bilməyir bu hıçqırtıya, Hifz et,göz yaşına naşı qəlbimi. Bir qadın ağlayır içimdə hər gün, Gəzirəm bir......
Firuz Mustafa
Sergey Yesenin (1895-1925) Gicitkan üstə şеh Baх, düşür aхşam. Söyüdə söykənib Yоlda durmuşam. Düşür damımıza Ayın şöləsi. Gəlir uzaqlardan Bülbülün səsi. Sоbanın kösövü Alışır par-par.......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Duyuram uzaqlardan susmağının səsini. Susqun-susqun döyünən qəlbini, nəfəsini. Duyuram istəyini, arzunu,xəyalını. Cavabı içimizi qovuran sualını. Doldurur susqunluğun könlümə qəm-kədəri. Yaşamağa məhkumuq bu taleyi,qədəri. Hərdən susqunluğuna......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Nə olub xalqa yüz illərdi ki yasdan çıxa bilmir? Bölünüb tən,yarı rusdan,yarı farsdan çıxa bilmir. Ölsə deməz "Əuzi billəhi minəş-şeytanir-racim" O səbəbdəndi ki şeytanla təmasdan......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Çəmənə yolumu dağlardan saldım, Ömür payız oldu düzə çatanda. Tükəndi taqətim,tükəndi gücüm, Cığıra çatanda,izə çatanda. İslandım ömrümə yağan yağışdan. Giley eyləsəm nə, bəxtdən,naxışdan? Göynədim üzünə......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Ayrı düşməklə bu dünyada kədər-qəm yaşadıq, Bağrımız ahla dolu gözlərimiz nəm yaşadıq. Qovruldu qəlblərimiz qalandı hicran oduna, Biz bu dünyanı cəhənnəmsə cəhənnəm yaşadıq. Nə qədər......
Şümşəd Hüseynova
Bu gün çox darıxdım... Çox gözlədim — bir səs, bir hənirti gözlədim... Gəlmədi... Məsələ bilirsiniz nə idi? Elə biri yox idi. Mən sadəcə darıxırdım, ancaq......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Haray saldı bir qərinə, Dünya susdu dərd-sərinə. Sığınaraq ərəninə, Ümid dolu bağrı şan-şan, ! Şimşək kimi çaxa çaxa, Yol aldılar Qarabağa, Vuruşaraq əlbəyaxa,......
Şümşəd Hüseynova
Həyat vaxt ədalətli olmadı. vaxt eyni yerdən baxmaq olmur həyata. Bəziləri həyata bir addım öndə başlayır, bizim kimiləri isə geridən, onların ardınca yaralar......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
İllərdir oğrun-oğrun, gizli-gizli baxışdıq. Baxışlarla dərdləşib, baxışlarla danışdıq. Beləcə baxışmaqla ömür keçir,gün keçir. Dünyadan tay-tuşumuz, yaşıdlarımız köçür. Birdən ölüb eləsəm gələndə məzarlığa, ölülər hiss etməsin......