Ədəbiyyatın yaşayan əfsanəsi (Şirəli Əlyar)
Müəllif: YAZARLAR.AZ


09.12.2021


1. ( Şirəli Əlyar ) biraz sizi tanıyaq?

Mən Əlyar Ağayev Şirəli oğlu 1958- ci ildə Masallı rayonun Qızılavar kədində dünyaya gəlmişəm. Qızılavar kənd orta məktəbində ilk təhsilimi almışam.Məktəb illərində teatra, mədəniyyətə, ədəbiyyata böyük marağım olub.Tez-tez konsertlərdə həvəskar aktyor kimi çıxış etmişəm. 1975 - ci ildə Bakı kitabxanaçılıq texnikumun aktyorluq və rejissorluq fakultəsini bitirmişəm. 1977- 79 - cu illərdə əskərlik xidmətində olmuşam.1980 ildən Masallı rayon mədəniyyət evində xalq teatrında çalışmışam 1986- cı ildən 1993 ilə kimi rayonun Bədəlan kənd mədəniyyət evinin drektoru vəzifəsində çalışmışam.Bu illər ərzində mədəniyyət evində çoxlu sayda konsert və tamaşalar təşkil etmişəm. Respublika mərkəzi tv də çıxış etmişəm. Rayon və respublika mətbuatlarında yazılarım olub. Tez- tez səhnəciklər, bir pərdəli tamaşalar yazmışam. İlk dəfə talış dilində "Honi" ( Bulaq) ədəbi jurnal çap elətdirmişəm. "Mərəkə" ədəbi məclis təşkil etmişəm . 90 -cı illərin ağır iqtisadi çətinliklərinə görə ( 1995 -2010 illər,) müvəqqəti olaraq Rusiyada yaşamışam. Hal - hazırda Abşeron rayon Saray qəsəbəsində yaşayıram, inşaat işləri ilə məşğul olmaqla ailəmi dolandırıram. Asudə vaxtlarımda Ədəbiyyat və mədəniyyət işləri ilə məşğul oluram. 4 övladım, 6 nəvəm var.

2. öhdəsindən gələ bilmisiniz?? Sizcə Ədəbiyyat teatr kitabxanaçılıq və məktəb direktoru vəzifəsi.

Məktəb drektoru yox, mədəniyyət evinin drektoru. Bəli demək olar öhdəsindən yaxşı gəlmirdim. Hər ay mədəniyyət evində keçirilən tədbirlərdən rayon və respublika mətbuatlarında materiallar dərc olunurdu. Bizim mədəniyyət evində 8 dərnək fəaliyət göstərirdi. Biz rayonun bütün kəndlərində, məktəblərində konsertlər, mədəni tədbirlər təəşkil edirdik. Məndə o illərin çoxlu şəkilkər, qəzet materialları hələdə qalmaqdadır.

3. Çap etdirdiyiniz o jurnalda kimlər çap olundu nüsxəsi qalıb sizdə davamı oldu jurnalın neçə nömrəsi işıq üzü gördü?

Jurnal 1989 ildə, Talış dilində çap olunurdu. 4 nömrə çapdan çıxdı. Orada Talış xalq bayatıları, nağıllar, tapmacalar, yanlltmacalar və Talış dilində yazan şair və yazıçıların yazıları dərc olunurdu. Məndə o jurnalın elektron variantı qalıb, amma eşitmişəm bir çoxlarında bu jurnalın nüsxələri var. Mən Rusiyada olanda, mənim arxivimin çox hissəsi baxımsızlıqdan sıradan çıxmışdı. Amma o vaxtları çəkilən şəkillər qalıb.

4. Mən səifənizi izləyirəm talış dilində yazmaq sizcə oxucular bu dili başa düşür? Səf eləmirəmsə kitabınızda talış dilində işıq üzü görüb hansı nəşiryyat ?

Bəli mənim "Bızanq" ( Arı) adlı ilk hekayər kitabım 1920- ci ildə çapdan çıxdı və çox gözəl qarşılandı. Mən onu təkrar çap elətdirdim. İndi hal- hazırda ikinci kitabım çapdan çıxmalıdır. Və gələn ilin birinci yarısında üçüncü kitabım Azəri türkcə çap olunacaq. Hal -hazırda üçüncü kitabım redaktə olunur. Son zamanlar talış dilində yazılan kitablar çoxalmaqdadır. Mən həm talış və həm də Azərbaycan dilində yazıram. Əlbəttə Azərbayacan dilində oxuyanlar çoxluq təşkil edir. Mənim hekayələrim həm talış dilində çap olunur qəzetlərdə və həm də Azərbaycan dilində çap olunur
"Yurd " jurnalında çap olunur. Mən adətən satira yazmağı xoşlayıram və özümə yazıçı da demirəm. Necə deyərlər yazmağa həvəs göstərənlərdənəm.

5. Teatra marağınız olduğunu dediniz oynadığınız rollar olub? Olub istədiyiniz bir rol olsun indisində də arzu olaraq qalsın?

Belə, mən çox istəmişəm aktyor olum, mənim Əli Zeynalov, Mikayıl Mirzə kimi müəllimlərim olub. Mən Cəlil Məmmədquluzadənin bütün yazdığı dram əsərlərində oynamaq istəmişəm. Amma bəzi əsərlərində, cavan vaxtlarımda oynadığım rollar olub. Bəzi əsərləri parçalar hazırlamışam, monoloqlar ifa etmişəm.

6. Gənc yazarlardan kimləri oxuyursunuz bir ədəbiyyat adamı kimi sizi qane edir yoxsa heç gənc yazarları oxumursunuz?

Sözün düzü rastıma çıxanı oxuyuram. Ən çox dostluğumda olan şair və yazıçıları oxuyuram. Lerikdən Mahir Dinaye , Teyyub Ağazadə, Bəhrəm Şəhs .. Afiq Umman..və başqaları, yaxş yazanlar var .. Amma mən şeirdə, nəsrdə yenilik, yeni söz, yeni fikir, təzadlar, axtarıram. Mənalı satiranı sevirəm.
Yazar gərək bu günü ilə yaşasın, lap eşqdən də yazsa, gərək bu gün ki həyatın abu-havasını təsvir etsin...

7. İkinci üçüncü kitablarınıza hansı əsərlər daxil edilib yoxsa elə əvvəl yazdıqlarınızdır kitablarınızı hansı nəşiryyata həvalə etmisiniz razısınız nəşiryyatlardan??

Mən hekayələrimi təkrar nəşr etmirəm. İkinci kitabımda yeni hekayələr, felyetonlar, təmsillər çap olunur.
Üçüncü kitabım məhrum şair, qəzəlxan, meyxanəçi Rəhim Saraylıya ithaf etmişəm. Bu kitab dediyim kimi Azərbaycan dilində çap olunacaq. Kitabda Məhrum şairin həyatı haqqında, Saray kəndində baş verən məzəli hekayələr əsas yer tutacaq. Bu kitabda da təmsil və felyetonlar olacaq. Və kitabın müəyyən bir fəsili Rəhim Saraylinin bir neçə satirik şeirləri və qəzəlləri çap ediləcək.

8. "Mərəkə" ədəbi məclisin yaradıcılarından olduğunuzu dediniz məclis fəaliyyətini davam etdirir yoxsa?


"Mərəkə" sözü meydan, məclis mənası verir. O məclis iki il fəaliyət göstərdi və o məclisin iştirakçılarının çoxu indi ədəbi fəaliyyətin davam etdirirlər. Onlardan Xanəli Tolış, Allahverdi Bayrami, Camal Lələzoə, Şərafətdin İlkin, Cabbar Əliyev və başqaları Talış zonasında çox tanınmış şair və yazıçılardan hesab olunur. Hal hazırda RTMM ( Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzi ) nəznində "Amburi soğnədə" ( Dəmirağacı kölgəsində) talış ədəbi məclis fəaliyət göstərir və mən o məclisin sədriyəm. Biz tez- tez görüşlər, ədəbi məcliskər, kitab təqdimatı keçiririk.


9. Son olaraq sizi incitmədik ki oxucularınıza son sözünüz?


Oxucularıma oxumaq arzu edərdim. Demirəm mənim yazdıqlarımı oxuyun, deyirəm dahiləri oxuyun. Bilirəm indi hamı vaxtdan gileylənir, amma kitab oxumağa öyrəşən həmişə vaxt tapa bilər. Heç bir kino kitabı əvəz edə bilməz. Bir var hadisələrə baxasan, bir də var hadisənin içində olasan. Kitab oxumaq, yaxşı şeir oxumaq yaşamaqdır.
Hamıya sağlıq və mənalı ömür arzulayıram.

Söhbətləşdi: Alik DƏNİZSEVƏR

ALİK DƏNİZSEVƏRİN DİGƏR YAZILARI




YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<<WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ>>>>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

4 dəfə oxundu

Axtarış