• Yazarlıq sənəti. Nə yazaq, nə haqda yazaq?
  • Sima Ənnağı
  • İçindən gələn coşquyla qələmi ya noutbuku əlinə alıb tez-bazar bir roman yazmaq arzusu ilə işə başlamazdan əvvəl bir nəfəsini dər, sakitləş :).

    Sonra fikirləş - insanlara nəyi nəql etmək istəyirsən, hansı hadısəni onlara çatdırmağı vacib bilirsən? Bu an içindəki mənfur tənqidçi başını qaldırıb, səsini ucaldıb, sənin xəyal qanadlarını qırmaq üçün deyəcək ki, bu mövzuda minlərlə kitab yazılıb, milyonlarla söz deyilib. O boyda sənətkarların yanında sənin kitabını kim oxuyacaq? Sən kimə hansı yeni sözü deyə bilərsən? Kimi nə ilə maraqlandırarsan?

    Daxili tənqidçi mütəmadi olaraq səni əzməyə, mətn yazmaqdan yayındırmağa çalışacaq. Fikir vermə. Əzmlə işinə davam et, kitab yazmaq xəyalını daxilindəki neqativlik kələfinə qurban vermə, sən yazarlıqda irəlilədikcə, sənə pəl vuran daxili səs də yavaşlayacaq...

    Öncə qulaqda sırğa etmək lazımdır - hər kəsin deməyə sözü var! Hər kəsin bir həyat tarixçəsi var! Və bu tarixçə ilə bölüşmək haqqı var. Amma sənin tarixçənin minlərlə insana maraqlı olması üçün bilməlisən - nə yazırsan, necə yazırsan.

    Yazı mövzusuna gəlincə, bəzən sən siyasətdən yazmaq istəyirsən, amma sənin uşaqlıq travmaların, ailə tarixçən daha dəyərli olur. Hansını seçəsən - məhz sənə maraqlı olanı, ya minlərlə insanın ürəyində səslənə biləcək daha şəxsi, intim mövzunu? Ya da gərək hər iki mövzunu necəsə uzlaşdıra, bir-biri ilə əlaqələndirə biləsən. Burda bir məqam var ki, hər yazdığın mətn - sırf sənin həyat təcrübəndən qaynaqlanmır, amma sənin yaşadıqların, gördüklərin mətndə ola bilir. Məsələn, müharibədən yazmaq üçün döyüşlərdə iştirak etmək, və ya fantastika yazmaq üçün kosmosa üçmaq gərək deyil - müharibəyə, və ya kosmosa aid topladığın materialı öz həyat pəncərəndən baxaraq, təhlil edib, bədiiləşdirib özününküləşdirə bilərsən.

    Yaxşı bildiyin, yaxşı bələd olduğun tarixçələrdən yazmaq lazımdır. Bu o tarixçələrdir ki, sənin içində səslənir, sənə yaxındır, sən nə baş verdiyini, niyə baş verdiyini anlaya bilirsən və bunları oxuculara çatdırmaq istəyirsən. Soruşa bilərsən, axı bu kimə maraqlı ola bilər? Təkrar etməyə məcburam - hər kəsin deməyə sözü vardır!

    Parlaq, orijinal qəhrəman, qeyri-adi hadisələr həmişə maraq döğurur.

    Yazdığın mətn (kitab) kimə ünvanlanır, yəni oxucuların kimdir? Aydındır ki, əgər sən yeniyetmələr üçün yazırsansa, onlara tanış və əhəmiyyətli olan mövzulardan bəhs etmək lazımdır. Azyaşlı uşaqlar və gənclərin, eləcə də yetkin insanların maraq dairəsi fərqlidir - kitab yazarkən, auditoriyanı nəzərə almaq vacibdir.

    Tutaq ki, mövzu təyin edildi. Mövzu süjetə təkan verir, istiqamətləndirir. Burada əsərin janrı da əhəmiyyət kəsb edir - eyni tarixçəni komik janrda, ya da dram janrında yaza bilərsən, təbii ki, sonda yaranan kitab da fərqli "yüklü" olacaqdır.

    Mətnin meyarları:
    - nəyə yaxşı bələdsənsə, onun haqqında yaz.
    - mövzu oxuculara maraqlı və əhəmiyyətli olmalıdır.
    - oxucu auditoriyası və yazının janrı təyin edilməlidir.
    - həyat tarixçələri ətrafımızdadır. Onları bədiiləşdirib mətn şəklinə salmaq yazarlıq sənətidir.

    sima-simacan.blogspot.com
  • yanvar 2022, Sima Ə.

  • 3
Ağdam Qiyaslı

زائـــور اوستاج

Ağdam Haqqında Şeirlər Mənim Qiyaslı Kəndim Mənim Qiyaslı kəndim, De, evimiz necədi? Kim çıxır ağaclara Həyətimiz necədi? * * * Xallı, qara, ağ gilas... Ağacların......

Mina Rəşid - Mənim Qiyaslı Kəndim

زائـــور اوستاج

Mənim Qiyaslı Kəndim Mənim Qiyaslı kəndim, De, evimiz necədi? Kim çıxır ağaclara Həyətimiz necədi? * * * Xallı, qara, ağ gilas... Ağacların dururmu? Söyüdlərin qoynunda......

Allahverdi Bağırov əfsanəsi

زائـــور اوستاج

Ağdam AğdamIN Qəhrəman Övladları (Allahverdi Teymur oğlu Bağırov haqqında) Altı min şəhidi olan Ağdamın qaziləri, qəhrəmanları da təbii olaraq bu saya mütənasibdir. Azərbaycanın hələ ötən......

Vaqif Yusifli Yazır

زائـــور اوستاج

Ədəbi Tənqid Çiçəklər, Dağlar … və Xudayar Dastanı (Zaur Ustac sözünün sehrində) Şairlər çiçəklərə, güllərə sevgi dolu şeirlər həsr edərlər. Əsrlər boyu bənövşə, lalə, qərənfil,......

Zahid Xəlil Və Zaur Ustac Yaradıcılığında Uşaq Obrazları

زائـــور اوستاج

Ayətxan Ziyad Yazır Elmi mübahisələr: mülahizələr, qənaətlər Iv yazı Azərbaycan Uşaq Şeirində Sərlövhə-Adlar Sistemi (Zahid Xəlilin və Zaur Ustacın yaradıcılığı nümunəsində) 1. Giriş Məlumdur ki,......

Vüqar Əhməd Yazır

زائـــور اوستاج

Hesabat Məruzəsi 2020-2021-Ci Illərin Bədii Publisistikası Azərbaycanın ədəbi-bədii və ictimai-siyasi fikir tarixində publisistikanın əhəmiyyətli yer tutmasını milli mühitin gerçəkləri, çoxsaylı sənət və mədəniyyət nümunələri, faktları,......

Ağdam. Ağ Evlər. Ağ Atlı Oğlan...

زائـــور اوستاج

Qarabağ Azərbaycandır! i.Əliyev. Ağdam Lap uşaqlıqdan Ağdam eşidəndə, o an xəyalımda hündür sütunlu ağ evlər canlanırdı... Bu hündür, geniş, işıqlı, dümağ bərq vuran büllur sarayların......

Zaur Ustac - Yurd Həsrəti (53)

زائـــور اوستاج

Əlli Üçüncü Yazı Zaur Ustacın Yurd Həsrəti (Ağdama-Yusifcanlıya dönəcəyimiz günü həsrətlə gözləyirik) Salam olsun, çox dəyərli oxucum! Min şükür Böyük Allaha. Nəhayət, belə bir mövzuda......

Mina Rəşid - Yaz Gəldi, YazIN Gəlmədi

زائـــور اوستاج

Yaz Gəldi, YazIN Gəlmədi... (Yataqxana binasından boylanan köçkün anaya) Nə həsrətdi gözlərində Baharın bu gülən çağı? Yoxsa yadına salmısan Yurdunda qərib ocağı? * * *......

Şahmar Əkbərzadənin Şeirləri

زائـــور اوستاج

Sözün Ağ Rəngi Şahmar Əkbərzadə Haqqında Tanınmış şair, jurnalist Şahmar Əkbərzadə — 28 Dekabr 1941-ci ildə Ağdam rayonunun Çəmənli kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1958-ci......