...
  • "Calaq"
  • Meyxoş Abdullah
  • Calaq...
    (hekayə)

    ... Həyətimizin tən ortasında qollu-budaqlı bir tut ağacı vardı. Dünyaya göz açandan, o tut ağacını eləcə boy- buxunlu, budaqlarının ucları az qala göyə dirənən görmüşdüm. Kəndin hansı yanından baxsaydın, gözünə dəyən birinci o tut ağacı olacaqdı. Bu, yarımdünya tut ağacının yaz-yay ayları özgə ləzzəti olardı. İstidən adamın nəfəsinin qaralan vaxtı, tutun kölgəsinə kilimdən, palazdan atıb bir stəkan çay içməklə, elə bil behişti satın almış olurdun. Gecələr bürküdən bağırların daralan vaxtı, hardansa sərinliyi çəkib gətirərdi bu tut ağacı. Bir- birinin “böyrünü qıdıqlayaraq, xışıltıyla gülən yarpaqların səsi”, yayın qorabişirən vaxtı adamın ürəyinə elə bil sərin su çiləyirdi. Gövdəsindəki kələ-kötür “qırışlar”, bu azman tut ağacının tarixlər yola saldığından xəbər verirdi. Tut ağacının barı-bəhəri yox idi, hamı bu tuta “erkək tut” deyirdilər. Doğurdan da, bu tutun boy- buxunundan, üç-dörd adamın əl-ələ tutanda bir- birlərinə əlləri yetməyən gövdəsinə, göy üzünə çətir tutmuş enli şax- şəvəlinə baxanda, onda “kişilik”, “erkəklik” nişanəsinin şahidi olurdun. Çünki ətrafdakı “dişi tut” ağaclarının gövdələri də, boy-buxunları da qadın incəliyindən, qadın zərifliyindən xəbər verirdi. Hətta, onların meyvə gətirən vaxtı, budaqlarının sıxlaşıb, toplaşması və yavaş- yavaş yerə doğru sallaşması, sanki qısa vurulmuş qız saçlarını bənzəyirdi.
    Bir gün evdəkilərin hansınınsa ağlına gəldi ki, qapıdakı erkək tutun da qol-budağını kəsib, “dişi tut”un budaqlarından calaq edilsin. – Nə eyibi var, qoy meyvə gətirsin də, - dedilər.
    Kənddə arpabiçilən vaxtı, calaq işindən başı çıxanın birini gətirib, tut ağacını budayıb, tökdülər yerə. Sonra qonşuluqdakı “dişi tut”ların nazik budaqlarından kəsib, calaq elədilər onun kəsilmiş budaqlarının yerinə.
    Həftələr keçdi, aylar ötdü, yerin lap təkindən qidalanan “erkək tut”, az müddətdə üstündəki kövrək budaqları böyüdüb, xeyli qaldırdı. Növbəti il budaqlar bolluca meyvə gətirdilər. Və elə bu vaxt qəribə bir hal baş verdi. Tut gilələri ala-kal olan kimi, tut ağacı birdən-birə qurudu. Elə qurudu ki, üstündə nə bir yaşıl yarpaq qaldı, nə də dərdə dərmanlıq bircə tut giləsi.
    Təbiətin sərt və amansız qanunları varmış, sən demə... “Erkək tut” ağacı da, bu dəyişikliyi öz şəninə sığdırmadı. O, ucalığını, “erkəkliyini” itirdiyinə görə, “ölməyi” üstün tutdu...

  • noyabr 2017, Meyxoş A.

  • 100
Səni düşünürəm

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Burda hər tərəfi qar örtüb gülüm, Yenə xəyallarım baş alıb göyə. Birgə seyr edəydik,istədi könlüm, Düşündüm sən qarı sevirsən deyə. Qartop oynayaydıq uşaqlar kimi, Ayaq......

Ovut yetim könlümü

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Ağlamaq istərəm sarılıb sənə, Hönkürüm,hıçqırım,didim könlümü. Sən də qollarını aç sarıl mənə, Ovut sənə həsrət yetim könlümü....

Güvənmə

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Başlar yaran bu dağın, Saldaşına . Deyilsə el dayağın, Təkbaşına . Çalış yıxılma atam, Yıxılsan yox əl tutan. Qoynunda ilan yatan, Qardaşına . Olsa da......

Dünya Qonaqpərvər Deyil

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Gələni tez yola salır. Zalımlara əl eyləyir, Yaxşıları ələ salır. Gah isladır yağışıyla, Gah dondurur qar-qışıyla. Yandırıb od baxışıyla, Hərəni bir hala......

Bakının dərdi var (nəzirə)

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Bakının dərdi var,Bakı xəstədi, Tənha Qız Qalası boyu bəstədi. Xəzərdən ayrılıb uzaqda qalıb, Bir qoca nənə tək qucaqda qalıb. Bakıdan Bakının qoxusu gəlmir, Bakılı didərgin,yuxusu......

Sevilib Sevməkdən Gözəl Nə Var Ki

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Mənə sevgin yetər,daha nə dərdim. Sevməsən dünyadan nakam gedərdim. Sənlə payız ömrün gülünü dərdim, . Həmişə sən mənim yanımda oldun.......

Əli bəy Azərinin “İki zəngəzurlu zabit”i

زائـــور اوستاج

Yüz Doqquzuncu Yazı Müharibə Mövzusuna Fərqli Baxış Salam olsun çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizin mövzusu Azərbaycan ordusunun döyüş......

Silinməkdə olan şəhərin son günlükəri

Tural İsmayılov

Mən səni ilk dəfə 2038-ci ilin noyabrında, yağışlı bir çərşənbə axşamı görmüşdüm. Amma yaddaş mühəndisləri deyirlər ki, 2038-ci ildə noyabr ayı cəmi üç gün çəkib,......

Qoşma

Dəhnəli Məmməd Hacızadə

Yanağın almadır,dodağın püstə, Badam gözlərinin giləsi göyəm. Uyuyub qalasan qollarım üstə, Sabah oyananda günaydın deyəm. Bir iynə yarpaqdır kipriyin,qaşın, Olmasın qəlbində sevgi təlaşın. Dəniztək gözlərin,dərya......

Rəqəmsal petrixor, yaxud sıfırlardan sonrakı yağış (metamodernist hekayə)

Tural İsmayılov

Bakının iyun istisi köhnə binanın daş divarlarına elə hopmuşdu ki, mənzil nəfəs almırdı. 74 yaşlı Tofiq müəllim pəncərənin önündə oturub eyvandakı solğun sardinyalarına baxırdı. Həyat......