• Yazarlıq sənəti. Nə yazaq, nə haqda yazaq?
  • Sima Ənnağı
  • İçindən gələn coşquyla qələmi ya noutbuku əlinə alıb tez-bazar bir roman yazmaq arzusu ilə işə başlamazdan əvvəl bir nəfəsini dər, sakitləş :).

    Sonra fikirləş - insanlara nəyi nəql etmək istəyirsən, hansı hadısəni onlara çatdırmağı vacib bilirsən? Bu an içindəki mənfur tənqidçi başını qaldırıb, səsini ucaldıb, sənin xəyal qanadlarını qırmaq üçün deyəcək ki, bu mövzuda minlərlə kitab yazılıb, milyonlarla söz deyilib. O boyda sənətkarların yanında sənin kitabını kim oxuyacaq? Sən kimə hansı yeni sözü deyə bilərsən? Kimi nə ilə maraqlandırarsan?

    Daxili tənqidçi mütəmadi olaraq səni əzməyə, mətn yazmaqdan yayındırmağa çalışacaq. Fikir vermə. Əzmlə işinə davam et, kitab yazmaq xəyalını daxilindəki neqativlik kələfinə qurban vermə, sən yazarlıqda irəlilədikcə, sənə pəl vuran daxili səs də yavaşlayacaq...

    Öncə qulaqda sırğa etmək lazımdır - hər kəsin deməyə sözü var! Hər kəsin bir həyat tarixçəsi var! Və bu tarixçə ilə bölüşmək haqqı var. Amma sənin tarixçənin minlərlə insana maraqlı olması üçün bilməlisən - nə yazırsan, necə yazırsan.

    Yazı mövzusuna gəlincə, bəzən sən siyasətdən yazmaq istəyirsən, amma sənin uşaqlıq travmaların, ailə tarixçən daha dəyərli olur. Hansını seçəsən - məhz sənə maraqlı olanı, ya minlərlə insanın ürəyində səslənə biləcək daha şəxsi, intim mövzunu? Ya da gərək hər iki mövzunu necəsə uzlaşdıra, bir-biri ilə əlaqələndirə biləsən. Burda bir məqam var ki, hər yazdığın mətn - sırf sənin həyat təcrübəndən qaynaqlanmır, amma sənin yaşadıqların, gördüklərin mətndə ola bilir. Məsələn, müharibədən yazmaq üçün döyüşlərdə iştirak etmək, və ya fantastika yazmaq üçün kosmosa üçmaq gərək deyil - müharibəyə, və ya kosmosa aid topladığın materialı öz həyat pəncərəndən baxaraq, təhlil edib, bədiiləşdirib özününküləşdirə bilərsən.

    Yaxşı bildiyin, yaxşı bələd olduğun tarixçələrdən yazmaq lazımdır. Bu o tarixçələrdir ki, sənin içində səslənir, sənə yaxındır, sən nə baş verdiyini, niyə baş verdiyini anlaya bilirsən və bunları oxuculara çatdırmaq istəyirsən. Soruşa bilərsən, axı bu kimə maraqlı ola bilər? Təkrar etməyə məcburam - hər kəsin deməyə sözü vardır!

    Parlaq, orijinal qəhrəman, qeyri-adi hadisələr həmişə maraq döğurur.

    Yazdığın mətn (kitab) kimə ünvanlanır, yəni oxucuların kimdir? Aydındır ki, əgər sən yeniyetmələr üçün yazırsansa, onlara tanış və əhəmiyyətli olan mövzulardan bəhs etmək lazımdır. Azyaşlı uşaqlar və gənclərin, eləcə də yetkin insanların maraq dairəsi fərqlidir - kitab yazarkən, auditoriyanı nəzərə almaq vacibdir.

    Tutaq ki, mövzu təyin edildi. Mövzu süjetə təkan verir, istiqamətləndirir. Burada əsərin janrı da əhəmiyyət kəsb edir - eyni tarixçəni komik janrda, ya da dram janrında yaza bilərsən, təbii ki, sonda yaranan kitab da fərqli "yüklü" olacaqdır.

    Mətnin meyarları:
    - nəyə yaxşı bələdsənsə, onun haqqında yaz.
    - mövzu oxuculara maraqlı və əhəmiyyətli olmalıdır.
    - oxucu auditoriyası və yazının janrı təyin edilməlidir.
    - həyat tarixçələri ətrafımızdadır. Onları bədiiləşdirib mətn şəklinə salmaq yazarlıq sənətidir.

    sima-simacan.blogspot.com
  • yanvar 2022, Sima Ə.

  • 4
Şəlalə Camal. Kəlbəcər Şeiri

زائـــور اوستاج

Yaz YazI YazAR YazARLAR Şeir ŞeirLƏR Kəlbəcər Başımı götürüm kaş elə gedəm, Ürəyim olubdu bil didəm - didəm. Ha özümə istəyirəm yer edəm, Yerim yoxdu......

Cavid Fərzəlidən Bir Şeir

زائـــور اوستاج

Yaz YazI YazAR YazARLAR Hər Gün Hər günün dibində əllərimdən ölüm düşür, Kor sürahilərin üstünə. Bir gecənin arxasında, Divarlarımı boğub öldürür qaranlıqlar, Pəncərəmə ayrılıq salır......

Akif Abbasov. Jurnal Məqaləsi.

زائـــور اوستاج

Yaz YazI YazAR YazARLAR Jurnal Məqaləsi (hekayə) İdris bir məqalə yazmışdı. Pis çıxmamışdı. Aparıb jurnallardan birinə vermək istəyirdi. Amma jurnal redaksiyaları yazıları rəysiz qəbul etmirdilər.......

Zaur Ustac - Hesabat 2022-Cİ Il Üçün.

زائـــور اوستاج

Yaz YazI YazAR YazARLAR Hesabat Zaur Ustac Mətbuatda-2022 (hesabat) 1. “Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, yanvar – 2022, say: 01 (13), s.3. 2. Qurban Bayramov, “Zaur......

Küsmüşəm

Əhlim Sadıqzadə

Mən səndən , biləsən, yetim qalan sərçənin Tanrıdan küsdüyü kimi. Mahidevranın sevgidən paslanmış üzüyü kimi, arzusu çin olmayan rəssamın çəkdiyi qaranlıq payız kimi səndən.......

Sonuncu addımlar

Əhlim Sadıqzadə

Qaşları qap-qara bulud kimi gözlərinin üstünü tutmuşdu. Gözlərinin içindəki günəşə bəzəyən sevinci ilim-ilim itmişdi. Faiq müəllim ağır addımlarını asfaltı qopalmış səkinin üzərində ata-ata məktəbə tərəf......

Sevil Gül Nurun gül kimi şeirləri. Bir ovuc ümid .

زائـــور اوستاج

Yaz YazI YazAR YazARLAR Bir Ovuc Ümid Bir şəhərlik məsafə, Bir nəfəslik ayrılıq, Geri dönməyən yollar... Qarşımdasa Mark Levi - Hələ "bir-birimizə deyilməyən sözlər" var.........

Ruh Adamı Və Digər Şeirlər. Azər Ağayev

زائـــور اوستاج

Yaz YazI YazAR YazARLAR Ruh Adamı Həyatdan yorulanda Saçlarını küləyə, Köksünü şeirə aç. Ruh adamı, səninçün Darıxmağa yolların Əli yalın, könlü ac. * * *......

Akif Abbasov. Ilham Əliyev Və Azərbaycan Təhsili.

زائـــور اوستاج

Yaz YazI YazAR YazARLAR 24 Dekabr – Azərbaycan Prezidenti Cənab Ilhal Əliyevin Doğum Günüdür!!! Ilham Əliyev Və Azərbaycan Təhsili Müstəqil Azərbaycanımızın memarı, Ümummilli liderimiz Heydər......

Zaur Ustacın Hesabatı Mətbuat - 2022-Cİ Il Üçün

زائـــور اوستاج

Yaz YazI YazAR YazARLAR Zaur Ustac Mətbuatda 2022 1. “Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, yanvar - 2022, say: 01 (13), s.3. 2. Qurban Bayramov, “Zaur Ustac......