- Ağ dumanın içindəki görən kor (fəlsəfi hekayə)
- Tural İsmayılov
-
Atam deyirdi ki, dünyanı görmək üçün göz lazımdır, mən isə indi buna şübhə edirəm. O kitabı – vərəqləri künclərindən didilmiş, cildi günəşdən solmuş o qəribə "Korluq" kitabını çardaqda köhnə sandığın içində tapıb oxuyandan bəri kəndimiz mənə başqa bir yer kimi görünür. Elə bil kəndin hər döngəsində, hər dar küçəsində Saramaqonun o ağappaq dumanı gizlənib. İndi mənə elə gəlir ki, əslində hamımız o süd rəngli boşluğun içindəyik, sadəcə bir-birimizə dəyməmək, yıxılmamaq üçün keçmişimizdən qalan yalançı işıqlardan yapışmışıq.
Səhərlər inəkləri örüşə aparanda uşaqlar məni səsləyir, oyuna çağırırlar. Əvvəllər qaçıb onlara qoşulardım, amma indi dayanıb onlara uzaqdan baxıram. Onlar elə bilir ki, mən sadəcə otların yaşılını, göyün mavisini, dərənin dumanını seyr edirəm. Amma mən insanların içindəki o gizli qaranlığı, bəzən də o qorxulu, ağappaq boşluğu görürəm. Müəllif yazdığı kimi, bəlkə də biz kor deyilik, biz onsuz da kor idik, sadəcə baxa-baxa görmürdük. İnsan baxmaqla görməyin arasındakı o uçurumu yıxılmadan anlaya bilmirmiş.
**************************
Qonşumuz Fatma xala hər gün eyni saatda həyətə çıxıb gileylənir, taleyindən şikayət edir. Əvvəllər elə bilirdim ruzisi azdır, canı ağrıyır deyə deyinir. İndi görürəm ki, o, sadəcə öz tənhalığının içində azıb qalıb. Eynilə kitabdakı o insanlar kimi, əlləri ilə görünməz divarları yoxlayır, bir tanış səs, bir isti nəfəs axtarır ki, hələ də sağ olduğuna inansın.
Dünən axşam bulaq başında tək dayanmışdım. Suyun daşlara dəyib çıxardığı o şırıltını dinləyərkən qəribə bir xəyal qurdum. Birdən-birə kənddə hər kəs o "ağ xəstəliyə" tutulsaydı nə olardı? Kim bu kənddə ağa olardı, kim nökər? Kimin geyimi təmiz olardı, kiminki çirkli? Heç kimin. O zaman adların, rütbələrin, "bu ev mənimdir", "bu torpaq sənindir" davasının nə mənası qalardı ki? Səslər qalardı bir də qoxular. Təzə bişmiş çörəyin qoxusu hər kəs üçün eyni dərəcədə əziz olardı. O zaman anlayardıq ki, bizi birləşdirən şey rəngimiz və ya var-dövlətimiz deyil, sadəcə eyni ağrıya dözmək məcburiyyətimizdir.
Mən indi bu kənd uşağı halımla, əllərim torpaqlı, üst-başım tikanlı olsa da, bir şeyi hər kəsdən daha dəqiq hiss edirəm: Gözlərimiz bizə dünyanı göstərmək üçün deyil, bəlkə də vicdanımızı gizlətmək üçün istifadə etdiyimiz bir pərdədir. Biz gözəl rənglərə baxıb çirkinlikləri görməzdən gəlməyə öyrəşmişik. Axşamüstü göy üzünə baxıram. Hamı deyir ki, ulduzlar nə qədər gözəl parıldayır. Mən isə o sonsuz ağlığın içində bir-birini əlləri ilə axtaran, bir-birinə möhtac olan insan ruhlarını görürəm.
İndi kəndimizin bu balaca, dolanbac yollarında yeriyəndə özümü həm hamıdan çox tənha, həm də hamıya hər kəsdən daha yaxın hiss edirəm. Çünki bilirəm ki, ən qaranlıq və ya ən ağappaq korluq belə, yalnız bir insanın digərinin əlindən təmənnasız tutması ilə işıqlana bilər. Saramaqonun o korları mənə öyrətdi ki, əsl korluq gözün işığı itirməsi deyil, ürəyin bir başqasını duymamasıdır. - 339
may 2026, Tural İ.
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
ruh kimi gəlib, İpək saçlarına sığal çəkirəm. Eşidib səsini şirin dilindən, Gah şəkər çəkirəm,gah bal çəkirəm. Duyunca həsrəti dəniz gözündə, Sanıram özümü sənin......
Şümşəd Hüseynova
Həyat vaxt ədalətli olmadı. vaxt eyni yerdən baxmaq olmur həyata. Bəziləri həyata bir addım öndə başlayır, bizim kimiləri isə geridən, onların ardınca yaralar......
Şümşəd Hüseynova
Getmək istərəm bir qış səhəri — Qoyub yurdu, eli, şəhəri. Qoy ağlasın hamı, Fəryadlar göyə çəkilsin. Qırx gün verin, Yağışlar yerdən çəkilsin. , Tanrım,......
Şümşəd Hüseynova
Gözlərim yollardan yığışmır bir an, hər tində, hər küncdə . Bayaq da birinə gözüm sataşdı Gözlərim sən sandı, aldandı yenə... Daha dözmür ürək, açılmır......
Şümşəd Hüseynova
Bir payız səhəri gözlərimi açdığım andan üşüyürdüm. Yerim isti idi, ancaq mən niyəsə buz kimi idim. Ağlamaq istədim, ancaq göz yaşlarım qəsdimə durdu. Sanki həyat......
Şümşəd Hüseynova
Hər daim özümdən uzaqlaşan zaman qaçdığım tək yer var: qələm və vərəq. Bu hər daim belə olub. Hələ uşaq zamandan incəsənətə meyilli biri olmuşam. Nəticə?......
Şümşəd Hüseynova
İnsanlar gedər, xatirələri qalar. Bir insanın səsini, qoxusunu, hətta üzünü belə unuda bilərsiniz, fəqət heç zaman sözlərini, tutmadığı vədlərini unuda bilməzsiniz. Qələmimdə sevgi daim müqəddəs......
Şümşəd Hüseynova
Mən səni dərman bilərdim Sən dərdimə dərdmi qatırsan? ya gəl yanıma, ya burax məni, Sevgimi oyuncaqmı sanırsan? Sənsiz dözmək olmur, . Hara gedim? Kimə deyim......
Şümşəd Hüseynova
Bir yaz axşamı Ay işığında görsəm üzünü, duysam səsini. Kim deyər bezmişəm nur camalından. Ay mənim, bəxtimin qara taleyi. Səni sevmişdim günəşli bir gün, necə......
Şümşəd Hüseynova
Uşaqlarınızı tərbiyə etməyə çalışmayın, onsuz da necəsə sizə oxşayacaqlar. Özünüzü tərbiyə edin bəsdir... (A S. Makarenko) Bizlərdən hər zaman bacarıqlı olmağımızı istədilər. Ancaq necə bacarıqlı......