- Ağ dumanın içindəki görən kor (fəlsəfi hekayə)
- Tural İsmayılov
-
Atam deyirdi ki, dünyanı görmək üçün göz lazımdır, mən isə indi buna şübhə edirəm. O kitabı – vərəqləri künclərindən didilmiş, cildi günəşdən solmuş o qəribə "Korluq" kitabını çardaqda köhnə sandığın içində tapıb oxuyandan bəri kəndimiz mənə başqa bir yer kimi görünür. Elə bil kəndin hər döngəsində, hər dar küçəsində Saramaqonun o ağappaq dumanı gizlənib. İndi mənə elə gəlir ki, əslində hamımız o süd rəngli boşluğun içindəyik, sadəcə bir-birimizə dəyməmək, yıxılmamaq üçün keçmişimizdən qalan yalançı işıqlardan yapışmışıq.
Səhərlər inəkləri örüşə aparanda uşaqlar məni səsləyir, oyuna çağırırlar. Əvvəllər qaçıb onlara qoşulardım, amma indi dayanıb onlara uzaqdan baxıram. Onlar elə bilir ki, mən sadəcə otların yaşılını, göyün mavisini, dərənin dumanını seyr edirəm. Amma mən insanların içindəki o gizli qaranlığı, bəzən də o qorxulu, ağappaq boşluğu görürəm. Müəllif yazdığı kimi, bəlkə də biz kor deyilik, biz onsuz da kor idik, sadəcə baxa-baxa görmürdük. İnsan baxmaqla görməyin arasındakı o uçurumu yıxılmadan anlaya bilmirmiş.
**************************
Qonşumuz Fatma xala hər gün eyni saatda həyətə çıxıb gileylənir, taleyindən şikayət edir. Əvvəllər elə bilirdim ruzisi azdır, canı ağrıyır deyə deyinir. İndi görürəm ki, o, sadəcə öz tənhalığının içində azıb qalıb. Eynilə kitabdakı o insanlar kimi, əlləri ilə görünməz divarları yoxlayır, bir tanış səs, bir isti nəfəs axtarır ki, hələ də sağ olduğuna inansın.
Dünən axşam bulaq başında tək dayanmışdım. Suyun daşlara dəyib çıxardığı o şırıltını dinləyərkən qəribə bir xəyal qurdum. Birdən-birə kənddə hər kəs o "ağ xəstəliyə" tutulsaydı nə olardı? Kim bu kənddə ağa olardı, kim nökər? Kimin geyimi təmiz olardı, kiminki çirkli? Heç kimin. O zaman adların, rütbələrin, "bu ev mənimdir", "bu torpaq sənindir" davasının nə mənası qalardı ki? Səslər qalardı bir də qoxular. Təzə bişmiş çörəyin qoxusu hər kəs üçün eyni dərəcədə əziz olardı. O zaman anlayardıq ki, bizi birləşdirən şey rəngimiz və ya var-dövlətimiz deyil, sadəcə eyni ağrıya dözmək məcburiyyətimizdir.
Mən indi bu kənd uşağı halımla, əllərim torpaqlı, üst-başım tikanlı olsa da, bir şeyi hər kəsdən daha dəqiq hiss edirəm: Gözlərimiz bizə dünyanı göstərmək üçün deyil, bəlkə də vicdanımızı gizlətmək üçün istifadə etdiyimiz bir pərdədir. Biz gözəl rənglərə baxıb çirkinlikləri görməzdən gəlməyə öyrəşmişik. Axşamüstü göy üzünə baxıram. Hamı deyir ki, ulduzlar nə qədər gözəl parıldayır. Mən isə o sonsuz ağlığın içində bir-birini əlləri ilə axtaran, bir-birinə möhtac olan insan ruhlarını görürəm.
İndi kəndimizin bu balaca, dolanbac yollarında yeriyəndə özümü həm hamıdan çox tənha, həm də hamıya hər kəsdən daha yaxın hiss edirəm. Çünki bilirəm ki, ən qaranlıq və ya ən ağappaq korluq belə, yalnız bir insanın digərinin əlindən təmənnasız tutması ilə işıqlana bilər. Saramaqonun o korları mənə öyrətdi ki, əsl korluq gözün işığı itirməsi deyil, ürəyin bir başqasını duymamasıdır. - 261
may 2026, Tural İ.
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Mənə sevgin yetər,daha nə dərdim. Sevməsən dünyadan nakam gedərdim. Sənlə payız ömrün gülünü dərdim, . Həmişə sən mənim yanımda oldun.......
زائـــور اوستاج
Yüz Doqquzuncu Yazı Müharibə Mövzusuna Fərqli Baxış () Salam olsun çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizin mövzusu Azərbaycan ordusunun döyüş......
Tural İsmayılov
Mən səni ilk dəfə 2038-ci ilin noyabrında, yağışlı bir çərşənbə axşamı görmüşdüm. Amma yaddaş mühəndisləri deyirlər ki, 2038-ci ildə noyabr ayı cəmi üç gün çəkib,......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Yanağın almadır,dodağın püstə, Badam gözlərinin giləsi göyəm. Uyuyub qalasan qollarım üstə, Sabah oyananda günaydın deyəm. Bir iynə yarpaqdır kipriyin,qaşın, Olmasın qəlbində sevgi təlaşın. Dəniztək gözlərin,dərya......
Tural İsmayılov
Bakının iyun istisi köhnə binanın daş divarlarına elə hopmuşdu ki, mənzil nəfəs almırdı. 74 yaşlı Tofiq müəllim pəncərənin önündə oturub eyvandakı solğun sardinyalarına baxırdı. Həyat......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Dağ yol alar Məhəmmədə O gəlməsə dağ tərəfə. Cani-dildən etmək gərək, Təvəkkülü Haqq tərəfə. Nahaq salma qəlbə yara, Haqdadır hər dərdə çara. Talelərin rəngi qara,......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
Lövhi-məhfuzda bizi uyaran Rəbbimiz var. Qopacaq Vaqiəni anladır açıq-aşkar. Dönə-dönə buyurur Axirətim var deyə, bəlkə biri "kor" deyə, bəlkə biri "kar" deyə. Buyurur diqqət edin......
Dəhnəli Məmməd Hacızadə
güzgülənəm mavi dəniz gözlərində, Sən də, payız günəşitək şölələnib,bərq vurasan. Bitdim artıq bu həsrətin qor-qor olmuş közlərində, Baxışınla içimdəki boşluqları doldurasan.. Bəlkə......
زائـــور اوستاج
Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Milli Qəhrəman Arif Hüseynzadə adına 20 nömrəli məktəb-liseyin 11 “B” sinfi üçün bu gün təkcə bir tədris ilinin deyil, bütöv bir......
Ceyhun Fikrət
Bəzən insanın etdiyi səhvlər illər keçsə də onu tərk etmir. Nə qədər unutmağa çalışsan da, keçmiş bir kölgə kimi arxanca gəlir. Xatirələr səni özün də......